Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, απο 23/11 έως και 29/11

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 23 Νοεμβρίου

Αυτό το βράδυ αναζητήστε πάνω από τη Σελήνη (σε αύξουσα φάση) τα δύο κύρια αστέρια του Κριού. Πιο μακριά, στα αριστερά του φεγγαριού, είναι το σμήνος των Πλειάδων, με τον Λαμπαδία (Aldebaran) πιο κάτω από αυτό. Πολύ πιο μακριά στα αριστερά είναι η λαμπρή Αίγα.

 

Τρίτη, 24 Νοεμβρίου

Tuesday_chartΗ Σελήνη περνάει σήμερα από το Κήτος στον Ταύρο και τις επόμενες νύχτες κοντά από τις Υάδες.

 

Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου

Ο Ωρίωνας ανατέλλει στα ανατολικά νοτιοανατολικά στις 8 ή 9 μμ. Έχετε εντοπίσει τον λαμπρό Σείριο αυτή την εποχή; Ανατέλλει κάτω από τον Ωρίωνα, κατά προσέγγιση δύο ώρες αργότερα.

Πέμπτη, 26 Νοεμβρίου

Φαίνεται ότι βραδιάζει όσο πιο νωρίς γίνεται αυτές τις ημέρες; Ναι! Είμαστε ακόμα σχεδόν ένα μήνα από το χειμερινό ηλιοστάσιο, αλλά ο Ήλιος δύει πιο νωρίς για το έτος γύρω στην 7η Δεκεμβρίου, και τώρα δύει ήδη περίπου μόνο 2 λεπτά αργότερα από εκείνο τον χρόνο (εάν είστε κοντά σε γεωγραφικό πλάτος 40° βόρεια). Αντίθετα, η πιο αργή ανατολή του Ήλιου είναι στις 7 Ιανουαρίου. Αυτό οφείλεται στην κλίση του άξονα της Γης και στην εκκεντρότητα της τροχιάς της.

Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου

Η Αφροδίτη λάμπει σε απόσταση 5° από τον Στάχυ νωρίς το πρωί, από αύριο το πρωί μέχρι και το πρωί της Τετάρτης 2 Δεκεμβρίου.

Στο σούρουπο και στην αρχή της νύχτας, ο αστερισμός που μοιάζει με μπολ, ο Βόρειος Στέφανος, βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του Βέγα, χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα. Αν και είναι δύσκολο να φανεί αυτός ο αστερισμός στον πλημμυρισμένο με το φως της Σελήνης ουρανό, αυτό το αστραφτερό ημικύκλιο από αστέρια θα γίνει πιο εντυπωσιακό μετά από μερικές ημέρες – ή μόλις φύγει το φεγγάρι από τον ουρανό, νωρίς το βράδυ. Κάποια φυλή Ινδιάνων στον Νοτιοανατολικό Καναδά βλέπουν αυτόν τον σχηματισμό σαν το καταφύγιο ή τη φωλιά της αρκούδας που φαίνεται στον δυτικό ουρανό μετά το σούρουπο και μετά στον ανατολικό ουρανό πριν το λυκαυγές. Αυτό το διπλό χαρακτηριστικό γνώρισμα αναγγέλλει τον ερχομό της εποχής της χειμερίας νάρκης.

Σάββατο, 28 Νοεμβρίου

Μετά τις 8 μμ η Σελήνη βρίσκεται στους Διδύμους στα ανατολικά-βορειοανατολικά. Πιο μακριά, στα δεξιά της Σελήνης, ο Ωρίωνας ανεβαίνει όλο και ψηλότερα.

Κυριακή, 29 Νοεμβρίου

Η λαμπρή Κασσιόπη στριφογυρίζει γύρω από τον βόρειο μεσημβρινό, κοντά στο ζενίθ, κατά τη διάρκεια των βραδινών ωρών. Ξέρετε πού να ψάξετε για το ανοιχτό σμήνος NGC 7789, με κιάλια; Είναι περίπου 3 μοίρες νοτιοδυτικά του β της Κασσιόπης. Το σμήνος έχει διάμετρο περίπου 30 λεπτά του τόξου και όλα τα αστέρια που ανήκουν σε αυτό το σμήνος είναι περίπου 11ου μεγέθους. Φαίνονται καλά με μεσαία μεγέθυνση. Αν και το σμήνος έχει μέγεθος όσο και η Σελήνη, μοιάζει σαν ένα νεφέλωμα εκπομπής, αν το δει κάποιος με κιάλια. Η απόστασή του είναι περίπου 13.000 έτη φωτός.

 

Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer’s Guide:  “Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια.” Χωρίς αυτά, “ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος.”

California_nebulaNGC1499 ή «California Nebula». Ο φωτογράφος της πανέμορφης αυτής εικόνας, Αντώνης Φαρμακόπουλος, σημειώνει: «Μια φωτογραφία από την πρόσφατη εξόρμηση στον Πάρνωνα! Το “Καλιφόρνια” είναι ένα νεφέλωμα εκπομπής που βρίσκεται στον αστερισμό του Περσέα. Έχει ονομαστεί έτσι, επειδή φαίνεται να μοιάζει με το περίγραμμα της αμερικανικής πολιτείας Καλιφόρνια. Είναι ένα τεράστιο νεφέλωμα, σχεδόν 2,5°, και είναι εξαιρετικά δύσκολο να παρατηρηθεί οπτικά. Μπορεί να παρατηρηθεί με ένα φίλτρο Ηb (απομονώνει τη γραμμή Ηb στα 486 nm) με ένα τηλεσκόπιο ευρέος πεδίου σε σκοτεινό ουρανό. Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1.000 ετών φωτός από τη Γη. Τεχνικές λεπτομέρειες εδώ: http://astrofarma.gr/el/california »

 

Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

 

 ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής έχει χαθεί στο φως του Ήλιου.

Η Αφροδίτη, ο Άρης, και ο Δίας συνεχίζουν την παρουσία τους στον ανατολικό ουρανό πριν και κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς, σχηματίζοντας μια μεγάλη διαγώνια γραμμή. Η Αφροδίτη είναι η πιο λαμπρή, με μέγεθος -4,3 αλλά βρίσκεται και πιο χαμηλά από τους τρεις. Ο Δίας είναι -1,9, ενώ ο Άρης, ανάμεσά τους (πιο κοντά στην Αφροδίτη) είναι πολύ πιο αμυδρός, με μέγεθος +1,6. Παρατηρήστε τον μεταξύ τους σχηματισμό να αλλάζει από πρωινό σε πρωινό. Η Αφροδίτη χαμηλώνει σε ύψος, ο Δίας και ο Άρης ανεβαίνουν ψηλότερα, μαζί τους και ο Στάχυς, κάτω και στα δεξιά της Αφροδίτης.

Ο Κρόνος έχει χαθεί στο φως της δύσης του Ήλιου.

 Untitled-1Ποιος λέει ότι δεν υπάρχει κάτι στον Ουρανό; Ο Christopher Go επιβεβαίωσε τις αναφορές ότι ο πλανήτης εμφανίζει μια ανοιχτόχρωμη περιοχή στον πόλο του με αυτή την φωτογραφία που έβγαλε στις 16 Νοεμβρίου χρησιμοπoιώντας το τηλεσκόπιό του, ένα 14ίντσο Celestron.

Ο Ουρανός (μέγεθος +5,7, στους Ιχθύες) και ο Ποσειδώνας (μέγεθος +7,9, στον Υδροχόο) είναι ψηλά στα νότια νωρίς το βράδυ. Εδώ θα βρείτε αναλυτικούς χάρτες για τις θέσεις του Ουρανού και του Ποσειδώνα.