Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 14-9 έως και 20-9

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 14-9 έως και 20-9 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

 

Δευτέρα, 14  Σεπτεμβρίου

Δύο ώρες πριν την ανατολή του Ήλιου, η Σελήνη είναι χαμηλά πάνω από τον ορίζοντα, 12 μοίρες κάτω και στα αριστερά της Αφροδίτης.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 9:48 μμ.

 

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου

Απόψε θα πάμε στον Αετό για να παρατηρήσουμε το κεντρικό θερμό αστέρι του ενδιαφέροντος πλανητικού νεφελώματος ΝGC 6804. Θα το βρείτε σχεδόν 4 μοίρες δυτικά του Αλτάιρ. Ανακαλύφθηκε από τον Herschel. Αλληλεπιδρώντας με τα σύννεφα σκόνης και αερίων, το NGC6804 είναι ένα πλανητικό νεφέλωμα σε παρακμή, με την εξωτερική του στοιβάδα με μέγεθος 12 και το κεντρικό αστέρι περίπου μέγεθος 13. Αν και μόνο τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια θα μπορέσουν να δείξουν το κεντρικό αστέρι, είναι ένα από τα πιο καυτά αντικείμενα στο διάστημα, με θερμοκρασίες γύρω στους 30.000° K!


Φωτογραφία: https://www.noao.edu/jacoby/n6804.html

Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου

Απόψε, ο Κηφέας ο βασιλιάς, σύζυγος της Κασσιόπης και ο πατέρας της Ανδρομέδας είναι ψηλά στον ουρανό. Αυτός ο αστερισμός, σε σχήμα σπιτιού, φιλοξενεί πολλά αντικείμενα που φαίνονται πολύ όμορφα με ένα ζευγάρι κιάλια. Ψάξτε το μ του Κηφέα, ένας από τους μεγαλύτερους, πιο φωτεινούς υπεργίγαντες αστέρες στον γαλαξία μας. Ακριβώς νοτιοδυτικά του μ βρίσκεται το IC 1396, ένα ανοιχτό σμήνος αστεριών που απαιτεί ο ουρανός σας να είναι σκοτεινός. Τα περισσότερα από τα αστέρια του είναι μεγέθους 9 ή πιο αμυδρά, οπότε θα χρειαστείτε κιάλια μεγάλης μεγέθυνσης για να τα δείτε. Με κιάλια χαμηλής ισχύος θα δείτε μερικά από τα διάσπαρτα φωτεινότερα αστέρια του σμήνους. Το ίδιο το σμήνος βρίσκεται μέσα σε ένα νεφέλωμα εκπομπής, αλλά το βαθύ κόκκινο χρώμα του αερίου το καθιστά δύσκολο στο να εντοπιστεί. Εάν έχετε ένα τηλεσκόπιο και ένα φίλτρο νεφελώματος στενής ζώνης (narrowband), ίσως να έχετε κάποια τύχη στον εντοπισμό του.

Περίπου 5,5 ° βορειοανατολικά του IC 1396 είναι το NGC 7160, ένα άλλο ανοιχτό σμήνος με μερικά φωτεινότερα αστέρια μεγέθους 7 και 8. Αυτό το μικρό σμήνος ανακαλύφθηκε το 1789 από τον William Herschel.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 11:27 μμ.

 

Πέμπτη, 17 Σεπτεμβρίου

Νέα Σελήνη στις 2:02 μμ.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 7:18 μμ.


Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου

Η Σελήνη φτάνει σε περίγειο. Θα είναι πιο κοντά στη Γη στην τροχιά της γύρω απ’ αυτή, στις 16:48. Τότε, θα απέχει 359.082 χιλιόμετρα από τη Γη. Είναι μόνο 3% φωτεινή.

Στο ηλιοβασίλεμα, η νεαρή Σελήνη βρίσκεται περίπου 5 ° βόρεια του Ερμή. Και οι δύο είναι χαμηλά στα δυτικά και χάνονται μέσα στα ακόμη μη-ορατά αστέρια της Παρθένου. Μισή ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα, μπορεί να εμφανιστεί ο Στάχυς περίπου 4 ° πάνω από τον ορίζοντα. Ο Ερμής είναι ακόμη χαμηλότερα, αλλά λαμπρός, με μέγεθος –0,1. Εάν καταφέρετε να εντοπίσετε τον πλανήτη με τηλεσκόπιο, θα δείτε ότι ο δίσκος του έχει μέγεθος 6” και είναι 78% φωτεινός.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 1:05 μετά τα μεσάνυχτα.

 

Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του ουρανού του φθινοπώρου είναι το πόσο αργά τα αστέρια και οι αστερισμοί φαίνονται να προχωρούν στον ουράνιο θόλο. Αυτό είναι μια οφθαλμαπάτη, αφού σκοτεινιάζει νωρίτερα από μέρα σε μέρα, κάνοντας την κίνηση των αστερισμών να φαίνεται ότι έχει «παγώσει». Απόψε, η Αίγα φαίνεται να ανατέλλει στα βορειοανατολικά όπως ο Αντάρης φαίνεται να δύει στα νοτιοδυτικά. Τέσσερις πλανήτες — ο Δίας, ο Πλούτωνας, ο Ποσειδώνας και ο Ουρανός — είναι ακόμα πάνω από τον ορίζοντα, ενώ ο Δίας είναι τώρα πολύ χαμηλά στα δυτικά  νοτιοδυτικά. Στους Νότιους Ιχθείς ο Φομαλχώ αρχίζει να ανατέλλει.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 8:57 μμ.

Κυριακή, 20 Σεπτεμβρίου

Το μεγάλο τετράγωνο του Πήγασου που πάντοτε δίνει το δυναμικό παρόν στον ουρανό του φθινοπώρου, βρίσκεται στα ανατολικά στο τέλος του λυκόφωτος βραδιού.  Στην πραγματικότητα, το σχήμα του καλύτερα μπορεί να  περιγραφεί ως “διαμάντι” αφού φαίνεται σαν να έχει  περιστραφεί έτσι ώστε η μια γωνία του τετραγώνου να δείχνει προς τα κάτω. Τα αστέρια είναι παρόμοια σε φωτεινότητα με εκείνα της κατσαρόλας της Μεγάλης Άρκτου.

 

Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο (πάνω από 4 ίντσες) την περίφημη ερυθρά  κηλίδα του Δία (το χρώμα της είναι ελαφρά πορτοκαλί). Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει από 50 λεπτά πριν έως 50 λεπτά μετά την αναγραφόμενη ώρα.

Παρατηρητές του έναστρου ουρανού στον Πάρνωνα, τον περασμένο Αύγουστο. Η φωτογραφία είναι του Αντώνη Φαρμακόπουλου. 

 

 

.ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.

Ο Ερμής είναι πολύ χαμηλά, μέσα στη λάμψη του ηλιοβασιλέματος.

Η Αφροδίτη (μέγεθος -4,2, στον αμυδρό Καρκίνο) βγαίνει πάνω από τον ανατολικό-βορειοανατολικό ουρανό, 2 ώρες πριν την αρχή του λυκαυγούς (περίπου στις 3:30 πμ), όταν ο ουρανός είναι ακόμα σκοτεινός. Ο πλανήτης θα είναι το λαμπρό «αστέρι» της αυγής αυτό το φθινόπωρο. Με τηλεσκόπιο φαίνεται κατά 65% φωτισμένη.

Ο Άρης ανατέλλει πριν τις 9:30 μμ, με μέγεθος -2,1 στους Ιχθείς. Το φαινόμενο μέγεθος του αυξάνεται στα 21 δευτερόλεπτα του τόξου. Θα φτάσει στα 22,6” στις αρχές Οκτωβρίου. Η αντίθεσή του είναι στις 13 Οκτωβρίου.

Προσπαθήστε να εντοπίσετε το λευκό Νότιο πόλο του και τις σκοτεινές περιοχές πάνω στην επιφάνειά του. Μπορείτε να δείτε τα χαρακτηριστικά της επιφάνειας του Άρη που φαίνονται με τηλεσκόπιο, δίνοντας τις συντεταγμένες του τόπου παρατήρησης και την ώρα παρατήρησης με το λογισμικό Mars Profiler.

Ο Δίας και ο Κρόνος (μέγεθος -2,5, και +0,4, αντίστοιχα) φέγγουν στα νότια-νοτιοανατολικά στο βραδινό λυκόφως. Απέχουν περίπου 8° ο ένας από τον άλλο. Θα βρεθούν στο ψηλότερό τους σημείο μετά τις 9:30 μμ.

Ο Ουρανός (5,8, στον Κριό) είναι ψηλά στον ουρανό μετά τα μεσάνυχτα.

Ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,8, στον Υδροχόο) φαίνεται ψηλά στα νότια πριν αρχίσει το λυκαυγές, 30° δυτικά από τον Άρη.