Γιατί ο Ίππαρχος θεωρείται πατέρας της Αστρονομίας;

Απάντηση

Ο Ίππαρχος (190-120 π.Χ.), όπως αναφέρει ο Πλίνιος (23-70 μ.Χ.), παρατήρησε έναν καινοφανή (nova) αστέρα, δηλαδή την ξαφνική αναλαμπή ενός άγνωστου αστέρα για λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Το γεγονός αυτό διατάραξε τις φιλοσοφικές αντιλήψεις της εποχής εκείνης και έγινε αφορμή για να συντάξει ο Ίππαρχος τον πρώτο κατάλογο αστέρων.

Ταξινόμησε περίπου 1080 αστέρες σε μεγέθη, θεωρώντας ως πρώτου μεγέθους τους πιο λαμπρούς, που ήταν περίπου 20, και έκτου μεγέθους τους πιο αμυδρούς, που μόλις και διακρίνονταν με γυμνό μάτι, σύμφωνα με τη διαίρεση που είχαν κάνει ήδη οι Βαβυλώνιοι.

Για τον κατάλογο αυτόν ο Πλίνιος θαυμάζει τον Ίππαρχο και γράφει ότι «ούτε και από τους ολύμπιους θεούς δεν θα τολμούσε κανείς να αναλάβει αυτόν τον άθλο που επιχείρησε ο Ίππαρχος».

Αυτός ο κατάλογος, αφού επεκτάθηκε κατά τον δεύτερο μ.Χ. αιώνα από τον Έλληνα αστρονόμο Κλαύδιο Πτολεμαίο, που άκμασε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, συμπεριλήφθηκε στο περίφημο σύγγραμμά του, που φέρει τον τίτλο «Μαθηματική Σύνταξη» και περιλαμβάνει 48 αστερισμούς.

Το σύγγραμμα αυτό αργότερα ονομάστηκε «Μεγάλη Μαθηματική Σύνταξη», γιατί περιέχει και πολλές άλλες αστρονομικές γνώσεις. Το έργο αυτό ευτυχώς διασώθηκε από τη μεγάλη καταστροφή της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και, με το αραβικό όνομα «Almagest» («Η Μεγίστη») αποτέλεσε το θεμελιώδες αστρονομικό βιβλίο αναφοράς για περισσότερους από 14 αιώνες.

Πηγή: Στοιχεία Αστρονομίας για μαθητές και εκπαιδευτικούς