Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, απο 25-4 έως και 1-5

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ,

από 25-4 έως 1-5
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία, ένας τεράστιος αντικυκλώνας με σχήμα οβάλ που παρατηρείται εδώ και τουλάχιστον 300 χρόνια, είναι το κύριο από τα πολλά χαρακτηριστικά που βλέπουμε στον γίγαντα των πλανητών. Παρακάτω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο την κηλίδα του Δία. Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει μία ώρα πριν και μία ώρα μετά την αναγραφόμενη ώρα.

 

Δευτέρα, 25 Απριλίου

Η Σελήνη μετακινείται περίπου 13° προς τα ανατολικά σε σχέση με τα αστέρια στο υπόβαθρο κάθε 24 ώρες. Αυτή η κίνησή της την τοποθετεί σε μια σχεδόν ευθεία γραμμή με τον Άρη και τον Κρόνο απόψε. Τα τρία αντικείμενα βγαίνουν πάνω από το νοτιοανατολικό ορίζοντα περίπου στις 11:30 μμ,  αλλά, όπως έκαναν χθες, φαίνονται ωραιότερα όταν ανεβαίνουν ψηλά στον νότο κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Αν μείνετε έξω, αφιερώστε λίγο χρόνο για να δείτε τους πλανήτες μέσα από ένα τηλεσκόπιο. Και οι δύο είναι μόνο περίπου ένα μήνα μακριά από την αντίθεσή τους. Ο Άρης λάμπει με μέγεθος -1,3 και δείχνει ένα δίσκο διαμέτρου 15″, με σκοτεινές περιοχές και έναν υπόλευκο βόρειο πόλο. Με μέγεθος 0,2, ο Κρόνος μετρά 18″ σε διάμετρο και έχει ένα όμορφο σύστημα δακτυλίων που εκτείνεται στα 41″ και γέρνει 26° ως προς τη Γη.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 2:45 πμ της Τρίτης.  

 

Τρίτη, 26 Απριλίου

Ο λαμπρός Δίας στέκεται ψηλά στον νότο το σούρουπο. Στα δεξιά του είναι το «Δρεπάνι» του Λέοντα, σε όρθια θέση, με τον Βασιλίσκο (Regulus) να παριστάνει το κάτω μέρος της λαβής του. Το δεύτερο λαμπρότερο αστέρι του σχηματισμού αυτού είναι η Algieba, το γ του Λέοντα, που μέσα από ένα τηλεσκόπιο αναδεικνύεται ως διπλό αστέρι. Τώρα που το φεγγάρι έχει φύγει από τον βραδινό ουρανό, εξερευνήστε τις αμυδρές ομάδες γαλαξιών γύρω από την Algieba. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο γαλαξίας NGC2903, 1,5 μοίρα νότια από το λ του Λέοντα, με το οβάλ σχήμα του και το λαμπρό κέντρο του.Tuesday_chart Ο αστροχάρτης αυτός είναι από το περιοδικό Sky & Telescope.

 

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 10:36 μμ.   

 

Τετάρτη, 27 Απριλίου

Wednesday_chartΜία ώρα πριν από την ανατολή του Ήλιου, η Σελήνη περνάει μπροστά από την καρδιά του Γαλαξία μας, σήμερα και αύριο.

 

Πέμπτη, 28 Απριλίου

Το βράδυ, ο Δίας, ψηλά στον νότο και  ο Αρκτούρος, ψηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά, είναι τα δύο λαμπρότερα σημεία φωτός σε εκείνη την πλευρά του ουρανού. Το λαμπρότερο αστέρι κάτω από αυτούς είναι ο Στάχυς.

Ενώ η βροχή διαττόντων Λυρίδες τελειώνει αυτή την εβδομάδα, μια άλλη βροχή, οι Υδροχοΐδες, αρχίζει. Το φεγγάρι ρίχνει λιγότερο φως στον πρωινό ουρανό αυτό το Σαββατοκύριακο, γεγονός που καθιστά τις συνθήκες παρατήρησης πολύ καλύτερες. Η κορύφωση της βροχής θα έρθει μία ώρα ή δύο πριν από την αρχή του λυκαυγούς, όταν θα φαίνονται 5 έως 10 μετέωρα ανά ώρα από μια σκοτεινή περιοχή. Στις 5 Μαΐου, την ημέρα του μεγίστου της βροχής, παρατηρητές από το Βόρειο Ημισφαίριο μπορούν να δουν μέχρι 20 μετέωρα ανά ώρα σε έναν σκοτεινό και ανέφελο ουρανό.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 12:15 μετά τα μεσάνυχτα.

 

Παρασκευή, 29 Απριλίου

Moon

Τελευταίο τέταρτο της Σελήνης στις 6:30 πμ του Σαββάτου. Ο μισοφωτισμένος δίσκος ανατέλλει λίγο πριν από τις 2 πμ, στα νοτιοανατολικά ανάμεσα στα αστέρια του βόρειου Αιγόκερου.

Σάββατο, 30 Απριλίου

Ο αστεροειδής 6 Ήβη βρίσκεται σήμερα ανάμεσα στα αστέρια του ανατολικού Λέοντα, σε απόσταση αναπνοής από το αστέρι 2ου μεγέθους Ντενέμπολα. Η περιοχή αυτή μεσουρανεί στον νότο νωρίς το βράδυ. Απόψε, ο 10ου μεγέθους αστεροειδής  Ήβη βρίσκεται περίπου 4° βορειοδυτικά της Ντενέμπολα.

PathofHebe

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 1:53 μετά τα μεσάνυχτα.

 

Κυριακή, 1 Μαΐου

Αυτά τα βράδια ο μακρύς αλλά αμυδρός θαλάσσιος όφις, η Ύδρα, ξετυλίγεται κατά μήκος του νότιου ουρανού. Βρείτε το κεφάλι του, ένας σχηματισμός που φαίνεται στα νοτιοδυτικά. Είναι κάτω δεξιά του Βασιλίσκου. Το συνολικό μήκος του αστερισμού φτάνει τις 95°, από το κεφάλι μέχρι την άκρη της ουράς.

Sunday_chart

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη νωρίς το βράδυ, στις 9:45 μμ.   

 

Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomers Guide:  “Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια.”  Χωρίς αυτά, “ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος.”

 

sunriseΑνατολή Ηλίου πάνω απο το νησάκι της Αποτρυπητής στους Περουλάδες Κέρκυρας, από τον Βασίλη Μεταλληνό.

Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από τον βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής  χάνει τη λαμπρότητά του και φτάνει σε μέγεθος +2,7 στις 29 Απριλίου, ενώ παράλληλα χαμηλώνει σε ύψος πάνω από τον ορίζοντα. Μη μπερδέψετε τον Ερμή με τον Αλντεμπαράν, 18 μοίρες πάνω και στα αριστερά του.    

Η Αφροδίτη βρίσκεται χαμένη στο φως του Ήλιου.

Ο  Άρης (μέγεθος -1,3 στα πόδια του Οφιούχου, πάνω από τον Σκορπιό), ανατέλλει λίγο πριν από τις 11 μμ και λάμπει με χρώμα κίτρινο-πορτοκαλί στον νότο, στα δεξιά του Κρόνου. Με τηλεσκόπιο η φαινόμενη διάμετρος του είναι 16 δευτερόλεπτα της μοίρας, αρκετή για να αποκαλυφθούν λεπτομέρειες στην επιφάνειά του με τη χρήση ενός μεσαίου μεγέθους τηλεσκοπίου. Ο πλανήτης θα τριπλασιαστεί σε λαμπρότητα και θα έχει διάμετρο 18,6 δευτερόλεπτα της μοίρας στα τέλη Μαΐου, στην πιο κοντινή προσέγγιση του στη Γη. Στην επόμενή του αντίθεση, τον Ιούλιο του 2018, ο Άρης θα φτάσει τα 24,3 δευτερόλεπτα της μοίρας, σχεδόν στη μέγιστη διάμετρό του!

Ο Δίας (μέγεθος -2,3, στον νότιο Λέοντα) λάμπει ψηλά στα νοτιοανατολικά στο τέλος του βραδινού λυκόφωτος και μεσουρανεί λίγο μετά τις 10 μμ.

Ο Κρόνος (μέγεθος +0,3, στα πόδια του Οφιούχου, πάνω από τον Σκορπιό) ανατέλλει τα μεσάνυχτα και λάμπει στοn νότο, στα αριστερά του Άρη, στην αρχή του λυκαυγούς. Οι δύο πλανήτες, μαζί με τον Αντάρη, 5 μοίρες στα αριστερά του Άρη , σχηματίζουν ένα τρίγωνο.  

Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας είναι πολύ χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά τα ξημερώματα.