Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 22-1 έως 28-1

 Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 22-1 έως 28-1
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

Δευτέρα, 22 Ιανουαρίου

Ο Ωρίωνας είναι τώρα ψηλά στα νοτιοανατολικά όταν βραδιάσει, και στο ψηλότερο του σημείο γύρω στις 10 μμ. Ο Ωρίωνας είναι ο λαμπρότερος από τους 88 αστερισμούς, αλλά ο βασικός σχημαστισμός του είναι μικρός σε σύγκριση με μερικούς από τους γειτονικούς αμυδρούς αστερισμούς. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο Ηριδανός στα δυτικά, τεράστιος αλλά δύσκολος στο να εντοπιστεί. Ο πιο αμυδρός Κάμινος, κάτω δεξιά του Ηριδανού, είναι σχεδόν τόσο μεγάλος όσο ο Ωρίωνας! Ακόμα και ο βασικός σχηματισμός του Λαγωού, κάτω από τα πόδια του Ωρίωνα, δεν είναι πολύ μικρότερος από τον «Κυνηγό».

Τρίτη , 23 Ιανουαρίου

Ο Δίας λάμπει τώρα με μέγεθος -1,9 και είναι το λαμπρότερο σημείο φωτός στον νυχτερινό ουρανό, στον αστερισμό του Ζυγού. Η διαστημική συσκευή Juno φωτογράφησε το νότιο ημισφαίριο του Δία στις 19 Μαΐου, 2017. ( NASA/JPL/MSSS/G. Eichstädt/J. Cowart)

Τετάρτη, 24 Ιανουαρίου

Πρώτο τέταρτο της Σελήνης στις 12:21 μετά τα μεσάνυχτα. Το φεγγάρι βρίσκεται στην αμυδρή κεφαλή του Κήτους. Βρείτε το άλφα του Κήτους (Μενκάρ), με μέγεθος 2,5 και πορτοκαλιά χροιά, περίπου 10° αριστερά της Σελήνης.

Στην ίδια απόσταση κάτω από την Σελήνη είναι η Μίρα (όμικρον του Κήτους), ερυθρό μεγάλης-περιόδου αστέρι. Η Μίρα βρίσκεται στο μέγιστο της λαμπρότητας της αυτή την εβδομάδα, με μέγεθος 3,5.

Πέμπτη, 25 Ιανουαρίου

Ένα ζευγάρι από όμορφα αντικείμενα με κιάλια φαίνονται το βράδυ αυτή την εβδομάδα. Τα ανοιχτά σμήνη M46 και M47 απέχουν περίπου 1 μοίρα μεταξύ τους στην βορειοδυτική γωνία του αστερισμού της Πρύμνης. Το ζευγάρι βρίσκεται περίπου 12° ανατολικά-βορειοανατολικά από τον λαμπρότερο αστέρι του ουρανού, τον Σείριο. Το δυτικό σμήνος, M47, είναι 4ου μεγέθους και μοιάζει με ένα θολό κομμάτι ουρανού που έχει γύρω του αστέρια. Το 6ου μεγέθους M46 εμφανίζεται ως μια θολή συλλογή από αμυδρά αστέρια που είναι δύσκολο να διαχωριστούν. Παρόλο που περιέχει σχεδόν διπλάσια αστέρια από το M47, το M46 φαίνεται πιο αχνό επειδή βρίσκεται τρεις φορές πιο μακριά από τη Γη.

Παρασκευή, 26 Ιανουαρίου

Η Σελήνη, δύο ημέρες μετά το πρώτο τέταρτο, λάμπει στα δεξιά του Αλντεμπαράν και κάτω από τις Πλειάδες. Στις βορειοδυτικές Η.Π.Α. και στον δυτικό Καναδά, η Σελήνη θα κρύψει τον Αλντεμπαράν τις πρώτες πρωινές ώρες.

Σάββατο, 27 Ιανουαρίου

Το πιο λαμπρό αστέρι στον νυχτερινό ουρανό κάνει την καλύτερη εμφάνισή του τις βραδιές του Ιανουαρίου. Με μέγεθος -1,5 ο Σείριος είναι σχεδόν τέσσερις φορές λαμπρότερος από τον δεύτερο σε λαμπρότητα αστέρα που είναι ορατός στα μεσαία βόρεια γεωγραφικά πλάτη: τον Αρκτούρο, στον αστερισμό του Βοώτη. Ο Σείριος ανατέλλει γύρω στις 5:30 μμ και ανεβαίνει στα νοτιοανατολικά τις βραδινές ώρες.

Φωτογραφία: pixabay.com

Κυριακή, 28 Ιανουαρίου

Ανάμεσα στα μεταβλητά αστέρια της Κασσιόπης υπάρχει ένα ξεχωριστό αστέρι (κοντά στο κ της Κασσιόπης) που σίγουρα δεν θα δείτε αυτό το βράδυ. Όμως, για αρκετό καιρό, το 1572, ήταν τόσο λαμπρό που φαινόταν ακόμα και με γυμνό μάτι στη διάρκεια της ημέρας. Στις 11 Νοεμβρίου 1572, ο νεαρός Δανός αστρονόμος Τύχο Μπράχε ανακάλυψε το αστέρι αυτό στην Κασσιόπη. Τέλειος γνώστης του ουρανού, ο Μπράχε κατάλαβε ότι κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει σ’ αυτό το μέρος του ουρανού και δεν είχε οποιαδήποτε αμφιβολία ότι ήταν ένα αστέρι που ξαφνικά έγινε τόσο λαμπρό. Το αστέρι  αυτό (ονομάστηκε αστέρι του Τύχω) παρέμεινε ορατό για μήνες, μέχρι που η λαμπρότητά του  εξασθένισε κάτω από το όριο ορατότητας με γυμνό μάτι. Τώρα γνωρίζουμε ότι ήταν ένας υπερκαινοφανής. Οι υπερκαινοφανείς στο γαλαξία μας είναι σπάνιοι, και τα τελευταία χίλια χρόνια μόνο τέσσερις έχουν αναγνωριστεί με βεβαιότητα: τα έτη 1006, 1054, 1572 και 1604. Όμως, υπερκαινοφανείς συχνά εντοπίζονται σε άλλους γαλαξίες και έχουν τεράστιο ενδιαφέρον για τους αστρονόμους. Πότε θα είναι ο επόμενος υπερκαινοφανής δεν ξέρουμε. Μπορεί να περάσουν πολλοί αιώνες μέχρι να δούμε κάτι ανάλογο σε λαμπρότητα με το αστέρι του Τύχο.

Η φωτογραφία είναι από το τηλεσκόπιο Chandra.

 

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής δεν φαίνεται, αφού βρίσκεται μέσα στη λάμψη της ανατολή του Ήλιου.

Η Αφροδίτη είναι κρυμμένη επίσης στο φως του Ήλιου.

Ο Άρης και ο Δίας (μεγέθη +1,3, και -1,9, αντίστοιχα), ανατέλλουν περίπου στις 2 πμ και λάμπουν στα νότια-νοτιοανατολικά τα ξημερώματα. Η απόσταση μεταξύ των δύο αυτών πλανητών μεγαλώνει όσο περνάνε οι μέρες. Θα φτάσει στις 10° στις 27 Ιανουαρίου.

Ο Κρόνος (μέγεθος +0,5) φαίνεται ευκολότερα, πολύ χαμηλά στο λυκαυγές. Περίπου 45 λεπτά πριν την ανατολή κοιτάξτε πάνω από τον νοτιοανατολικό ορίζοντα, 43° κάτω και αριστερά από τον Δία.

Ο Ουρανός (μέγεθος 5,8, στους Ιχθύες) είναι ακόμη ψηλά στα νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ.

Ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,9, στον Υδροχόο) είναι τώρα χαμηλά στα δυτικά-νοτιοδυτικά νωρίς το βράδυ.

Δείτε χάρτες με τις θέσεις του Ουρανού και του Ποσειδώνα εδώ.