Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα από 24/11/2014 έως και 30/11/2014

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Παρακάτω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την περίφημη ερυθρά  κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μέχρι μια ώρα πριν και μια ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.

Δευτέρα, 24 Νοεμβρίου

Μία ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα, η σελήνη βρίσκεται χαμηλά πάνω από τον ορίζοντα. Τις επόμενες νύχτες φαίνεται ψηλότερα και πλησιάζει τον Άρη.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 2:49 π.μ. της Τρίτης.

Τρίτη, 25 Νοεμβρίου

  • Ο φωτεινός και πολύ γνωστός αστερισμός του Ωρίωνα έχει ήδη σηκωθεί πάνω από τον ανατολικό-νοτιοανατολικό ορίζοντα μετά τις 8:30 το βράδυ. Η ζώνη του περίφημου κυνηγού στέκεται σχεδόν όρθια. Αυτή η εποχή είναι η πλέον ιδανική για την παρατήρηση του αστερισμού. Μεσουρανεί γύρω στις 1:30 π.μ.

Τετάρτη, 26 Νοεμβρίου

  • Η Σελήνη απόψε λάμπει τώρα κοντά στο Άλφα και Βήτα του Αιγόκερου, στο σούρουπο. Τόσο ο άλφα όσο και ο βήτα του Αιγόκερου διπλά αστέρια που ξεχωρίζουν εύκολα με  κιάλια. Ο α είναι εύκολο να διαχωριστεί, ενώ ο β είναι κάπως δυσκολότερος  και τα αστέρια του έχουν μεγαλύτερη διαφορά φωτεινότητας.
  • Ακόμη φαίνεται το θερινό τρίγωνο! Το φωτεινότερο αστέρι του Τριγώνου είναι ο Βέγας, αρκετά πάνω στο δυτικό-βορειοδυτικό ουρανό νωρίς το βράδυ. Το πιο λαμπρό αστέρι πάνω από τον Βέγα είναι Ντενέμπ. Το τρίτο αστέρι του τριγώνου, ο Αλτάιρ, είναι μακρύτερα προς τα αριστερά του Βέγα.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 4:28 π.μ. της Πέμπτης.

Πέμπτη, 27 Νοεμβρίου

  • Η σελήνη φτάνει σε περίγειο, το πιο κοντινό σημείο στην τροχιά της γύρω από τη Γη, 369.827 χιλιόμετρα μακριά από εμάς.
  • Μετά τις 9:30 το βράδυ, το πιο λαμπρό άστρο του ουρανού, ο Σείριος τρεμοσβήνει έντονα κάτω από τον Ωρίωνα, στον νότιο-ανατολικό ουρανό. Αν προεκτείνουμε την γραμμή που σχηματίζεται από τα τρία άστρα της ζώνης του αστερισμού, σχεδόν θα σημαδέψουμε τον Σείριο. Τα πανέμορφα χρώματα του αποκαλύπτονται δραματικά με παρατήρηση μέσω ενός τηλεσκοπίου.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 0:19 π.μ. της Παρασκευής.

Παρασκευή, 28 Νοεμβρίου

  • Η μυθική “Πούλια”, ή “οι επτά Παρθένες”, οι γνωστές Πλειάδες (Μ45), το σήμα των αυτοκινήτων μάρκας Subaru (που θα πει “ Πλειάδες” στα Ιαπωνικά) είναι ένα μικρό αλλά αξιοπρόσεχτο ανοιχτό σμήνος από αστέρια στον ώμο του Ταύρου. Μέσα από μακρά φωτογραφική έκθεση αποκαλύπτεται το βαθύ γαλάζιο νεφέλωμα που τις περικλείει πράγμα που δηλώνει και το νεαρό της αστρικής τους ηλικίας.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 6:06 π.μ.του Σαββάτου.

Σάββατο, 29 Νοεμβρίου

  • Πρώτο τέταρτο της σελήνης στις 12:08 μ.μ.
  • Η λαμπρή Κασσιόπη στριφογυρίζει γύρω από τον βόρειο μεσημβρινό, κοντά στο ζενίθ, κατά τη διάρκεια των βραδυνών ωρών. Ξέρετε πού να ψάξετε για το ανοιχτό σμήνος  NGC 7789, με κιάλια; Είναι περίπου 3 μοίρες νοτιοδυτικά του β της Κασσιόπης. Το σμήνος έχει διάμετρο περίπου 30 λεπτά του τόξου και όλα τα αστέρια που ανήκουν σε αυτό το σμήνος είναι περίπου 11ου μεγέθους. Φαίνονται καλά με μεσαία μεγέθυνση. Αν και το σμήνος έχει μέγεθος όσο και η σελήνη, μοιάζει σαν ένα νεφέλωμα εκπομπής αν το δει κάποιος με κιάλια. Η απόστασή του είναι περίπου 13.000 έτη φωτός μακριά.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 1:57 π.μ. της Κυριακής.

Κυριακή, 30 Νοεμβρίου

  • Λάμποντας με μέγεθος -2,2, ο Δίας ξεχωρίζει ανάμεσα στα αστέρια με φόντο τον δυτικό Λέοντα από τη στιγμή που ανατέλλει γύρω στις 11 μ.μ. μέχρις ότου χαθεί στο φως του λυκαυγούς. Αυτή την εβδομάδα, ο Δίας βρίσκεται στα δύο-τρίτα της διαδρομής από τον ορίζοντα προς το ζενίθ στο νότιο ουρανό όταν αρχίζει να χαράζει.  Ένα τηλεσκόπιο αποκαλύπτει τον 40″ διάμετρο δίσκο του αέριου γίγαντα και τουλάχιστον δύο παράλληλες σκοτεινές ζώνες στην συνεχώς μεταβαλλόμενη ατμόσφαιρά του.
  • Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:44 π.μ. της Δευτέρας.
Ο Θεόδωρος Γιαουρτσής φωτογράφησε μέρος του NGC 1499 (California Nebula),στον αστερισμό του Περσέα. Αυτό είναι ένα νεφέλωμα εκπομπής, σε απόσταση 1000 ετών φωτός από την Γή που μοιάζει με το περίγραμμα της πολιτείας της Καλιφόρνιας.

Στοιχεία φωτογραφίας: Τοποθεσίες: νήσος Σκόπελος,Ταξιάρχης Χαλκιδικής, Εξοχή Θεσσαλονίκης.
Τηλεσκόπιο Skywatcher διοπτρικό 80/600, camera: Atik 314L mono. Ha 6nm:103×300 sec,Bin 1×1,
Lum :352×60 sec,Bin 1×1,Red :73×120 sec,Bin 1×1,Green :143×60 sec,Bin 1×1,Blue :64×180 sec,Bin 1×1,
Flat,dark,από 30 σε κάθε φίλτρο. Συνολικός χρόνος έκθεσης:23 ώρες.
  • Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
  • Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως οTerence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer’s Guide:  “Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια.” Χωρίς αυτά, “Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος.

    ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
  • Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.
  • Ο Ερμής χάνεται στο φως της ανατολής του ήλιου.
  • Η Αφροδίτη βρίσκεται κρυμμένη στο φως της δύσης του ήλιου.
  • Ο Άρης (μέγεθος +1,0) παραμένει χαμηλά στα νοτιοδυτικά το σούρουπο.
  • Ο Δίας (με μέγεθος -2,2  στον δυτικό Λέοντα) ανατέλλει πριν τις 11:30 μ.μ. και λάμπει ψηλά στα νότια πριν το λυκαυγές. Πιο κάτω και στα αριστερά του είναι ο Βασιλίσκος.
  • Ο Κρόνος έχει χαθεί στο φως του ήλιου.
  • Ο Ουρανός (μέγεθος 5,7, στους Ιχθείς) και ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,9, στον Υδροχόο) είναι ψηλά στα νοτιοανατολικά και νότια, αντίστοιχα, νωρίς το βράδυ. Μετακινούνται προς τα δυτικά όσο περνάει η νύχτα. Για τις ακριβείς θέσεις των αυτών των δυο μακρινών πλανητών συμβουλευτείτε τους χάρτες: http://d366w3m5tf0813.cloudfront.net/wp-content/uploads/WEB_Uranus_Neptune_2014.pdf