Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα από 17/11/2014 έως και 23/11/2014

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου

  • Η βροχή διαττόντων Λεοντίδες κορυφώνεται σήμερα αργά το βράδυ και τα ξημερώματα. Παρατηρητές σε σκοτεινό ουρανό θα μπορούν να δουν μέχρι 20 μετέωρα ανά ώρα τις πρώτες πρωινές ώρες. Ευτυχώς, η ημισέληνος δεν θα είναι τόσο φωτεινή ( 20%) και θα ανατέλλει μετά τις 3 π.μ.  Το ακτινοβόλο σημείο της βροχής βρίσκεται στο «Δρεπάνι» του Λέοντα το οποίο σκαρφαλώνει σχεδόν στο ζενίθ πριν την αυγή, κοντά στο Δία. Ίσως να δείτε και κάποια περιστασιακή βολίδα από τις «Ταυρίδες».
Ο αστροφωτογράφος Tony Hallas «έπιασε» λαμπρές βολίδες σε ένα καρέ φιλμ κατά τη διάρκεια των Λεοντίδων του 2001.

Τρίτη, 18 Νοεμβρίου

  • Ο Κρόνος είναι σε σύνοδο με τον Ήλιο στις 11 π.μ. σήμερα. Θα πρέπει, ως εκ τούτου, να παραμείνει αόρατος όλο το μήνα. Ψάξτε για την επιστροφή του πλανήτη με τους δακτυλίους κατά τη διάρκεια του λυκόφωτος τα πρωινά  του Δεκεμβρίου.

Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου

  • Αν έχετε ένα 10ιντσο ή μεγαλύτερο τηλεσκόπιο και πρόσβαση σε μια σκοτεινή τοποθεσία παρατήρησης, γιατί να μην προσπαθήσετε να εντοπίσετε τον Πλούτωνα απόψε; Περνάει 22 ‘ νότια του 5ου μεγέθους αστέρα 29 του Τοξότη, που λειτουργεί ως οδηγός για το νάνο πλανήτη. Ο Πλούτωνας λάμπει αμυδρά με μέγεθος 14,2, έτσι ο καλύτερος τρόπος για να επιβεβαιώσετε ότι τον έχετε δει είναι να φτιάξετε ένα σκίτσο με  το οπτικό πεδίο και να επιστρέψετε σε αυτό μια ή δύο νύχτες αργότερα. Το “αστέρι” που έχει μετακινηθεί είναι ο Πλούτωνας.
Ο αμυδρός  νάνος πλανήτης ταλαντεύεται προς τα ανατολικά κατά μήκος του Τοξότη αυτό το μήνα, περνώντας 0,4 ° νότια του 5ου μεγέθους 29  του Τοξότη, στις 19 Νοεμβρίου.

Πέμπτη, 20 Νοεμβρίου

  • Πολύ ψηλά τώρα στο βορά, στο φθινοπωρινό γαλαξία, είναι ο αμυδρός Κηφέας: ο σύζυγος, σύμφωνα με τη μυθολογία, της πιο φωτεινής Κασσιόπης. Το μοτίβο του αστερισμού περιλαμβάνει δύο μεταβλητά αστέρια ορόσημο, το δέλτα και το μ του Κηφέα, που φαίνονται με κιάλια ή ακόμα και με γυμνό μάτι. Ο τυπικός εκπρόσωπος των Κηφειδών είναι ο αστέρας δ του Κηφέα. Ο μ είναι το αστέρι «γρανίτης» του Herschel,  ένα από τα μεγαλύτερα γνωστά άστρα.

Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου

  • Κοιτάξτε προς τα νοτιοανατολικά αργά το βράδυ και θα δείτε τον πιο αναγνωρίσιμο αστερισμό του χειμώνα (και ίσως του συνόλου του ουρανού) σε όλο του το μεγαλείο. Ο Ωρίων ανατέλλει κατά τις 9 μ.μ. αλλά γίνεται πολύ πιο εμφανής λίγες ώρες αργότερα. Ο κυνηγός ανεβαίνει στο ψηλότερό του σημείο στις 1 με 2 π.μ. Προσέξτε τον κατακόκκινο Μπετελγκέζ (άλφα του Ωρίωνα) που σηματοδοτεί το δεξιό ώμο του κυνηγού και τον μπλε-λευκό Rigel (β του Ωρίωνα), το αστέρι που αντιπροσωπεύει το υψωμένο αριστερό του πόδι. Αυτά τα δύο αστέρια προσφέρουν μια αντίθεση τόσο ως προς το χρώμα όσο και ως προς τη θερμοκρασία. Τα κόκκινα αστέρια όπως ο Μπετελγκέζ είναι τα πιο ψυχρά απ’ όλα τα άστρα, με θερμοκρασίες επιφάνειας περίπου 3.000 ° Farenheit (1.650 ° Κελσίου). Μπλε αστέρια όπως ο Rigel είναι τα πιο θερμά. Η επιφάνειά του καίγεται στους 35.000 ° F (19.400 ° C).

Σάββατο, 22 Νοεμβρίου

  • Νέα Σελήνη εμφανίζεται στις 2:33 μ.μ. Επειδή η τροχιά της Σελήνης γέρνει περίπου 7° ως προς την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο (ονομάζεται εκλειπτική), κάθε Νέα Σελήνη δεν παράγει μια ηλιακή έκλειψη. Στην πραγματικότητα, σήμερα η Σελήνη αποκτά τη νέα φάση της και βρίσκεται περίπου 3° βόρεια-βορειοανατολικά του Ήλιου. Εκείνη τη στιγμή, το φωτιζόμενο τμήμα της μετρά 0,09 τοις εκατό – πολύ λεπτό και ισχνές – για να μην αναφέρουμε το ότι είναι πάρα πολύ κοντά στον Ήλιο – για να τον εντοπίσουν οι  επίγειοι παρατηρητές.

Κυριακή, 23 Νοεμβρίου

  • Στο σούρουπο και στην αρχή της νύχτας, ο αστερισμός που μοιάζει με μπολ, ο Βόρειος Στέφανος, βρίσκεται κάτω και στα δεξιά του Βέγα, χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα.  Έχοντας φύγει η σελήνη από τον ουρανό, αυτό το αστραφτερό ημικύκλιο από αστέρια γίνεται εντυπωσιακό. Άνθρωποι κάποιας φυλής Ινδιάνων στον Νοτιοανατολικό Καναδά βλέπουν αυτόν τον σχηματισμό σαν το καταφύγιο ή την φωλιά της αρκούδας που φαίνεται στον δυτικό ουρανό μετά το σούρουπο και μετά στον ανατολικό ουρανό πριν το λυκαυγές. Αυτό το διπλό χαρακτηριστικό γνώρισμα αναγγέλλει τον ερχομό της εποχής της χειμέριας νάρκης.

 

Η ηλιακή κηλίδα με την ονομασία AR2192 φαίνεται να μεγαλώνει και να αποτελεί μια νέα απειλή για ισχυρές εκρήξεις. Η κηλίδα αυτή φωτογραφήθηκε στο διάστημα από 21 έως 27 Οκτωβρίου από τον Αγάπιο Ηλία(www.agapioselia.com)

  • Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).

 

  • Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως οTerence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer’s Guide:  “Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια.” Χωρίς αυτά, “Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος. 
    ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ


 

  • Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.
  • Ο Ερμής (φωτεινός με μέγεθος -0,8) βρίσκεται χαμηλά πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα  περίπου 30 λεπτά πριν την ανατολή του ηλίου. Μη συγχέετε τον Ερμή με τον Αρκτούρο μακριά στα αριστερά του ή με τον Στάχυ μακριά και στα δεξιά του.
  • Η Αφροδίτη βρίσκεται κρυμμένη στο φως της δύσης του ήλιου.
  • Ο Άρης (μέγεθος +1,0) παραμένει χαμηλά στα νοτιοδυτικά το σούρουπο.
  • Ο Δίας (με μέγεθος -2,1 στον δυτικό Λέοντα) ανατέλλει περίπου στις 11:30 μ.μ. και λάμπει ψηλά στα νότια πριν το λυκαυγές. Πιο κάτω και στα αριστερά του είναι ο Βασιλίσκος.

  • Ο Δίας συνεχώς αλλάζει. Εδώ είναι στις 8 Νοεμβρίου, όπως αποθανατίστηκε από τον Christopher Go. Νότια είναι προς τα πάνω. « Δεν έχω δει ποτέ την Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα να μοιάζει έτσι!», σημειώνει ο Go. Στο πάνω αριστερό μέρος της Ερυθράς Κηλίδας, στη Νότια ζώνη, είναι η Ερυθρά Κηλίδα Τζούνιορ και μερικά άλλα μικρότερα λευκά οβάλ.
  • Ο Κρόνος έχει χαθεί στο φως του ήλιου.
  • Ο Ουρανός (μέγεθος 5,7, στους Ιχθείς) και ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,9, στον Υδροχόο) είναι ψηλά στα νοτιοανατολικά και νότια, αντίστοιχα, νωρίς το βράδυ. Μετακινούνται προς τα δυτικά όσο περνάει η νύχτα. Για τις ακριβείς θέσεις των δυο αυτών μακρινών πλανητών συμβουλευτείτε τους χάρτες:http://d366w3m5tf0813.cloudfront.net/wp-content/uploads/WEB_Uranus_Neptune_2014.pdf