Ποιο είναι το αρχαιότερο αστρονομικό όργανο;

Απάντηση

Το πιο απλό αστρονομικό όργανο, αλλά και το πρώτο που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος για τον προσδιορισμό αστρονομικών μεγεθών, λέγεται Γνώμονας. Ο Γνώμονας είναι μια ράβδος γνωστού μήκους στηριγμένη κάθετα σε ένα οριζόντιο επίπεδο.

Από το μήκος και μόνο της σκιάς που ρίχνει η κατακόρυφη ράβδος πάνω στο οριζόντιο επίπεδο κατά τη στιγμή της μεσουράνησης του Ήλιου, που είναι το μικρότερο της ημέρας και λέγεται μήκος της μεσημβρινής σκιάς, μπορούμε να βρούμε:

  1. Τη διεύθυνση Βορρά-Νότου
  2. Τη διάρκεια του έτους
  3. Την έναρξη και τη διάρκεια των εποχών
  4. Το γεωγραφικό πλάτος του τόπου
  5. Τη λόξωση της εκλειπτικής, δηλαδή τη γωνία του επιπέδου της ετήσιας περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο (επίπεδο εκλειπτικής) με το επίπεδο του ουράνιου ισημερινού (η επέκταση του γήινου ισημερινού)
  6. Την ημερήσια απόκλιση του Ήλιου, δηλαδή το ύψος του Ήλιου από τον ουράνιο ισημερινό
  7. Την ακτίνα της Γης

Τέτοιοι κατακόρυφοι Γνώμονες, με μορφή οβελίσκων, που χρησιμοποιούνται για αστρονομικές παρατηρήσεις και μετρήσεις, κοσμούν σήμερα τις πλατείες πολλών μεγάλων πόλεων.


 

stoixeia-astronomias-coverΒρείτε 52 τέτοιες ερωτήσεις και τις απαντήσεις τους στο εξαιρετικά κατατοπιστικό και ευκολοδιάβαστο βιβλίο του γνωστού Αστρονόμου και Καθηγητή στο ΑΠΘ Σταύρου Αυγολούπη “Στοιχεία Αστρονομίας για Μαθητές και Εκπαιδευτικούς”.