Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 18-8 έως 24-8, 2025
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
από 18-8 έως και 24-8 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 18 Αυγούστου
Ας ρίξουμε μια πιο κοντινή ματιά σε ένα από τα πιο παραγνωρισμένα αστέρια στην περιοχή του Τοξότη, το ήτα του Τοξότη.
Αυτός ο γίγαντας αστέρας τύπου M θα έχει θαυμάσια αντίθεση χρώματος με κιάλια ή με τηλεσκόπιο, όντας ελαφρώς περισσότερο πορτοκαλί από το περιβάλλον πεδίο. Βρίσκεται 149 έτη φωτός μακριά, αυτό το ανώμαλα μεταβλητό αστέρι είναι μια πηγή υπέρυθρης ακτινοβολίας και είναι λίγο μεγαλύτερο από τον ήλιο μας, αν και 585 φορές πιο φωτεινό. Περίπου ηλικίας 3 δισεκατομμυρίων ετών, το ήτα είτε έχει καταναλώσει το ήλιο του είτε μόλις έχει αρχίσει την σύντηξη άνθρακα και οξυγόνου, δημιουργώντας έτσι ένα ασταθές αστέρι που έχει την ικανότητα να αλλάζει την φωτεινότητά του κατά 4%. Όμως, παρατηρήστε το πιο κοντά… Το ήτα είναι ένα διπλό σύστημα με έναν συνοδό 8ου μεγέθους!
Τρίτη, 19 Αυγούστου
Την Τετάρτη το πρωί στις 20 η ημισέληνος, η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Πολυδεύκης και ο Κάστορας χωράνε σε έναν κύκλο πλάτους 12°, όπως φαίνεται παραπάνω. Δείτε αν μπορείτε να τραβήξετε μια καλή φωτογραφία μαζί με τον Ερμή και τον Πρόκυνα κάτω από αυτούς, νωρίς στην ανατολή πριν ο ουρανός φωτιστεί πάρα πολύ. Βρείτε ένα σημείο με καλό τοπίο στο προσκήνιο, καδράρετε όλα αυτά τα αντικείμενα και προετοιμάστε σταθερά το τηλέφωνο ή την φωτογραφική μηχανή σας.
Τετάρτη, 20 Αυγούστου
Πόσο σκοτεινός είναι ο ουρανός σας; Ποιο είναι το μέγιστο μέγεθος αστέρα που μπορείτε να παρατηρήσετε στο ζενίθ; Μπορείτε να δείτε τον παρακάτω χάρτη της κεφαλής του Δράκοντα έτσι ώστε να βγάλετε τα συμπεράσματά σας. Αν ο ουρανός σας είναι αρκετά σκοτεινός ή πολύ σκοτεινός τότε δεν θα έχετε πρόβλημα να εντοπίσετε τα αστέρια μέσα στο σχήμα της κεφαλής με μέγεθος 5,8 και 6,6, αντίστοιχα.
Πέμπτη, 21 Αυγούστου
Το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου φαίνεται ολοένα και πιο ψηλά στην ανατολή. Ο γειτονικός στον Πήγασο αστερισμός της Ανδρομέδας ακολουθεί, και πριν τα μεσάνυχτα φθάνει σχεδόν στο ζενίθ. Κάτω από την Ανδρομέδα είναι και ο μικρός σε έκταση αστερισμός του Τριγώνου. Εκεί ξεχωρίζει ο γαλαξίας με όνομα καταλόγου Μ33 (Pinwheel Galaxy), με μεγάλη έκταση αλλά και χαμηλή φαινόμενη φωτεινότητα. Χρειάζεται μεγάλο τηλεσκόπιο και σκοτεινό ουρανό για να αποκαλυφθεί η σπειροειδής δομή του.
Παρασκευή, 22 Αυγούστου
Ο Αρκτούρος είναι το πιο φωτεινό αστέρι στον δυτικό ουρανό νωρίς το βράδυ. Απέχει από εμάς 37 έτη φωτός. Δηλαδή το φως του ξεκίνησε το ταξίδι του από το αστέρι πριν από 4 δεκαετίες περίπου.
Ο Αλτάιρ είναι το πιο νότιο αστέρι του θερινού τριγώνου και φαίνεται στον νοτιοανατολικό ουρανό, περίπου πάνω από το μέσο. Το όνομα του στα Αραβικά σημαίνει «αετός» και ανήκει στον ομώνυμο αστερισμό του Αετού. Βρίσκεται σχετικά κοντά στη Γη, μόνο 17 έτη φωτός μακριά και είναι 12 φορές πιο φωτεινός από τον ήλιο μας.
Σάββατο, 23 Αυγούστου
Νέα Σελήνη στις 9:08 πμ.
Σαν σήμερα, το 1609, ο Γαλιλαίος παρουσίασε το τηλεσκόπιο για πρώτη φορά.
Απόψε θα στοχεύσουμε το δικό μας τηλεσκόπιο σε μια ομάδα αστεριών γνωστή με το όνομα «η κρεμάστρα» ή Collinder 399. Αφήστε το ζωηρόχρωμο διπλό αστέρι βήτα του Κύκνου, τον Αλμπιρέο, να σας οδηγήσει. Καθώς θα βρίσκεστε περίπου 4 μοίρες νότια του Αλμπιρέο, θα δείτε τον σχηματισμό αυτό και θα τον αναγνωρίσετε εύκολα. Περιέχει ερυθρά αστέρια και διπλά αστέρια στο κέντρο του.
Ο σχηματισμός της «κρεμάστρας» ή Collinder 399
Κυριακή, 24 Αυγούστου
Το W της Κασσιόπης, ακόμα κεκλιμένο, φαίνεται όμορφα στα βορειοανατολικά αυτά τα βράδια, πάνω από τον Περσέα. Η επάνω δεξιά πλευρά του W είναι η πιο φωτεινή πλευρά του. Παρακολουθήστε την Κασσιόπη να ανεβαίνει ψηλότερα και να φαίνεται όρθια τις επόμενες δύο ώρες.
Ο Σάκης Γκώγκος, φωτογράφος του σουπερνόβα που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, περιγράφει: «Πριν από πολύ καιρό, σε έναν γαλαξία 50 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, ένα αστέρι εξερράγη . Το φως από αυτόν τον σουπερνόβα εντοπίστηκε για πρώτη φορά από τηλεσκόπια στον πλανήτη Γη στις 14 Ιουλίου 2025, και η εξωγαλαξιακή μεταβατική περίοδος είναι πλέον γνωστή στους αστρονόμους ως σουπερνόβα 2025rbs . Προς το παρόν, ο πιο φωτεινός σουπερνόβα στον ουρανό του πλανήτη Γη, ο 2025rbs, είναι ένας σουπερνόβα τύπου Ia, που πιθανότατα προκλήθηκε από τη θερμοπυρηνική έκρηξη ενός λευκού νάνου αστέρα που συσσώρευσε υλικό από έναν συνοδό αστέρα σε ένα δυαδικό αστρικό σύστημα. Ο γαλαξίας που φιλοξενεί τον 2025rbs είναι ο NGC 7331. Ο ίδιος είναι ένας φωτεινός σπειροειδής γαλαξίας στον βόρειο αστερισμό του Πήγασου, ο NGC 7331 συχνά παρουσιάζεται ως ανάλογος του δικού μας Γαλαξία».
Επίσης, συμπληρώνει: «εδώ βλέπουμε δύο φωτογραφίες: Την πρώτη, έκθεσης 2 ωρών, πρόσφατη με το SCT11, σε σύγκριση με την δεύτερη, έκθεσης 9 ωρών με το esprit120 πριν ένα χρόνο περίπου. Πιστεύω μπορούμε να διακρίνουμε την λάμψη του και να δούμε την διαφορά».
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής, χαμηλά στο λυκαυγές, σχεδόν τριπλασιάζει την λαμπρότητα του αυτή την εβδομάδα, από μέγεθος +0,5 σε μέγεθος -0,6. Η Αφροδίτη και ο Δίας είναι πάω απ’ αυτόν.
Η Αφροδίτη, και ο Δίας, λάμπουν μαζί στα ανατολικά πριν και κατά τη διάρκεια της αυγής! Αυτοί είναι οι δύο πιο λαμπροί πλανήτες, τώρα με μέγεθος -3,9 και -2,0, αντίστοιχα. Τώρα απέχουν 11°, στις 23 Αυγούστου.
Ο Άρης με μέγεθος +1,6 στα σύνορα του Λέοντα με την Παρθένο, βρίσκεται χαμηλά στα δυτικά. Δύει νωρίς στην αρχή της νύχτας. Μη μπερδέψετε τον πλανήτη με τον πιο λευκό Στάχυ, πάνω και στα αριστερά του.
Ο Κρόνος, πολύ πιο αμυδρός από την Αφροδίτη (+ 0,7), βρίσκεται ψηλότερα στο λυκαυγές, και κινείται μακριά και στα δεξιότερα απ’ αυτήν. Ανατέλλει πριν τις 10 μμ. Τα μεσάνυχτα θα βρεθεί σε αρκετά καλό ύψος για παρατήρηση. Οι δακτύλιοι του θα είναι σε κάτοψη για αυτό το έτος.
Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,7, στον Ταύρο, κοντά στις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 1 πμ.
Ο Ποσειδώνας, με μέγεθος 7,8, βρίσκεται μέσα στο υπόβαθρο του Κρόνου, περίπου 1° πάνω απ’ αυτόν.
