ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

Σύνοδος Δία – Κρόνου, 21 Δεκεμβρίου 2020

Το διάστημα αυτό, το ενδιαφέρον κάθε παρατηρητή, κάθε αστρονόμου – ερασιτέχνη και μη- αλλά και γενικά, κάθε λάτρη του νυχτερινού ουρανού, είναι στραμμένο προς τη σύνοδο των πλανητών Δία και Κρόνου. Πρόκειται για φαινόμενο που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και θα κορυφωθεί κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, στις 21 Δεκεμβρίου. Τότε, οι δύο πλανήτες θα φτάσουν στην εγγύτερή τους προσέγγιση και θα φαίνονται σαν να ήταν ένα αντικείμενο.

Τι είναι όμως μια πλανητική σύνοδος;

Αρχικά, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η συμπλήρωση μιας πλήρους περιφοράς γύρω από τον Ήλιο έχει διαφορετική διάρκεια για κάθε πλανήτη. Το χρονικό αυτό διάστημα ορίζει και το έτος κάθε πλανήτη. Όσο μεγαλύτερη η απόσταση του πλανήτη από τον Ήλιο, τόσο μεγαλύτερη διάρκεια έχει και το έτος του. Κατά την κίνηση των σωμάτων του ηλιακού συστήματος, λοιπόν, συμβαίνει κάποτε δύο πλανήτες να βρίσκονται στην ίδια ευθεία με τον Ήλιο. Τότε λέμε ότι είναι σε σύνοδο.

Ας δούμε τώρα τι σημαίνει σύνοδος για έναν παρατηρητή στη Γη. Οι πλανήτες, όπως προδίδει και η ίδια η λέξη, φαίνεται να πλανώνται μεταξύ των απλανών αστέρων. Έτσι, η μεταξύ τους απόσταση, όπως αυτή προβάλλεται στην ουράνια σφαίρα και παρατηρείται από τη Γη, άλλοτε ελαττώνεται κι άλλοτε αυξάνεται. Όταν δύο πλανήτες προβάλλονται στην ουράνια σφαίρα σε πολύ κοντινή μεταξύ τους απόσταση, λέμε ότι λαμβάνει χώρα το φαινόμενο της συνόδου.

Πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο;

Γενικά, οι σύνοδοι πλανητών είναι σχετικά συχνό φαινόμενο. Όμως, οι δύο συγκεκριμένοι πλανήτες, Δίας και Κρόνος, επειδή περιφέρονται με αργό ρυθμό γύρω από τον Ήλιο, έρχονται σε σύνοδο κάθε 20 χρόνια. Και πάλι όμως, δεν είναι όλες οι σύνοδοι το ίδιο κοντινές. Η σπανιότητα στην προκειμένη περίπτωση της φετινής συνόδου της 21ης Δεκεμβρίου είναι η εξαιρετικά μικρή απόσταση που θα επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλανητών. Η απόσταση αυτή πρόκειται να είναι ίση με 0ο06’, πράγμα που σημαίνει πως τα δύο σώματα, θα παρατηρούνται σαν ένα! Τόσο κοντινή προσέγγιση παρατηρήθηκε τελευταία φορά στις 16/07/1623. Μάλιστα, μετά τη σύνοδο της 21ης Δεκεμβρίου, ο Κρόνος θα φαίνεται πλέον δεξιά του Δία και όχι αριστερά, όπως είχαμε συνηθίσει.

Η ακριβώς προηγούμενη σύνοδος Δία-Κρόνου συνέβη στις 28/05/2000, όμως δεν ήταν κατάλληλες οι συνθήκες παρατήρησης, αφού τα δύο σώματα προβάλλονταν πολύ κοντά στον Ήλιο. Η ακριβώς επόμενη, θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2040.

Το φαινόμενο αυτό, φυσικά, μπορεί να παρατηρηθεί από οποιονδήποτε παρατηρητή, ακόμα και δια γυμνού οφθαλμού, εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. Στις 21 Δεκεμβρίου λοιπόν, αλλά και μερικές μέρες νωρίτερα, μπορούμε να παρατηρήσουμε και να θαμάσουμε το φαινόμενο αυτό, στρέφοντας βλέμματα και τηλεσκόπια προς τα νοτιοδυτικά, ακριβώς μετά τη δύση του Ήλιου.

Ο Παναγιώτης Καζασίδης, ερασιτέχνης αστρονόμος και Πρόεδρος της Ελληνικής Ερασιτεχνικής Αστρονομικής Ένωσης, ετοίμασε ένα βιντεο για το φαινόμενο αυτό, καθώς και για τον εξοπλισμό που θα χρειαστείτε και το παρουσιάζει στο κανάλι του στο YouTube, Αstrocapturer

Back to top button