Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 10-11 έως 16-11, 2025
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
από 10-11 έως και 16-11 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου
Η Σελήνη περνά μερικές μοίρες βόρεια του Δία τις πρώτες πρωινές ώρες. Είναι ψηλότερα γύρω στις 4:30 πμ. , όταν το ζευγάρι φτάνει σε ύψος 70° πάνω από τον νότιο ορίζοντα. Παρά τη φωτεινή Σελήνη, ο Δίας θα πρέπει να είναι εύκολο να βρεθεί με γυμνό μάτι, λάμποντας με μέγεθος -2,4. Και οι δύο βρίσκονται στους Διδύμους και φέγγουν κάτω από τα δύο φωτεινά αστέρια του αστερισμού, τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 4:56 πμ. της Τρίτης.
Τρίτη, 11 Νοεμβρίου
Στο σούρουπο και στην αρχή της νύχτας, ο αστερισμός που μοιάζει με μπολ, ο Βόρειος Στέφανος, βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του Βέγα, χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα. Αν και είναι δύσκολο να φανεί αυτός ο αστερισμός στον πλημμυρισμένο με το φως της σελήνης ουρανό, αυτό το αστραφτερό ημικύκλιο από αστέρια θα γίνει πιο εντυπωσιακό μετά από μερικές ημέρες – ή μόλις φύγει το φεγγάρι από τον ουρανό νωρίς το βράδυ.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 12:47 πμ. της Τετάρτης.
Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου
Το τελευταίο τέταρτο της Σελήνης εμφανίζεται νωρίς σήμερα, στις 7:28 πμ., με τη Σελήνη στον Λέοντα και κοντά στο λαμπρότερο αστέρι του Λιονταριού, τον Βασιλίσκο. Ο Άρης περνά 1,3° βόρεια του Ερμή. Μπορείτε να δείτε τους πλανήτες στον βραδινό ουρανό, αλλά μόνο για ένα σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη δύση του ηλίου. Θα χρειαστείτε επίσης κιάλια, καθώς ο ουρανός θα εξακολουθεί να είναι φωτεινός με το λυκόφως. Ο Άρης λάμπει με μέγεθος 1,4 και ο Ερμής είναι τώρα μεγέθους 0,8. Με μέγεθος 1,1, ο Αντάρης βρίσκεται τώρα 5° αριστερά του Ερμή.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 6:34 πμ. της Πέμπτης.
Πέμπτη, 13 Νοεμβρίου
Η Σελήνη βρίσκεται τώρα κάτω αριστερά (ανατολικά) του Βασιλίσκου (Regulus) στον Λέοντα καθώς ανατέλλει νωρίς σήμερα το πρωί στα ανατολικά λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Μέχρι τις 5 π.μ. τοπική ώρα, έχουν φτάσει σε ύψος 50° στα νοτιοανατολικά. Η Σελήνη εμφανίζεται «στρυμωγμένη» ανάμεσα στα δύο φωτεινότερα αστέρια του Λιονταριού: τον Regulus, την «καρδιά» του Λιονταριού. και την Denebola, η «ουρά» του λιονταριού.
Τώρα η ημισέληνος, 38 τοις εκατό φωτισμένη, δείχνει το δυτικό άκρο της, ενώ το ηλιοβασίλεμα θα έχει σκοτεινιάσει την υπόλοιπη επιφάνειά της. Ορατός, λίγο πέρα από την διαχωρίζουσα, που χωρίζει τη νύχτα με την ημέρα στην Σελήνη, είναι ο στρογγυλός, καλά διακριτός κρατήρας Κοπέρνικος, στα βορειοδυτικά της Σελήνης. Περίπου 90 χιλιόμετρα σε διάμετρο, το ανατολικό χείλος του Κοπέρνικου θα πρέπει να φαίνεται πιο φωτεινό από τη δυτική πλευρά του καθώς ο Ήλιος δύει πάνω από το τοπίο, φωτίζοντάς το από τα δυτικά.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 2:25 πμ. της Παρασκευής.
Παρασκευή, 14 Νοεμβρίου
Ο άλφα του Κήτους ή Μενκάρ, 150 έτη φωτός μακριά, είναι αστέρι 2ου μεγέθους, ένας πορτοκαλής γίγαντας που αργά καταναλώνει τα πυρηνικά καύσιμα του και αυξάνει την μάζα του.
Ακόμη και μικρά τηλεσκόπια θα αποκαλύψουν τον 5ου μεγέθους οπτικό συνοδό του, το 93 του Κήτους, στα βόρεια του. Είναι μόνο άλλα 350 έτη φωτός μακριά! Είναι ένα όμορφο διπλό ζεύγος που αν και η μεταξύ τους απόσταση είναι μεγάλη, η χρωματική τους αντίθεση είναι πολύ όμορφη.
Σάββατο, 15 Νοεμβρίου
Η λαμπρή Κασσιόπη στριφογυρίζει γύρω από τον βόρειο μεσημβρινό, κοντά στο ζενίθ, κατά τη διάρκεια των βραδυνών ωρών. Ξέρετε πού να ψάξετε για το ανοιχτό σμήνος NGC 7789, με κιάλια; Είναι περίπου 3 μοίρες νοτιοδυτικά του β της Κασσιόπης. Το σμήνος έχει διάμετρο περίπου 30 λεπτά του τόξου και όλα τα αστέρια που ανήκουν σε αυτό το σμήνος είναι περίπου 11ου μεγέθους. Φαίνονται καλά με μεσαία μεγέθυνση. Αν και το σμήνος έχει μέγεθος όσο και η σελήνη, μοιάζει σαν ένα νεφέλωμα εκπομπής αν το δει κάποιος με κιάλια. Η απόστασή του είναι περίπου 13.000 έτη φωτός μακριά.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 4:03 πμ. της Κυριακής.
Κυριακή, 16 Νοεμβρίου
Η μέτρια βροχή διαττόντων Λεοντίδες θα κορυφωθεί τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας. Δεν θα υπάρχει το φως του φεγγαριού. Ντυθείτε πολύ ζεστά, κάτω από έναν ανοιχτό ουρανό και κάντε υπομονή. Κάτω από εξαιρετικές συνθήκες, μπορεί να δείτε μια ντουζίνα Λεοντίδες την ώρα. Επίσης: Οι ασθενείς, οι Βόρειοι Ταυρίδες και οι Νότιοι Ταυρίδες εξακολουθούν να συνεχίζονται όλη την εβδομάδα. Αυτές οι δύο σχετιζόμενες μεταξύ τους βροχές είναι πολύ αμυδρές, αλλά είναι γνωστές για τις περιστασιακές φωτεινές βολίδες.
Συνεχίστε την παρατήρηση σας μέχρι την αυγή της Δευτέρας. Κοιτάξτε χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά για την λεπτή ημισέληνο, με τον Στάχυ μερικές μοίρες πάνω από αυτήν ή πάνω δεξιά της. Καθώς το λυκαυγές, ο Στάχυς εξαφανίζεται, αλλά η φωτεινότερη Αφροδίτη ανατέλλει και λάμπει κάτω αριστερά από τη Σελήνη.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 11:59 μμ.
Οι Πλειάδες «πνιγμένες» μέσα στο νέφος των Πλειάδων. Η φωτογραφία αυτή του Σάκη Γκώγκου είναι αποτέλεσμα έκθεσης 5 ωρών. Περισσότερες λεπτομέρειες…
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής και ο Άρης έχουν χαθεί στο φως του ηλιοβασιλέματος.
Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9) ανατέλλει λίγο πριν την αρχή του λυκαυγούς, περίπου 1 ώρα πριν την ανατολή του Ήλιου.
Ο Δίας, με μέγεθος –2,3, στα ανατολικά των Διδύμων, ανατέλλει πριν τις 10 μμ. και κυριαρχεί στα ανατολικά και νότια καθώς προχωρά η νύχτα. Ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης λάμπουν πάνω απ’ αυτόν. Μέχρι την αρχή της αυγής οι τρεις στέκονται πολύ ψηλά στα ανατολικά, με τον Ωρίωνα στα δεξιά τους.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,9) εξακολουθεί να ανατέλλει γύρω από το ηλιοβασίλεμα και να φαίνεται χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά καθώς βγαίνουν τα αστέρια. Βρίσκεται στα σύνορα των Ιχθύων και του Υδροχόου, κάτω δεξιά από το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου. Ο Κρόνος ανεβαίνει ψηλότερα το βράδυ. Η καλύτερη στιγμή για να τον παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο είναι πριν τις 9 μμ., όταν θα μεσουρανεί.
Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,6, στον Ταύρο, 4° μακριά από τις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει στις 6 μμ.
Ο Ποσειδώνας εξακολουθεί να είναι ένα τηλεσκοπικό «αστέρι» μεγέθους 7,8 και με πολύ υψηλή μεγέθυνση φαίνεται να έχει πλάτος μόλις 2,4 δευτερόλεπτα του τόξου. Βρίσκεται 4° μακριά από τον Κρόνο.
