Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 13-10 έως 19-10, 2025
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
από 13-10 έως και 19-10 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Νέος κομήτης στον ουρανό μας!
Ο κομήτης C/2025 A6 (Lemmon) ανακαλύφθηκε στις 3 Ιανουαρίου από το ερευνητικό τηλεσκόπιο Mount Lemmon Survey. Η τροχιά του γύρω από τον Ήλιο υπολογίζεται στα 1350 χρόνια, ενώ μετά το περιήλιό του θα μειωθεί στα 1155 χρόνια περίπου.
Το περιήλιό του είναι στις 8 Νοεμβρίου 2025, όπου θα φτάσει σε απόσταση 79 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο. Στις 21 Οκτωβρίου 2025 θα βρεθεί στην κοντινότερη απόσταση από την Γη (90 εκατομμύρια χιλιόμετρα) και ίσως γίνει ορατός με γυμνό μάτι, καθώς θα βρίσκεται 42 μοίρες μακριά από τον Ήλιο, μετά το ηλιοβασίλεμα.(Πηγή: Όμιλος Φίλων Αστρονομίας). Περισσότερα για τον κομήτη…
Δευτέρα, 13 Οκτωβρίου
Το τελευταίο τέταρτο της Σελήνης είναι στις 9:13 μμ.
Λίγες ώρες αργότερα, η Σελήνη περνά 4° βόρεια του Δία. Το ζευγάρι ανατέλλει γύρω στα μεσάνυχτα και είναι ορατό μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της 14ης Οκτωβρίου. Η Σελήνη βρίσκεται ακριβώς κάτω αριστερά από τον φωτεινό Δία. Ο πλανήτης έχει τώρα μέγεθος –2,2, το φωτεινότερο σημείο φωτός σε αυτή την περιοχή του ουρανού, που ξεπερνά κατά πολύ τα αστέρια. Πάνω αριστερά του Δία είναι ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης, τα φωτεινότερα αστέρια στους Διδύμους τους Δίδυμους. Ο Πολυδεύκης είναι ελαφρώς φωτεινότερος (μέγεθος 1,2) και λάμπει χρυσοκίτρινος. Ο Κάστορας (μέγεθος 1,6) είναι ένα μπλε-λευκό αστέρι που χωρίζεται εύκολα στα δύο μέσω ενός τηλεσκοπίου.
Στρέφοντας ένα τηλεσκόπιο στον Δία θα δείξει και τα τέσσερα φεγγάρια του Γαλιλαίου ορατά πριν από την αυγή. Η Καλλιστώ είναι πιο ανατολικά, με την Ιώ πιο κοντά στον πλανήτη από εκείνη την πλευρά και την Ευρώπη ανάμεσά τους. Ο Γανυμήδης βρίσκεται μόνος στα δυτικά του Δία.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 2:44 πμ. της Τρίτης.
Τρίτη, 14 Οκτωβρίου
Έχετε παρακολουθήσει τον Κρόνο σε σχέση με το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου; Ο Κρόνος είναι το φωτεινότερο σημείο στα ανατολικά-νοτιοανατολικά αφού πέσει το σκοτάδι. Το Μεγάλο Τετράγωνο, που εξακολουθεί να γέρνει στη μια γωνία του, βρίσκεται πάνω αριστερά του Κρόνου νωρίς το βράδυ. Γυρίζει στην ίδια ευθεία ακριβώς πάνω από τον Κρόνο περίπου στις 11 μμ.
Τετάρτη, 15 Οκτωβρίου
Η Δήμητρα, ο μεγαλύτερος αστεροειδής και ο πρώτος που ανακαλύφθηκε, αν και πέρασε από την αντίθεσή του στις 2 Οκτωβρίου, παραμένει ένας εύκολος στόχος με κιάλια, με μέγεθος 7,7. Τώρα είναι κοντά και ανάμεσα στα φ1 και φ2 του Κήτους. Προσέξτε τον πλανήτη Κρόνο πάνω από τον αστεροειδή, στην ουρά του μυθικού αστερισμού.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 4:23 πμ. της Πέμπτης.
Πέμπτη, 16 Οκτωβρίου
Η Σελήνη, σε φθίνουσα φάση, έχει μετακινηθεί στον Λέοντα και στέκεται κοντά στον Βασιλίσκο (Regulus), τη φωτεινή «καρδιά» του Λιονταριού, στον ουρανό νωρίς το πρωί σήμερα. Μια ώρα πριν την ανατολή του ηλίου, έχουν ύψος 40° στα ανατολικά, με την ημισέληνο ακριβώς πάνω δεξιά του Regulus. Με μέγεθος 1,4, ο Regulus λάμπει περίπου 150 φορές πιο φωτεινός από τον Ήλιο. Δεν είναι ένα αστέρι αλλά ένα σύστημα τεσσάρων αστέρων. Ο ευκολότερος συνοδός του που μπορεί να εντοπιστεί με ένα τηλεσκόπιο βρίσκεται 175″ μακριά και λάμπει με 8ο μέγεθος. Αυτό είναι από μόνο του διπλό, αν και ο αμυδρός συνοδός του απαιτεί πολύ μεγάλη διάμετρο για να τον δείτε (είναι μέγεθος 13,5). Το τέταρτο αστέρι στο σύστημα είναι ένας λευκός νάνος, συνοδός του φωτεινότερου Βασιλίσκου A και δεν μπορεί να φανεί.
Η Σελήνη θα περάσει 1,2° βόρεια του Regulus στις 9 μμ. Αν δείτε το ζευγάρι την ίδια ώρα αύριο το πρωί, θα παρατηρήσετε ότι η Σελήνη έχει μετακινηθεί πολύ κάτω αριστερά από τον Βασιλίσκο.
Παρασκευή, 17 Οκτωβρίου
Καθώς προχωρά το βράδυ, ολοένα και ανεβαίνει ψηλότερα ο αστερισμός του Περσέα, ίσως πιο διάσημος για το λεγόμενο «Δαιμονικό Αστέρι» του, το μεταβλητό αστέρι Algol. Αλλά ο μυθικός Ήρωας φιλοξενεί πολλά άλλα αξιοθαύμαστα αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένου του M34, ενός φωτεινού ανοιχτού σμήνους νεαρών αστεριών που θα πρέπει να τραβήξει το βλέμμα σας απόψε. Θα βρείτε το M34 ήδη 40° ψηλά στα ανατολικά μετά τις 9 μμ. Βρίσκεται στον νοτιοδυτικό Περσέα, λίγο πάνω από 5° δυτικά-βορειοδυτικά του Algol και κοντά στα σύνορα του Περσέα με τη γειτονική Ανδρομέδα. Λάμποντας με μέγεθος 5,5, το M34 είναι θεωρητικά ορατό με γυμνό μάτι από μια σκοτεινή τοποθεσία. Μπορείτε να δείτε αυτό το σμήνος εύκολα με κιάλια ή οποιοδήποτε τηλεσκόπιο. Εκτείνεται περίπου στο ίδιο μέγεθος με την Πανσέληνο, επομένως είναι αρκετά μεγάλο. Οι χαμηλότερες μεγεθύνσεις θα δείξουν την πλήρη έκταση του σμήνους, ενώ οι υψηλότερες θα σας επιτρέψουν να κάνετε μεγέθυνση σε μια μικρότερη περιοχή της ομάδας και να αποκαλύψετε πιο αμυδρά αστέρια εκεί. Συνολικά το M34 περιέχει περίπου 100 αστέρια και είναι περίπου 180 εκατομμυρίων ετών.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 6:01 πμ. του Σαββάτου.
Σάββατο, 18 Οκτωβρίου
Πρόκληση μέσα στο έντονο λυκόφως. Ο Ερμής και ο Άρης βρίσκονται σε σύνοδο, σε απόσταση 2° μεταξύ τους, πολύ χαμηλά στα δυτικά-νοτιοδυτικά στο τέλος του ηλιοβασιλέματος. Αναζητήστε τους με κιάλια ή ένα τηλεσκόπιο με προσοφθάλμιο χαμηλής μεγέθυνσης, σε μια τοποθεσία με επίπεδο ορίζοντα στα δυτικά-νοτιοδυτικά. Ξεκινώντας περίπου 15 λεπτά μετά τη δύση του ηλίου, σαρώστε αργά ακριβώς πάνω από τον ορίζοντα. Ο Ερμής είναι μακράν ο φωτεινότερος από τους δύο σε μέγεθος -0,2. Εάν βρείτε τον Ερμή, κινηθείτε προς τα πάνω κατά 2°. Ο Άρης έχει μέγεθος μόνο +1,5, το ένα πέμπτο της φωτεινότητας του Ερμή. Καλή τύχη!
Αν καταφέρετε να ρίξετε μια ματιά στον Άρη, θα είστε ένας από τους τελευταίους ανθρώπους στη Γη που θα τον δουν στην εμφάνισή του το 2024-2025 που τώρα πλησιάζει στο τέλος της.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 1:53 πμ. της Κυριακής.
Κυριακή, 19 Οκτωβρίου
Αυτή την εποχή του έτους, το αστέρι στα βορειοανατολικά περίπου στις 9:00 μμ είναι η Αίγα στον αστερισμό του Ηνίοχου, το 6ο λαμπρότερο αστέρι στον ουρανό. Πολύ συχνά, κάθε χρόνο αυτήν την εποχή, πολλοί άνθρωποι που βλέπουν το αστέρι αυτό χαμηλά και δεν γνωρίζουν αναρωτούνται τι είναι αυτές οι κόκκινες και πράσινες λάμψεις στον ουρανό. Η Αίγα είναι ένα «χρυσαφί» αστέρι. Εάν θα μπορούσατε να ταξιδεύατε προς αυτό στο διάστημα, θα βλέπατε ότι είναι στην πραγματικότητα δύο χρυσαφιά αστέρια, και τα δύο κατά προσέγγιση με την ίδια θερμοκρασία με το τοπικό μας αστέρι, τον Ήλιο… αλλά και τα δύο μεγαλύτερα και λαμπρότερα από τον Ήλιο.
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής (μέγεθος -0,2) και ο Άρης (μέγεθος +1,5) είναι πολύ χαμηλά στον ορίζοντα μετά το ηλιοβασίλεμα. Θα βρεθούν σε σύνοδο στις 18 και 19.
Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9) ανατέλλει λίγο πριν την αρχή του λυκαυγούς. Η λεπτή Σελήνη θα την συνοδέψει το πρωινό της 19ης Οκτωβρίου.
Ο Δίας, μεγέθους –2,2 στους Διδύμους, ανατέλλει περίπου τα μεσάνυχτα και κυριαρχεί στα ανατολικά καθώς προχωρά η νύχτα. Ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης λάμπουν πάνω απ’ αυτόν. Μέχρι την αρχή της αυγής οι τρεις στέκονται πολύ ψηλά στα ανατολικά, με τον Ωρίωνα στα δεξιά τους και τη φωτεινότερη Αφροδίτη να φαίνεται πολύ κάτω από αυτούς και λίγο αριστερά.
Ο Κρόνος εξακολουθεί να ανατέλλει γύρω από το ηλιοβασίλεμα και να φαίνεται χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά καθώς βγαίνουν τα αστέρια, λάμποντας με μέγεθος +0,8. Βρίσκεται στα σύνορα των Ιχθύων και του Υδροχόου, κάτω δεξιά από το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου (η οποία γέρνει σε μια γωνία της). Ο Κρόνος ανεβαίνει ψηλότερα το βράδυ. Η καλύτερη στιγμή για να τον παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο είναι μετά τις 10 μμ. Μεσουρανεί στις 11:30 μμ.
Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,6, στον Ταύρο, 4° μακριά από τις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 9 μμ.
Ο Ποσειδώνας εξακολουθεί να είναι ένα τηλεσκοπικό «αστέρι» μεγέθους 7,8 και με πολύ υψηλή μεγέθυνση φαίνεται να έχει πλάτος μόλις 2,4 δευτερόλεπτα του τόξου. Βρίσκεται λίγες μοίρες μακριά από τον Κρόνο.
