ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

  • Το Καλύτερο Θέαμα σε Σκοτεινό Ουρανό: ο Γαλαξίας

    ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ ΣΤΟ ΓΑΛΑΞΙΑ Ο Γαλαξίας φαίνεται σαν αραχνοΰφαντη, νεφώδης ζώνη φωτός κεντημένη με λαμπρά ακτινοβόλα νέφη αστέρων και διχοτομημένη από σκοτεινές λωρίδες μεσοαστρικής σκόνης. Στρέψτε οποιοδήποτε οπτικό βοήθημα προς αυτή τη γαλακτώδη ζώνη, και θα τη δείτε, όπως για πρώτη φορά ο Γαλιλαίος το 1609, να αναλύεται σε χιλιάδες αστέρια που είναι τόσο αμυδρά και τόσο μακρινά, ώστε με γυμνό μάτι δεν διακρίνονται ως μεμονωμένα αστέρια. Όταν κοιτάζετε αυτή τη ζώνη, βλέπετε έναν γιγάντιο γαλαξία – τον δικό μας – σε πλάγια όψη. Όλα τα αστέρια που βλέπετε τη νύχτα με γυμνό μάτι ανήκουν στον Γαλαξία μας και βρίσκονται σχετικά κοντά σε μας, εντός ακτίνας λίγων χιλιάδων ετών φωτός από τον Ήλιο. Αλλά ολόκληρος ο σπειροειδής Γαλαξίας μας…

    Δείτε περισσότερα
  • Εντυπωσιακό βίντεο από την πτώση μετεώρου στον ουρανό της Αττικής

    Tην πτώση ενός λαμπρού μετεώρου κατέγραψαν οι κάμερες του Meteology LiveCams Application στην Ερεσσό Λέσβου αργά τη νύχτα της Τρίτης. To εντυπωσιακό φαινόμενο έγινε ορατό από διάφορες περιοχές της νότιας και κεντρικής Ελλάδας. Μετέωρο ονομάζεται στην αστρονομία κάθε φωτεινό φαινόμενο που εμφανίζεται μέσα στην ατμόσφαιρα της Γης, ως αποτέλεσμα της εισόδου σε αυτή κάποιου μετεωροειδούς, δηλαδή κάποιου βραχώδους σώματος που μπορεί να έχει μέγεθος από λίγα χιλιοστά έως αρκετά μέτρα. Η κίνηση του μετεωροειδούς με μεγάλη ταχύτητα και η τριβή της επιφάνειάς του με τα μόρια της ατμόσφαιρας έχει ως αποτέλεσμα τον έντονο ιονισμό των μορίων του αέρα και, συνήθως, τη συνεπακόλουθη εκπομπή φωτεινής ακτινοβολίας. Οταν το μετεωροειδές δεν εξαερωθεί πλήρως στην ατμόσφαιρα ή δεν εκραγεί, φτάνει στο έδαφος και…

    Δείτε περισσότερα
  • Η διαστημική Κλεοπάτρα φωτογραφίζεται και αποκαλύπτει νέα δεδομένα

    Εκτός από τους πλανήτες, στο Ηλιακό Σύστημα ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια άλλη κατηγορία σωμάτων, οι αστεροειδείς ή αλλιώς ελάσσονες πλανήτες. Πρόκειται για στερεά ουράνια αντικείμενα με διαστάσεις από δεκάδες μέτρα μέχρι εκατοντάδες χιλιόμετρα. Οι αστεροειδείς εντοπίζονται σε δύο περιοχές. Η πρώτη είναι μια δακτυλιοειδής ζώνη μεταξύ της τροχιάς του Άρη και του Δία και ονομάζεται κύρια ζώνη των αστεροειδών. Η δεύτερη περιοχή ονομάζεται ζώνη του Kuiper και εντοπίζεται πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Μέχρι σήμερα, γνωρίζουμε την ύπαρξη 1.116.816 τέτοιων αντικειμένων [Πηγή: https://minorplanetcenter.net/]. Σε ένα από τα αντικείμενα αυτά αναφέρεται πρόσφατη δημοσίευση ομάδας ερευνητών του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) της Χιλής. Ο λόγος για τον αστεροειδή Κλεοπάτρα, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1880 και έλαβε το όνομά του προς…

    Δείτε περισσότερα
  • “Το Ατύχημα” είναι ένα άστρο που αψηφά όλα όσα ήξεραν οι αστρονόμοι

    Οι επιστήμονες έχουν κατηγοριοποιήσει πολλών ειδών άστρα στο σύμπαν, βάσει της θερμοκρασίας, του μεγέθους και της φωτεινότητάς τους. Ωστόσο μία πρόσφατη ανακάλυψη αποδεικνύει πως δεν τα γνωρίζουμε όλα. Το άστρο WISE 1534-1043, το οποίο έχει το ψευδώνυμο “Το Ατύχημα”, είναι ένας φαιός νάνος ο οποίος δε μοιάζει σε τίποτα με αυτά που ξέραμε έως τώρα. Οι φαιοί ή καφέ νάνοι αποκαλούνται συχνά και αποτυχημένα άστρα. Η κλίμακα μεγέθους τους κυμαίνεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους πλανήτες και στα μικρότερα άστρα. Οι καφέ νάνοι είναι πρακτικά αυτό που συμβαίνει στα άστρα όταν η διαδικασία σχηματισμού τελειώνει πριν αποκτηθεί αρκετή μάζα για να ενεργοποιήσει την πυρηνική σύντηξη του υδρογόνου στον πυρήνα. Σε αντίθεση με τους πλανήτες όμως, είναι αρκετά μεγάλοι για να συντήξουν δευτέριο,…

    Δείτε περισσότερα
  • Το Σύνδρομο του Κρόνου: Ένα στα τρία άστρα σαν τον Ήλιο καταπίνει τα παιδιά του

    Ο κανιβαλισμός παιδιών φαίνεται ότι είναι σύνηθες φαινόμενο εκεί έξω: ένα στα τρία άστρα σαν τον Ήλιο έχει καταβροχθίσει τουλάχιστον έναν από τους πλανήτες του, αποκαλύπτει μελέτη που εντόπισε τα εξαερωμένα ίχνη των θυμάτων. Η απορρόφηση πλανητών από τα μητρικά τους άστρα ήταν γνωστό φαινόμενο, το οποίο παραπέμπει στον μύθο του Κρόνου που έφαγε τα παιδιά του για να μην του πάρουν την εξουσία. Η νέα μελέτη δείχνει τώρα ότι η κοσμική παιδοκτονία είναι πιο διαδεδομένη από ό,τι πιστεύαμε. Η διεθνής ερευνητική ομάδα που υπογράφει τη μελέτη στο Nature Astronomy μπόρεσε να ξεχωρίσει τα άστρα-κανίβαλους από τη χημική σύστασή τους. Τα άστρα αποτελούνται κυρίως από υδρογόνο και άλλα ελαφρά στοιχεία, ενώ οι πλανήτες περιέχουν σημαντικές ποσότητες βαρέων στοιχείων όπως ο…

    Δείτε περισσότερα
  • Υπάρχει νερό στη Δήμητρα αλλά είναι παγωμένο

    Στην κύρια ζώνη αστεροειδών του ηλιακού μας συστήματος που εκτείνεται ανάμεσα στο Δία και τον Άρη βρίσκεται ένας διαστημικός βράχος με διάμετρο περίπου χίλια χλμ. και χαρακτηριστικά (μάζα, βαρύτητα, τροχιά) που τον κατατάσσουν στους αποκαλούμενους πλανήτες νάνους. Ανακαλύφθηκε στην αυγή του 19ου αιώνα από τον Τζουζέπε Πιάτσι, ιδρυτή του Αστεροσκοπείου στο Παλέρμο της Ιταλίας, που αρχικά δεν αντιλήφθηκε τι ήταν αυτό που είχε εντοπίσει. Αυτό το διαστημικό σώμα ονομάστηκε Ceres, που είναι το ρωμαϊκό όνομα της θέας Δήμητρας. Νέα μελέτη κάνει λόγο για παρουσία νερού σε παγωμένη μορφή σε αυτόν τον πλανήτη νάνο. Τo σκάφος της αποστολής Dawn της NASA συνέλεξε πλήθος δεδομένων από τη Δήμητρα. Η επιστημονική ομάδα της αποστολής είχε ανακοινώσει ότι η ανάλυση των δεδομένων έδειχνε ότι…

    Δείτε περισσότερα
  • Ο Δίας σε αντίθεση στις 19 Αυγούστου 2021

    1. Τι σημαίνει αντίθεση; Ο γιγαντιαίος πλανήτης Δίας φτάνει σε αντίθεση στις 19 Αυγούστου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο πλανήτης την ημερομηνία αυτή θα περνάει από το σημείο της τροχιάς του που βρίσκεται εγγύτερα προς τη Γη και το ηλιακό φως θα φωτίζει ολόκληρο τον πλανητικό δίσκο. Παρ’ όλο που ο Δίας είναι πάντοτε λαμπρός, οι μέρες κοντά στην ημερομηνία που λαμβάνει χώρα η αντίθεση είναι οι καταλληλότερες για να παρατηρήσει κανείς τον πλανήτη αυτό, καθώς θα φαίνεται μεγαλύτερος και λαμπρότερος και θα βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Η συγκεκριμένη βραδιά (19/08) προσφέρεται, φυσικά, εκτός από οπτική παρατήρηση, και για φωτογράφιση του Δία και των μεγαλύτερων δορυφόρων του. Ο πλανήτης θα είναι ορατός στα…

    Δείτε περισσότερα
  • Όσα αποκάλυψε η αποστολή Juno για τον πλανήτη Δία

    Και ποιος δεν έχει ακούσει για τον επιβλητικό Δία; Και ποιος δεν τον έχει θαυμάσει παρατηρώντας τον από κάποιο τηλεσκόπιο; Ο Δίας είναι ένας γίγαντας πλανήτης, ο μεγαλύτερος του Ηλιακού Συστήματος σε μάζα (318 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα της Γης) και σε διαστάσεις (η Γη θα μπορούσε να χωρέσει 1300 φορές στον Δία!).  Είναι αέριος, με σύσταση αποτελούμενη κυρίως από υδρογόνο και ήλιο, ενώ διαθέτει και μεταλλικό πυρήνα που ζυγίζει 10 φορές όσο η Γη. Η όψη του προδίδει την παρουσία νεφών και ζωνών ποικίλων χρωμάτων, των οποίων ο σχηματισμός οφείλεται σε ισχυρότατους ανέμους. Σε τροχιά γύρω του περιφέρονται 79 δορυφόροι, ενώ διαθέτει και σύστημα αμυδρών δακτυλίων. Μεγάλο μέρος της γνώσης που έχει αποκομίσει η ανθρωπότητα σχετικά με τον…

    Δείτε περισσότερα
  • Μη χάσετε την πιο θεαματική βροχή διαττόντων αστέρων, τις Περσείδες!

    Η εντυπωσιακή βροχή διαττόντων «Περσείδες» έχει ξεκινήσει ήδη από την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου και θα διαρκέσει περίπου μέχρι τις 20 Αυγούστου. Πρόκειται για μια από τις πιο ευρέως γνωστές και παρατηρούμενες βροχές διαττόντων αστέρων, η οποία προσφέρει κάθε χρόνο ένα εντυπωσιακό θέαμα κατά τις ζεστές νύχτες του καλοκαιριού, ιδιαίτερα όταν η Σελήνη απουσιάζει από τον νυχτερινό ουρανό.  Την φετινή χρονιά οι Περσείδες θα κορυφωθούν τη νύχτα της 12ης  Αυγούστου, έως και το πρωί της 13ης Αυγούστου. Κατά την κορύφωση του φαινομένου, θα μπορούν να παρατηρηθούν έως και 60 μετέωρα ανά ώρα. Η Σελήνη τις συγκεκριμένες ημερομηνίες θα είναι στη φάση του αύξοντα μηνίσκου και θα δύει σχετικά νωρίς, καθιστώντας τον σκοτεινό ουρανό κατάλληλο για παρατήρηση του φαινομένου. Πώς προκαλείται…

    Δείτε περισσότερα
  • Από που προέρχονται τα ονόματα των αστέρων;

    Επειδή μόνο σε καμιά εκατοντάδα από τους λαμπρότερους αστέρες έχουν αποδοθεί ιδιαίτερα ονόματα (Βέγας, Αρκτούρος, κ.ο.κ.), υπάρχουν κι άλλα συστήματα ονοματοθεσίας για την διάκριση των πιο αμυδρών αστέρων. Η πρώτη συστηματική μέθοδος ονομάτισης των αστέρων αναπτύχθηκε από τον Γερμανό αστρονόμο Johann Bayer στις αρχές του 17ου αιώνα, μόλις πριν από την εφεύρεση του τηλεσκοπίου. Ο Bayer ονομάτισε τους αστέρες κάθε αστερισμού κατά σειρά λαμπρότητας χρησιμοποιώντας τα πεζά γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου: α για τον λαμπρότερο, β για τον δεύτερο λαμπρότερο, γ για τον τρίτο, κ.ο.κ. Για μερικούς από τους μεγαλύτερους αστερισμούς ο Bayer χρησιμοποίησε όλα τα 24 γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου. Έως το τέλος του 17ου αιώνα οι αστρονόμοι συνειδητοποίησαν ότι έπρεπε να ξεπεράσουν τους περιορισμούς του συστήματος του Bayer.…

    Δείτε περισσότερα
  • «Επικό» βίντεο της NASA δείχνει έκλειψη Ηλίου όπως φαίνεται από το Διάστημα

    Μια περίεργη καφετιά μουτζούρα σκιάζει την Αρκτική σε αυτή τη θεαματική εικόνα που μετέδωσε δορυφόρος της NASA. Είναι η σκιά που έριξε το φεγγάρι στη Γη στη διάρκεια της ηλιακής έκλειψης που γοήτευσε μέρος του πλανήτη στις 10 Ιουνίου. Η «επική» εικόνα τραβήχτηκε από το τηλεσκόπιο EPIC του δορυφόρου DSCOVR, ο οποίος βρίσκεται σε ένα σημείο βαρυτικής ισορροπίας ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, γνωστό ως Σημείο Lagrange 1, περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τη Γη.     Το τηλεσκόπιο EPIC μεταδίδει έγχρωμες εικόνες υψηλής ανάλυσης, χρήσιμες για την παρακολούθηση παραγόντων όπως η βλάστηση, το ύψος των νεφών και το όζον. Μια στο τόσο, ο δορυφόρος έχει την ευκαιρία να απαθανατίσει και εκλείψεις Ηλίου. Οι ηλιακές εκλείψεις συμβαίνουν όταν το…

    Δείτε περισσότερα
  • Οδηγός Παρατήρησης του Θερινού Έναστρου Ουρανού

    Για πολλούς καλοκαίρι σημαίνει ελευθερία και διασκέδαση. Οι μέρες έχουν μεγάλη διάρκεια, η θερμοκρασία είναι αυξημένη, τα σχολεία κλείνουν και οι γονείς προγραμματίζουν τις οικογενειακές διακοπές. Είναι επίσης μια υπέροχη ευκαιρία για να απολαύσετε την παραλία ή ένα BBQ με φίλους ή ακόμα να περάσετε ένα χαλαρό ηλιόλουστο απόγευμα. Για τους παρατηρητές του ουρανού το καλοκαίρι δυστυχώς φέρνει μικρότερης διάρκειας νύχτες, αλλά ταυτόχρονα επανορθώνει προσφέροντας μια πληθώρα ουράνιων αντικειμένων προς παρατήρηση, όπως εύκολα αναγνωρίσιμοι δια γυμνού οφθαλμού αστερισμοί και αγαπημένα αντικείμενα βαθέος ουρανού.  Οι Περσείδες, μια βροχή διαττόντων αστέρων, προσφέρουν κάθε χρόνο ένα εντυπωσιακό θέαμα κατά τις ζεστές νύχτες του Αυγούστου, ιδιαίτερα όταν η Σελήνη απουσιάζει από τον νυχτερινό ουρανό. Επιπλέον, αυτή η εποχή του έτους είναι η καταλληλότερη για…

    Δείτε περισσότερα
  • Περσείδες: Η εντυπωσιακή βροχή πεφταστεριών ξεκινά με φόντο τον καλοκαιρινό ουρανό

    Οι διάττοντες Περσείδες, η εντυπωσιακή θερινή βροχή «πεφταστεριών», ξεκινά αυτή την εβδομάδα και θα κορυφωθεί, όπως κάθε χρονιά, στα μέσα του Αυγούστου. Οι Περσείδες καταγράφηκαν για πρώτη φορά από Κινέζους αστρονόμους το 36 μ.Χ. και προκαλούνται από τα σωματίδια σκόνης που αφήνει πίσω της η τεράστια ουρά, μήκους δεκάδων εκατομμυρίων χιλιομέτρων, του κομήτη 109Ρ/Σουίφτ-Τατλ, που διασταυρώνεται με την τροχιά της Γης. Ο κομήτης, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1862 από τους αστρονόμους Λιούις Σουίφτ και Χόρας Τατλ, διαθέτει ένα τεράστιο πυρήνα διαμέτρου περίπου 26 χιλιομέτρων. Πρόκειται για το μεγαλύτερο γνωστό ουράνιο σώμα που περνάει από τη «γειτονιά» της Γης ανά τακτά χρονικά διαστήματα και χρειάζεται περίπου 133 χρόνια για να πραγματοποιήσει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο. Η επόμενη κοντινή διέλευσή του από τη Γη αναμένεται…

    Δείτε περισσότερα
  • Αφροδίτη και Άρης σε καλοκαιρινή συνάντηση με τη Σελήνη

    Οι πλανήτες, όπως προδίδει η ετυμολογία της λέξης, φαίνεται να πλανώνται στον ουρανό, ανάμεσα στους απλανείς μακρινούς αστέρες. Η κίνηση αυτή έχει ως αποτέλεσμα η μεταξύ τους απόσταση, όπως αυτή προβάλλεται στην ουράνια σφαίρα και παρατηρείται από τη Γη, άλλοτε να ελαττώνεται κι άλλοτε να αυξάνεται. Όταν δύο πλανήτες προβάλλονται στην ουράνια σφαίρα σε πολύ κοντινή απόσταση μεταξύ τους, λέμε ότι λαμβάνει χώρα το φαινόμενο της συνόδου.  Μια τέτοια σύνοδος θα λάβει χώρα και θα είναι παρατηρήσιμη σήμερα και αύριο, 12 και 13 Ιουλίου. Παρατηρώντας χαμηλά στα δυτικά – βορειοδυτικά περίπου μισή ώρα μετά τη δύση του Ήλιου, θα δει κανείς την Αφροδίτη και τον Άρη να φαίνονται στον ουρανό πολύ κοντά. Η μεταξύ τους απόσταση θα είναι περίπου 0.5°.…

    Δείτε περισσότερα
  • 12 Στόχοι για να παρατηρήσετε με το νέο σας τηλεσκόπιο

    Η πρώτη βραδιά που θα βγείτε να εξερευνήσετε τον έναστρο ουρανό με το νέο σας τηλεσκόπιο, θα είναι σίγουρα συναρπαστική! Αλλά μπορεί εύκολα να χαθεί το ενδιαφέρον, ειδικά αν δεν έχετε κατά νου στόχους για παρατήρηση. Παρακάτω, θα βρείτε 12 κορυφαίους στόχους για παρατήρηση με το τηλεσκόπιό σας, που θα σας βοηθήσουν να ξεκινήσετε την περιήγησή σας στον κόσμο της ερασιτεχνικής αστρονομίας! Αντικείμενα του Ηλιακού Συστήματος 1. ΣΕΛΗΝΗ Η Σελήνη αποτελεί έναν εξαιρετικό στόχο παρατήρησης για το νέο σας τηλεσκόπιο. Είναι ορατή τις περισσότερες νύχτες του έτους, κατά τη διάρκεια του οποίου περνά πολλές φορές από ένα σύνολο φάσεων που έχουν ενδιαφέρον. Παρατηρήστε την Σελήνη κάθε βράδυ για έναν ολόκληρο σεληνιακό κύκλο (ο χρόνος από Νέα Σελήνη σε Νέα Σελήνη,…

    Δείτε περισσότερα
  • Αστροφυσική πρωτιά: Ανιχνεύθηκαν 2 περιπτώσεις κατακλυσμικής συγχώνευσης μίας μαύρης τρύπας

    Για πρώτη φορά οι αστροφυσικοί επιβεβαίωσαν δύο παρόμοιες περιπτώσεις κατακλυσμικής συγχώνευσης μελανών οπών με άστρα νετρονίων. Με τη βοήθεια των βαρυτικών κυμάτων που δημιουργήθηκαν και ταξίδεψαν έως τη Γη, τα δύο περιστατικά ανιχνεύθηκαν από τα παρατηρητήρια βαρυτικών κυμάτων LIGO (ΗΠΑ) και VIRGO (Ευρώπης) με διαφορά δέκα ημερών το ένα επεισόδιο από το άλλο. Και στις δύο περιπτώσεις, πιθανότατα, η μαύρη τρύπα «κατάπιε» ολόκληρο το άστρο νετρονίων. Τα βαρυτικά κύματα είναι «ρυτιδώσεις» του χωροχρόνου, που προκαλούνται από κινούμενα στο σύμπαν αντικείμενα μεγάλης μάζας. Στη διάρκεια της εξαετίας από τότε που έγινε η πρώτη ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων στη Γη (το 2015), έχουν εντοπιστεί συνολικά περισσότερα από 50 περιστατικά συγχώνευσης είτε μελανών οπών μεταξύ τους είτε ζευγαριών άστρων νετρονίων. Τώρα, για πρώτη φορά…

    Δείτε περισσότερα
Back to top button