Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 11-11 έως και 17-11

 Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 11-11 έως και 17-11
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 11 Νοεμβρίου

Ο Ερμής περνάει ακριβώς ανάμεσα από τον Ήλιο και τη Γη σήμερα, φαινόμενο που ονομάζουμε διάβαση. Κάτι τέτοιο είχε γίνει τελευταία φορά στις 9 Μαΐου του 2016.  Ο σκοτεινός δίσκος του εσωτερικού πλανήτη θα διασχίσει τον δίσκο του Ήλιου για 5,5 ώρες. Παρατηρητές σε όλη τη Βόρεια και Νότια Αμερική, την Ευρώπη και την Αφρική μπορούν να δουν τουλάχιστον μέρος της διάβασης. Στην Ελλάδα, ο Ερμής αρχίζει να αγγίζει τον ηλιακό δίσκο περίπου στις 14:40 και βρίσκεται πλησιέστερα στο κέντρο του Ήλιου στις 17:20. Όμως, τότε δύει και ο Ήλιος, άρα το υπόλοιπο του φαινομένου που θα τελειώσει στις 20:05 δεν θα είναι ορατό από τη χώρα μας. Αν χάσετε αυτό το γεγονός, θα πρέπει να περιμένετε μέχρι το Νοέμβριο του 2032 για να δείτε το επόμενο. Δείτε ακριβώς πως θα εμφανιστεί το φαινόμενο της διάβασης του Ερμή από την τοποθεσία σας: https://www.timeanddate.com/eclipse/map/2019-november-11. Θα χρειαστεί να έχετε έναν καθαρό και χωρίς εμπόδια δυτικό ορίζοντα έτσι ώστε να δείτε καλύτερα το φαινόμενο. Προσοχή! Η παρατήρηση του φαινομένου πρέπει να γίνει με ασφάλεια, μόνο με ένα όργανο (τηλεσκόπιο ή κιάλια) που να έχει προσαρμοσμένο πάνω του ένα κατάλληλο ηλιακό φίλτρο!  Παρακολουθήστε ζωντανά το φαινόμενο διαδικτυακά εδώ: Gianluci Masi’s live observing session

 

 

Τρίτη, 12 Νοεμβρίου

Πανσέληνος στις 3:36 μμ.

Αυτό το βράδυ, η Σελήνη βρίσκεται κοντά στις Πλειάδες, λίγο κάτω και στα δεξιά τους. Ο κοκκινωπός Αλντεμπαράν είναι πιο κάτω και στα αριστερά του φεγγαριού.

Τετάρτη, 13 Νοεμβρίου

Απόψε η Σελήνη λάμπει 5 μοίρες πάνω από τον Αλντεμπαράν.

Περίπου στις 8:30 το βράδυ, η λαμπρή Αίγα του Ηνίοχου θα είναι ακριβώς στο ίδιο ύψος στον βορειοανατολικό ουρανό με αυτό του επίσης λαμπρού Βέγα στον βορειοδυτικό ουρανό. Παρατηρήστε την διαφορά  στα χρώματα των δύο αστέρων. Με τηλεσκόπιο, ο Βέγας θα πρέπει να δείχνει ένα λευκό ή ένα ελαφρώς γαλάζιο χρώμα, αν το όργανό σας έχει καλά οπτικά. Κάποιο έντονα μπλε ή κίτρινο χρώμα δηλώνει χρωματικό σφάλμα που είναι ιδιαίτερα φανερό στα διοπτρικά τηλεσκόπια.

Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου

Καθώς η Αφροδίτη ανεβαίνει όλο και ψηλότερα με κάθε μέρα που περνάει, φαίνεται να βρίσκεται σε μια πορεία “σύγκρουσης” με τον Δία. Αν και ο Δίας λάμπει δύο μεγέθη λιγότερο από την Αφροδίτη, ο μεγέθους -1,9 γιγάντιος πλανήτης εξακολουθεί να είναι το δεύτερο φωτεινότερο αντικείμενο του νυχτερινού ουρανού. Αυτό το βράδυ, οι δύο πλανήτες στέκονται σε απόσταση 10 μοιρών. Η απόσταση θα μειώνεται κατά 1° ημερησίως, οδεύοντας σε μία δραματική σύνοδο στο τέλος της επόμενης εβδομάδας. Αν παρατηρήσετε τον Δία με ένα τηλεσκόπιο αυτήν την εβδομάδα, θα δείτε ένα δίσκο διαμέτρου 33″ με εντυπωσιακές λεπτομέρειες στη διαρκώς μεταβαλλόμενη ατμόσφαιρα του.

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου

Ο αστεροειδής Εστία (4 Vesta) είναι σε αντίθεση αυτή την εβδομάδα. Βρίσκεται μέσα στα αστέρια του βορειανατολικού Κήτους, 3° δυτικά του 4ου μεγέθους αστέρα όμικρον του Ταύρου και 5° βορειοανατολικά του 3ου μεγέθους άλφα του Κήτους.

Αυτή η εικόνα δείχνει τον αστεροειδή όπως φωτογραφήθηκε από το διαστημόπλοιο   Dawn το οποίο βρίσκονταν σε τροχιά γύρω από τον αστεροειδή από τον Ιούλιο του 2011 και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2012.NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA

 

 

Σάββατο, 16 Νοεμβρίου

Ο θαυμαστός Ωρίωνας  δύει τώρα κοντά στην ανατολή, αλλά ακόμα δεν ανατέλλει με το ηλιοβασίλεμα. Οι πορείες του Ήλιου και του αστερισμού στον ουρανό είναι διαφορετικές. Ο Ωρίωνας ανατέλλει στην ανατολή και δύει στην δύση όλο το χρόνο, περνώντας περίπου 12 ώρες επάνω από τον ορίζοντα κατά τη διάρκεια κάθε κύκλου ημέρας-νύχτας. Η πορεία του Ήλιου όμως αλλάζει με τις εποχές. Ανατέλλει, αυτήν την περίοδο, περίπου 25 μοίρες από τα ανατολικά προς τα νότια (μέσα-βόρεια γεωγραφικά πλάτη) και δύει στην ίδια απόσταση στα δυτικά από τα νότια.

Κυριακή, 17 Νοεμβρίου

Η βροχή διαττόντων Λεοντίδες φτάνει στο αποκορύφωμά της πριν από την αυγή αύριο το πρωί. Παρόλο που τυπικά είναι μία από τις καλύτερες βροχές διαττόντων του έτους, η φετινή παρουσία των Λεοντίδων στον ουρανό προβλέπεται να μην είναι εντυπωσιακή αφού η παρουσία τους θα λάβει χώρα λίγες μέρες μετά την πανσέληνο. Η Σελήνη, σε φθίνουσα φάση, μοιράζεται τον ουρανό με τη βροχή, καλύπτοντας τα πιο αμυδρά πεφταστέρια και καθιστώντας τα αντίστοιχα φωτεινά λιγότερο εντυπωσιακά. Παρόλα αυτά, οι Λεοντίδες παράγουν περισσότερες «βολίδες» από ότι οι περισσότερες βροχές διαττόντων, οπότε αξίζει να παρατηρήσουμε τον ουρανό νωρίς το πρωί.

Η διάβαση του Ερμή στις 9 Μαΐου, 2016. Το φαινόμενο επαναλαμβάνεται στις 11 Νοεμβρίου, 2019.

Φωτογραφία: NASA/GSFC/SDO/Genna Duberstei

 

 

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

 

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.

Ο Ερμής είναι σε σύνοδο με τον Ήλιο.

Η Αφροδίτη  είναι πολύ χαμηλά πάνω από τον νοτιοδυτικό ορίζοντα, μετά το ηλιοβασίλεμα. Έχει μέγεθος -3,8. Μη την μπερδέψετε με τον Δία που βρίσκεται πάνω και στα αριστερά της. Η απόσταση μεταξύ των δύο πλανητών μειώνεται κατά 1 μοίρα κάθε ημέρα, φτάνοντας στις 9° στις 15 Νοεμβρίου. Θα βρεθούν μόλις 1½° μακριά στις 23 και 24 Νοεμβρίου.

Ο Άρης (μέγεθος +1,8, στην Παρθένο) φαίνεται χαμηλά πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα στο μέσο του λυκαυγούς. Μη τον μπερδέψτε με τον Αρκτούρο, επίσης πορτοκαλής, αλλά 30 μοίρες στα αριστερά του Άρη. Βρίσκεται μόνο λίγων μοιρών από τον άλφα της Παρθένου, τον Στάχυ.

Ο Δίας (μέγεθος -1,9, στο νότιο Οφιούχο) φαίνεται χαμηλά στα νοτιοδυτικά κατά τη διάρκεια του σούρουπου. Ο Κρόνος είναι πάνω στα αριστερά του. Η Αφροδίτη απέχει 20 μοίρες κάτω απ΄αυτόν.

Ο Κρόνος (μέγεθος + 0,6, στον Τοξότη), όταν θα έχει βραδιάσει, είναι το σταθερό, κιτρινωπό «αστέρι» στα νότια-νοτιοδυτικά, 20 μοίρες στα αριστερά του Δία.

Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,7, στο νότιο Κριό) είναι ψηλά στο νότο μετά τις 11 μμ.

Ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,8, στον Υδροχόο) βρίσκεται ψηλά στα νοτιοανατολικά. Φθάνει ψηλότερα στο νότο τα μεσάνυχτα.

Δείτε χάρτες με τις θέσεις των δύο πλανητών εδώ.