Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 14-5 έως και 20-5

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 14-5 έως 20-5
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

Δευτέρα, 14 Μαΐου

Ο Άρης ανατέλλει περίπου στη 1 πμ και ανεβαίνει σχεδόν 25° στα νοτιοανατολικά όταν αρχίζει το λυκαυγές. Με μέγεθος -0,7 ο κόκκινος πλανήτης ξεχωρίζει μέσα στα αστέρια του ανατολικού Τοξότη. Εάν τον παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο σήμερα το πρωί, θα δείτε το σφαιρωτό σμήνος M75 (μέγεθος 8,5) σε απόσταση μόλις 0,3° βόρεια του. Ένα τηλεσκόπιο σάς επιτρέπει επίσης να διακρίνετε κάποιες λεπτομέρειες στον δίσκο του πλανήτη (13″ σε φαινόμενη διάμετρο).

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 11:32  μμ.    

 

Τρίτη, 15 Μαΐου

Για το υπόλοιπο αυτής της άνοιξης και του καλοκαιριού, ο Δίας παραμένει σε απόσταση λιγότερη από 3° από το 3ου μεγέθους αστέρι άλφα του Ζυγού που ονομάζεται Zubenelgenubi: ένα όμορφο διπλό άστρο που ξεχωρίζει εύκολα με ένα ζευγάρι κιάλια.

Νέα Σελήνη στις 2:49 μμ.

Ο Κρόνος ανατέλλει λίγο πριν τα μεσάνυχτα και αναρριχάται περίπου 30° στο νότο με την αρχή του λυκαυγούς. Ο δακτυλιοειδής πλανήτης λάμπει με μέγεθος 0,3 στον βόρειο Τοξότη.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 5:19  πμ της Τετάρτης.   

 

Τετάρτη, 16 Μαΐου

Μπορείτε να δείτε το μεγάλο αστρικό σμήνος της Κόμης της Βερενίκης; Το κρύβει η φωτορύπανση ή απλά δεν ξέρετε ακριβώς πού να κοιτάξετε; Είναι ψηλά στο ζενίθ όταν θα έχει βραδιάσει, 2/5 της απόστασης από την Ντενέμπολα (στην ουρά του Λέοντα) και μέχρι το τέλος της λαβής της «κατσαρόλας» της Μεγάλης Άρκτου. Ολόκληρο το σμήνος είναι περίπου 5° σε πλάτος, μια μεγάλη θολή λάμψη από έναν σκοτεινό ουρανό. Έχει μικρή πυκνότητα αστέρων και σχεδόν γεμίζει το οπτικό πεδίο ενός ζευγαριού κιαλιών.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 1:10 μετά τα μεσάνυχτα.    

 

Πέμπτη, 17 Μαΐου

Μία ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα κοιτάξτε στο δυτικό ουρανό. Εκεί θα δείτε την Αφροδίτη, περίπου 5,5° μακριά από την ημισέληνο. Σήμερα, το φεγγάρι είναι επίσης σε περίγειο, 363.776 χιλιόμετρα μακριά μας.

Πολύ χαμηλά στον ορίζοντα, μπορείτε ακόμα να εντοπίσετε τον Μπετελγκέζ;

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 9:01 μμ.  

 

Παρασκευή, 18 Μαΐου

Ο νάνος πλανήτης Δήμητρα είναι το μεγαλύτερο αντικείμενο στη ζώνη των αστεροειδών, που βρίσκεται ανάμεσα στις τροχιές του Άρη και του Δία. Τώρα βρίσκεται στο δυτικό Λέοντα και εμφανίζεται ψηλά στα δυτικά μετά το πέρας του βραδινού λυκόφωτος. Ο αστεροειδής, μεγέθους 8,5 είναι εύκολο να εντοπιστεί με κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο, ιδιαίτερα απόψε, αφού θα βρεθεί κοντά στο μεγέθους 4,5 αστέρι κάπα (κ) του Λέοντα.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 2:48 πμ του Σαββάτου.  

 

Σάββατο, 19 Μαΐου

Η Αφροδίτη πέρασε τα σύνορα από τον Ταύρο στους Δίδυμους και απόψε πλησιάζει το ανοιχτό σμήνος Μ35. Αύριο βράδυ θα είναι σε ακόμα μικρότερη απόσταση (1°) απ’ αυτό. Τα κιάλια ή το τηλεσκόπιο με χαμηλή μεγέθυνση θα σας προσφέρουν την καλύτερη θέαση, ειδικά όταν ο ουρανός θα έχει σκοτεινιάσει, γύρω στις 10 μμ. Η διαφορά λαμπρότητας μεταξύ των δύο αντικειμένων είναι αρκετά εντυπωσιακή: η Αφροδίτη εμφανίζεται περίπου 4.000 φορές λαμπρότερη από το άθροισμα όλων των λαμπρών αστεριών του σμήνους.

 

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 10:39 μμ.   

 

Κυριακή, 20 Μαΐου

Η Σελήνη βρίσκεται στον αμυδρό αστερισμό του Καρκίνου. Με ένα ζευγάρι κιάλια, ψάξτε το αστρικό σμήνος της Κυψέλης, κάτω και στα δεξιά του.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 4:26 πμ της Δευτέρας.  

 

 

Η Σελήνη φωτισμένη στο 7% στις 13 Μαΐου, λίγη ώρα μετά την ανατολή της, από τον Πισσώνα Εύβοιας. Η φωτογραφία είναι του Δημήτρη Μάλλιαρη.

 

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

 

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής αρχίζει να εμφανίζεται στον πρωινό ουρανό. Είναι όμως ακόμα πολύ χαμηλά πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα. Κοιτάξτε 15 με 20 λεπτά πριν την ανατολή του Ήλιου.

Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9) λάμπει στα δυτικά-βορειοδυτικά νωρίς στο βραδινό λυκόφως. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος του πλανήτη είναι 12 δευτερόλεπτα της μοίρας και είναι σε φάση gibbous, κατά 86% φωτισμένος.

Ο Άρης (μέγεθος -0,7, στον Αιγόκερο) ανατέλλει πριν τις 1:30 πμ. Βρίσκεται στα νότια-νοτιοανατολικά, πάνω από την «τσαγιέρα» του Τοξότη, 20 μοίρες μακριά από τον Κρόνο. Ο Άρης γίνεται όλο και πιο λαμπρός, πλησιάζοντας στην αντίθεσή του στο τέλος Ιουλίου. Ο δίσκος του έχει ήδη φτάσει στα 12 δευτερόλεπτα της μοίρας.

Ο Δίας (μέγεθος -2,5, στο Ζυγό) ανατέλλει πριν τις 8 μμ και φέγγει στον αμυδρό αστερισμό του Ζυγού. Μετά τα μεσάνυχτα είναι η πιο κατάλληλη ώρα για να έχετε την καλύτερη θέαση του πλανήτη όπου θα μπορούσαν να αποκαλύπτονται πολλές λεπτομέρειες πάνω στην επιφάνειά του. Ο πλανήτης ήταν σε αντίθεση στις 8 Μαΐου. Τώρα έχει διάμετρο 44 δευτερόλεπτα της μοίρας.

Ο Κρόνος (μέγεθος +0,3), πάνω από τον σχηματισμό της «τσαγιέρας» του Τοξότη, ανατέλλει μετά τις 11:30 μμ. Φτάνει στο ψηλότερό του σημείο στον νότο πριν αρχίσει το λυκαυγές, περίπου 20 μοίρες στα δεξιά του λαμπρότερου Άρη.

Ο Ουρανός και Ποσειδώνας κρύβονται μέσα στην λάμψη του Ήλιου.