Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 26-2 έως και 4-3

 Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 26-2 έως 4-3
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

Δευτέρα, 26 Φεβρουαρίου

Κοιτάζοντας βορειοανατολικά αυτόν τον μήνα, βλέπουμε την κατσαρόλα της Μεγάλης Άρκτου, μέρος του ομώνυμου αστερισμού, να αρχίζει σιγά σιγά να ανεβαίνει και να στέκεται όρθια. Αυτό είναι ένα σημάδι ότι οδεύουμε προς την άνοιξη.

Τρίτη , 27 Φεβρουαρίου

Η Σελήνη φθάνει σε περίγειο στις 4 μμ, 363.932 χιλιόμετρα μακριά μας και θα φαίνεται περίπου 6% πιο λαμπρή από τον μέσο όρο. Η διαφορά μεγέθους είναι ευδιάκριτη στις φωτογραφίες αυτές που έβγαλε ο Αντώνης Αγιομαμίτης (NASA APOD).

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 5:48 πμ της Τετάρτης.

 

Τετάρτη, 28 Φεβρουαρίου

Η Σελήνη, σχεδόν πανσέληνος, περνάει από τον αστερισμό του Λέοντα απόψε και αύριο το βράδυ.

Ο Σείριος, ήταν ο σκύλος του Ωρίωνα που μεταμορφώθηκε στο πιο λαμπρό αστέρι του ουρανού στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός. Η Θεά Ίσις ήταν ταυτισμένη με τον Σείριο.

Εικόνα: Jeff Dahl/ Wikimedia Commons.

 

Πέμπτη, 1 Μαρτίου

Πανσέληνος στις 2:53 πμ της Παρασκευής.

Αν και βρισκόμαστε στην φάση της πανσέληνου, νωρίς το βράδυ την επόμενη εβδομάδα μπορούμε να παρατηρήσουμε το M35. Είναι ένα από τα πιο όμορφα σμήνη αστέρων που φαίνονται με τηλεσκόπιο στον ουρανό του χειμώνα. Βρίσκεται κοντά στα πόδια του δίδυμου αδελφού Κάστορα και μπορείτε να το βρείτε εύκολα είτε με μικρό τηλεσκόπιο είτε με κιάλια.

Ακόμα και με ένα τηλεσκόπιο 3 ή 4 ιντσών μπορείτε να διακρίνετε δεκάδες σημεία φωτός μέσα από τα οποία ξεχωρίζουν μερικοί πιο φωτεινοί ήλιοι. Το σμήνος καλύπτει περίπου μισή μοίρα στον ουρανό, δηλαδή περίπου όσο και η Πανσέληνος, για αυτό χρειάζεται να κοιτάξετε με ένα προσοφθάλμιο χαμηλής μεγέθυνσης. Κοιτάζοντας επίμονα και χρησιμοποιώντας λίγο την φαντασία σας, θα δείτε ότι σχηματίζονται τόξα και καμπύλες που επεκτείνονται μέσα στο σμήνος. Ίσως να διαπιστώσετε ότι υπάρχει και μια χαρακτηριστική απουσία αστέρων στο κέντρο του σμήνους.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:26 πμ της Παρασκευής.  

 

Παρασκευή, 2 Μαρτίου

Τον Μάρτιο του 2008, ο Yuri Beletsky, ένας αστρονόμος της ESO (Very Large Telescope) στην βόρεια Χιλή, φωτογράφισε τον Ερμή (το φωτεινό «αστέρι» πάνω) και την Αφροδίτη (το πιο λαμπρό «αστέρι» στο μέσο) πάνω από τη Σελήνη. Τώρα, οι δύο πλανήτες δεν βρίσκονται τόσο ψηλά αλλά είναι σε μία πολύ κοντινή σύνοδο (δείτε παρακάτω).

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 3:17 πμ του Σαββάτου.

 

Σάββατο, 3 Μαρτίου

Λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, με ένα ζευγάρι κιάλια, προσπαθήστε να βρείτε την Αφροδίτη και τον Ερμή, πολύ κοντά ο ένας με τον άλλο πάνω από τον δυτικό ορίζοντα. Αυτό το βράδυ θα είναι στην πιο κοντινή τους προσέγγιση. Αύριο, θα βρίσκονται επίσης πολύ κοντά. Η Αφροδίτη λάμπει με μέγεθος -3,9 και βρίσκεται 5° ψηλά. Ο Ερμής, με μέγεθος -1,2, είναι ακόμη λαμπρός. Αυτή είναι η πιο κοντινή προσέγγιση των δύο πλανητών για το 2018.


Κυριακή, 4 Μαρτίου

Το σκηνικό που παρατηρούμε νωρίς το πρωί, λίγο πριν την αυγή, είναι ένας έναστρος ουρανός γεμάτος από αστέρια, κάτι που μας θυμίζει τον ουρανό του καλοκαιριού.  Ο Σκορπιός και ο Τοξότης βρίσκονται χαμηλά στα νοτιοανατολικά. Το θερινό τρίγωνο είναι περίπου στο μέσο του ανατολικού ουρανού. Φυσικά, ο όμορφος γαλαξίας του καλοκαιριού ρέει κατά μήκος του ανατολικού ουρανού. Αν θέλετε λοιπόν μια προεπισκόπηση του ουρανού όπως δηλαδή θα είναι τα βράδια του Ιουνίου, κάνετε παρατήρηση πριν το πρώτο φως της ημέρας.

Ο Ποσειδώνας είναι σε σύνοδο με τον Ήλιο στις 4 μμ. Ο μακρινός πλανήτης είναι χαμένος στην λάμψη του Ήλιου και θα επιστρέψει στον πρωινό ουρανό τον Απρίλιο.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 4:55 πμ της Δευτέρας.

Τα αστρικά ίχνη είναι οι συνεχείς γραμμές που δημιουργούνται από αστέρια κατά τη διάρκεια φωτογραφιών μεγάλης έκθεσης, όπως φαίνεται σε αυτή τη φωτογραφία. Με άλλα λόγια, η κάμερα δεν παρακολουθεί την εμφανή κίνηση των αστεριών καθώς περνάει η νύχτα. Αντ’ αυτού, η κάμερα παραμένει σταθερή, ενώ, καθώς περνούν οι ώρες, τα αστέρια κινούνται. Οι φωτογραφίες που προκύπτουν δείχνουν τη νυχτερινή κίνηση των αστεριών στον θόλο του ουρανού. Τα αστρικά ίχνη αντικατοπτρίζουν την περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της. Η Γη περιστρέφεται κατά έναν πλήρη κύκλο σε σχέση με τα αστέρια σε διάστημα περίπου 23 ωρών και 56 λεπτών. Έτσι, όπως φαίνεται από τη Γη, όλα τα αστέρια μπαίνουν στον κύκλο και επιστρέφουν στην ίδια θέση στον ουρανό μετά από αυτή την χρονική περίοδο, την οποία οι αστρονόμοι αποκαλούν μια αστρική  ημέρα. (Φωτογραφία: Αντώνης Παντελίδης)

 

 ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής (μέγεθος περίπου -1,4) βγαίνει μέσα από τη λάμψη του ηλιοβασιλέματος. Με κιάλια, στο τέλος της εβδομάδας, θα μπορέσετε να τον βρείτε πολύ κοντά στα δεξιά της Αφροδίτης.

Η Αφροδίτη ξεπροβάλει, όπως και ο Ερμής, χαμηλά πάνω από τον ορίζοντα λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα. Κοιτάξτε με ένα ζευγάρι κιάλια 20 λεπτά μετά τη δύση του Ήλιου. Η Αφροδίτη θα παραμείνει στον βραδινό ουρανό ως ο λαμπρός «Αποσπερίτης» μέχρι και το καλοκαίρι.

Ο Άρης και ο Δίας (μεγέθη +0,8, και -2,2, αντίστοιχα), ανατέλλουν μετά τα μεσάνυχτα και λάμπουν ψηλά στα νότια νωρίς τα ξημερώματα. Ο Δίας βγαίνει πρώτος και φέγγει στον αμυδρό αστερισμό του Ζυγού. Ο Άρης λάμπει περίπου 27° κάτω και στα αριστερά του Δία στην κεφαλή του Σκορπιού. Κάτω και στα αριστερά του Άρη είναι ο Αντάρης που μοιάζει στο χρώμα με τον Άρη και έχει (αυτή την εποχή) σχεδόν την ίδια λαμπρότητα.

Ο Κρόνος (μέγεθος +0,6, πάνω από το σχηματισμό της «τσαγιέρας» του Τοξότη) φαίνεται χαμηλά στο λυκαυγές. Περίπου 50 λεπτά πριν την ανατολή, κοιτάξτε πάνω από τον νοτιοανατολικό ορίζοντα 17° κάτω και στα αριστερά του Άρη. Τραβήξτε μια νοητή γραμμή από τον Δία μέχρι τον Άρη, προεκτείνετέ την περίπου στην ίδια απόσταση και θα βρεθείτε στον Κρόνο.

Ο Ουρανός (μέγεθος 5,9, στους Ιχθύες) είναι ακόμη ψηλά στα δυτικά νωρίς το βράδυ.

Ο Ποσειδώνας χάνεται μέσα στην λάμψη του Ήλιου.