Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 20-3 έως και 26-3

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 20-3 έως 26-3
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresak βρέθηκε στο ίδιο οπτικό πεδίο μαζί με τον όμορφο σπειροειδή γαλαξία NGC 3198 στις 14 Μαρτίου. Φωτογραφία: Chris Schur 

 

Αυτή την εβδομάδα, ο περιοδικός κομήτης 41Ρ / Tuttle-Giacobini-Kresak αρχίζει να κάνει την καλύτερή του εμφάνιση για το 2017 στο βόρειο ουρανό και να γίνεται όλο και πιο λαμπρός. Είναι ορατός σχεδόν όλη τη νύχτα από οπουδήποτε στο βόρειο ημισφαίριο, οπότε σε έναν σκοτεινό ουρανό μπορείτε να δείτε τον 41Ρ / T-G-K  κάθε βράδυ από τώρα και μέχρι και περίπου στις  8 Απριλίου.

Αυτός ο χάρτης δείχνει τις θέσεις του κομήτη κάθε 3 ημέρες, περίπου στις 9 μμ. Αποτυπώνονται τα αστέρια με μέγεθος έως +7.5 (Ο χάρης δημιουργήθηκε με το λογισμικό SkyMap του Chris Marriott’s)

Την επόμενη εβδομάδα, ο κομήτης θα γίνει λαμπρότερος κατά μισό μέγεθος και θα μπορεί να εντοπίζεται εύκολα με κιάλια 50 mm ή μεγαλύτερα. Αισιόδοξες προβλέψεις κάνουν λόγο για μέγεθος 6 κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Απριλίου. Θα μπορέσουμε να τον παρατηρήσουμε με γυμνό μάτι τις πρώτες πρωινές ώρες, λίγο πριν την αυγή;

 

Δευτέρα, 20 Μαρτίου

Τελευταίο τέταρτο της Σελήνης στις 6 μμ.

Το πρωί της Τρίτης, περίπου στις 4 πμ, όπως φαίνεται παραπάνω, ο Κρόνος βρίσκεται στα δεξιά της Σελήνης.

Εαρινή Ισημερία στις 1:30 μμ. Η άνοιξη αρχίζει στο βόρειο ημισφαίριο και το φθινόπωρο στο νότιο ημισφαίριο.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 11:50 μμ.

 

Τρίτη , 21 Μαρτίου

Ο Αρκτούρος, το αστέρι της «άνοιξης»,  ανεβαίνει τώρα πάνω από τον ανατολικό-βορειοανατολικό ορίζοντα περίπου την ίδια ώρα που εμφανίζονται και τα υπόλοιπα αστέρια της νύχτας. Πόσο σύντομα μπορείτε να το εντοπίσετε; Ο λαμπρότερος Δίας έρχεται λίγο αργότερα (ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος σας), 30° δεξιά του Αρκτούρου.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 5:37 πμ της Τετάρτης.

 

Τετάρτη, 22 Μαρτίου

Για αστροπαρατηρητές περίπου στις 40° βορείου γεωγραφικού πλάτους, τώρα είναι η καλύτερη μέρα ή νύχτα για να προσπαθήσετε να κάνετε μια σπάνια διπλή παρατήρηση της Αφροδίτης – εξαιρετικά χαμηλά στα δυτικά-βορειοδυτικά, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, και εξαιρετικά χαμηλά στα ανατολικά λίγο πριν την ανατολή του Ηλίου. Ένα ζευγάρι κιάλια θα σας βοηθήσει.

Ένα από τα ωραιότερα αντικείμενα από τον βαθύ ουρανό της άνοιξης, το αστρικό σμήνος της Κυψέλης (Μ44) στον αστερισμό του Καρκίνου, βρίσκεται ψηλά στον νότο περίπου στις 9 μμ. Με γυμνό μάτι κάτω από ένα σκοτεινό ουρανό, θα πρέπει να είστε σε θέση να εντοπίσετε αυτή την ομάδα των αστέρων, σαν ένα θολό σύννεφο φωτός. Όμως, με κιάλια ή ένα μικρό τηλεσκόπιο, η Κυψέλη αναλύεται σε ένα σύνολο από δεκάδες αστέρια.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 1:28 πμ της Πέμπτης.   

 

Πέμπτη, 23 Μαρτίου

Ο Ερμής έχει ξεκινήσει την καλύτερη βραδινή του εμφάνιση αυτού του έτους για τους παρατηρητές στα μέσα βόρεια γεωγραφικά πλάτη. Ο πιο εσωτερικός  πλανήτης βρίσκεται σχεδόν 10° πάνω από τον δυτικό ορίζοντα μισή ώρα μετά τη δύση του ηλίου. Λάμπει με μέγεθος -1. Ξεχωρίζει μέσα στη λάμψη του λυκόφωτος με ένα ζευγάρι κιάλια, ακόμα και με γυμνό μάτι αν ξέρετε πού να κοιτάξετε. Ένα τηλεσκόπιο αποκαλύπτει τον  δίσκο του Ερμή, που έχει διάμετρο 6″ και εμφανίζεται φωτισμένος κατά τα τρία τέταρτα. Ο πλανήτης θα φτάσει στην κορύφωση αυτής της εμφάνισής του, σε «μέγιστη αποχή», την 1η  Απριλίου.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 9:19 μμ.

 

Παρασκευή, 24 Μαρτίου

Με το φως της Σελήνης να απουσιάζει νωρίς στον βραδινό ουρανό για τις επόμενες δύο εβδομάδες, ψάξτε για το ζωδιακό φως  στο τέλος του βραδινού λυκόφωτος.  Θα χρειαστείτε έναν καθαρό και χωρίς φωτορύπανση ουρανό. Το ζωδιακό φως είναι μια τεράστια σε μέγεθος αμυδρή λάμψη που εκτείνεται πάνω από τον δυτικό ορίζοντα και διασχίζει τους ζωδιακούς αστερισμούς. Αυτό που βλέπετε είναι στην ουσία διαπλανητική σκόνη στο επίπεδο του ηλιακού συστήματος, που φωτίζεται από το ηλιακό φως. Αυτή είναι η καλύτερη εποχή του έτους για τη θέαση του βραδινού ζωδιακού φωτός (εάν είστε στο βόρειο ημισφαίριο), επειδή τότε είναι που η εκλειπτική εκτείνεται σχεδόν κατακόρυφα πάνω από τον δυτικό ορίζοντα στο σούρουπο.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 3:06 πμ του Σαββάτου. 

 

Σάββατο, 25 Μαρτίου

Η Αφροδίτη φτάνει σε «κατώτερη σύνοδο» στη 1 μμ. Η θέση της αυτή τοποθετεί τον πλανήτη σχεδόν ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο (ακριβώς 8° βόρεια-βορειοδυτικά από το άστρο μας), κάτι που την κάνει να χαθεί στη λάμψη του. Όμως, η Αφροδίτη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο γρήγορα, και είναι δυνατόν να θεαθεί ξανά πριν το λυκαυγές την επόμενη εβδομάδα.

Ο Raffaello Lena από τη Ρώμη φωτογραφίζει την Αφροδίτη καθώς μεγαλώνει σε μέγεθος χρησιμοποιώντας ένα 7-ιντσο τηλεσκόπιο τύπου Maksutov-Cassegrain. Φυσικά, θα φωτογραφίσει τη σύνοδο της Αφροδίτης, 8° βόρεια του Ήλιου.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 10:57 μμ.   

 

Κυριακή, 26 Μαρτίου

Ο Δίας ανατέλλει πριν από τις 9 μμ και ανεβαίνει ψηλότερα στα νότια περίπου στις 2 πμ. Ο γίγαντας πλανήτης λάμπει με μέγεθος -2,4 στο κέντρο της Παρθένου, περίπου 6° βόρεια-βορειοδυτικά από το πιο λαμπρό αστέρι του ομώνυμου αστερισμού, τον 1ου μεγέθους Στάχυ. Ακόμη και ένα μικρό τηλεσκόπιο αποκαλύπτει τον διαμέτρου 44″ δίσκο του Δία και τα τέσσερα λαμπρά φεγγάρια του.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 4:44 πμ της Δευτέρας. 

 Το ζωδιακό φως. Φωτογραφία: Malcol (από το Wikimedia Commons)


ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής (μέγεθος -1,3) φαίνεται στο σούρουπο κοντά στην Αφροδίτη. Όμως, ενώ ο Ερμής ανεβαίνει όλο και ψηλότερα, η Αφροδίτη όλο και χαμηλώνει στον ορίζοντα, οδεύοντας προς τη σύνοδό της με τον Ήλιο.

Η Αφροδίτη (μέγεθος -4,2) δύει όλο και πιο νωρίς από νύχτα σε νύχτα. Ο δίσκος της μεγαλώνει σε διάμετρο, που φτάνει στα 58 δευτερόλεπτα της μοίρας. Θα φτάσει σε κατώτερη σύνοδο στις 25 Μαρτίου (8 ολόκληρες μοίρες βόρεια του Ήλιου!). Για γεωγραφικά πλάτος 40°, η καλύτερη ημέρα παρατήρησης της Αφροδίτης είναι στις 22 Μαρτίου.

Ο Άρης (μέγεθος +1,4) είναι το αμυδρό πορτοκαλί «αστέρι» χαμηλά στα δυτικά αργά στο σούρουπο. Ο Άρης έχει φαινόμενη διάμετρο μόνο 4,4 δευτερόλεπτα της μοίρας.  Θα συνεχίζει να είναι ορατός στον ουρανό μέχρι και τον Μάιο, αρκετά μετά τη σύνοδο της Αφροδίτης με τον Ήλιο.

Ο Δίας (μέγεθος -2,4, στην Παρθένο) ανατέλλει λίγο μετά τις 8 μμ και λάμπει ψηλά στον νότο περίπου στις 2 πμ. Ο δίσκος του πλανήτη τώρα έχει διάμετρο 44”, δηλαδή, τόσο μεγάλη όσο και όταν θα βρεθεί σε αντίθεση στις 7 Απριλίου.

Ο Κρόνος (μέγεθος +0,5, στον Τοξότη) ανατέλλει μετά τις 1:30 πμ και φτάνει στο ψηλότερό του σημείο στον νότο πριν την ανατολή του Ήλιου. Ο πιο κόκκινος Αντάρης (μέγεθος +1) τρεμοσβήνει ζωηρά περίπου 18 μοίρες στα δεξιά και πάνω από τον Κρόνο.

Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας κρύβονται στη λάμψη του σούρουπου και του λυκαυγούς, αντίστοιχα.