Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 11-8 έως 17-8, 2025

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 11-8 έως και 17-8 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 11 Αυγούστου

Η Αφροδίτη και ο Δίας είναι σε σύνοδο, μόλις 0,9° στην μεταξύ τους απόσταση, στα ανατολικά το πρωί της Τρίτης 12 Αυγούστου. Στην πραγματικότητα, ανατέλλουν περίπου μία ώρα πριν αρχίσει η αυγή, αν έχετε έναν καλό επίπεδο ορίζοντα προς τα ανατολικά-βορειοανατολικά. Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για φωτογράφηση. Μεγεθύνετε, καδράρετε τους πλανήτες με κάποιο ενδιαφέρον τοπίο στο προσκήνιο. Χρησιμοποιήστε το τηλέφωνο σας ή την κάμερά σας πάνω σε έναν σταθερό τρίποδα.

Τρίτη,  12 Αυγούστου

Αργά απόψε έρχεται η προβλεπόμενη κορύφωση της ετήσιας βροχής διαττόντων αστέρων, οι Περσείδες. Ωστόσο, ένα λαμπρό φεγγάρι λάμπει όλο το βράδυ, σκορπίζοντας το φως του στον ουρανό. Αυτό θα κρύψει πολλά  ή περισσότερα από τα μετέωρα. Όμως, μερικά από τα λαμπρότερα θα φανούν να διασχίζουν τον βορειοανατολικό ουρανό, και όχι μόνο…

Στις 4 πμ., το ακτινοβόλο σημείο της βροχής είναι 50 ° ψηλά στα ανατολικά, κοντά στο αστέρι Μιρφάκ, του Περσέα. Κοιτάζοντας λίγο πιο μακριά από αυτό το σημείο θα αυξήσετε τις πιθανότητές σας να εντοπίσετε μετέωρα. Θα περιμένετε να δείτε περίπου δώδεκα μετέωρα ανά ώρα, δεδομένων των συνθηκών του ουρανού σήμερα το πρωί.  Αυτή η φωτεινή Σελήνη βρίσκεται 3,5° βορειοδυτικά του Κρόνου στους Ιχθείς πριν από την αυγή, ψηλά στον νότιο ουρανό. Ο Ποσειδώνας – αόρατος χωρίς κιάλια ή τηλεσκόπιο, και ακόμη και τότε δύσκολος λόγω του φωτός του φεγγαριού – είναι 1,2 ° βόρεια του Κρόνου. 

Τετάρτη, 13 Αυγούστου

Το Σμήνος της Αγριόπαπιας (Wild Duck Cluster), καταχωρημένο ως M11, πετάει ψηλά στην Ασπίδα απόψε περίπου δύο ώρες μετά το ηλιοβασίλεμα. Γύρω στις 10 μμ. μπορείτε να το βρείτε περίπου 40° ψηλά στο νότο, περίπου 3° δυτικά-νοτιοδυτικά των φτερών του αστερισμού του Αετού. Ως ανοικτό σμήνος, τα αστέρια του M11 είναι νεαρά, εκτιμώμενα σε ηλικία περίπου 250 εκατομμυρίων ετών. Λάμποντας με μέγεθος 5,8, οι σχεδόν 3.000 ήλιοι του M11 καλύπτουν μια περιοχή περίπου το μισό μέγεθος της Πανσελήνου και μπορούν να εντοπιστούν με κιάλια ή τηλεσκόπια οποιουδήποτε μεγέθους. Αυτό είναι ένα μεγάλο αντικείμενο για αρχάριους, με αρκετές δεκάδες αστέρια ορατά ακόμη και με μικρά τηλεσκόπια. Το κοινό όνομα του σμήνους προέρχεται από τον αστρονόμο William Henry Smyth, ο οποίος πίστευε ότι έμοιαζε με ένα σμήνος άγριων πτηνών σε πτήση.

Πέμπτη, 14 Αυγούστου

Ο Βέγας περνά από το ζενίθ γύρω στις 10 μμ. τώρα, ανάλογα με το πόσο ανατολικά ή δυτικά βρίσκεστε στη ζώνη ώρας σας. Ο Ντενέμπ περνάει το ζενίθ δύο ώρες μετά τον Βέγα.

Η Σελήνη φτάνει στο περίγειο στις 9:00 μμ. Το περίγειο είναι το σημείο στην τροχιά της Σελήνης όταν είναι πιο κοντά στη Γη. Σήμερα, ο δορυφόρος μας θα βρίσκεται 369.274 χιλιόμετρα μακριά.

Ο Ερμής μόλις αρχίζει να αναδύεται από την αντανάκλαση του Ήλιου, παρουσιάζοντας έναν δύσκολο αλλά εφικτό στόχο. Με μέγεθος 1, ο μικροσκοπικός πλανήτης έχει ύψος 3° στον ανατολικό ουρανό μία ώρα πριν από την ανατολή του ηλίου. Ο Ερμής θα συνεχίσει να φωτίζεται τις επόμενες ημέρες, κινούμενος αργά προς τον κεντρικό Καρκίνο και το Σμήνος της Κυψέλης (M44). Σε μόλις πέντε ημέρες, θα φτάσει σε μέγεθος 0 και στη συνέχεια θα μοιραστεί τον ουρανό με την ημισέληνο, δύο ημέρες αργότερα.

Παρασκευή, 15 Αυγούστου

Η Κασσιόπη, ένας αστερισμός του φθινοπώρου (με σχήμα W) ήδη φαίνεται στον βόρειο-ανατολικό ουρανό το βράδυ. Τις πρώτες πρωινές ώρες αλλάζει σχήμα σε αντίστροφης φοράς Σ. Κάτω από την βασίλισσα ανέρχεται και ο αστερισμός του Περσέα (ο βασιλιάς). Μεταξύ των δυο αστερισμών ξεχωρίζει εύκολα ακόμα και με γυμνό μάτι το περίφημο διπλό σμήνος του Περσέα.

Σάββατο, 16 Αυγούστου

Τελευταίο τέταρτο της Σελήνης (στις 8:12 πμ. το πρωί του Σαββάτου).

Η Σελήνη ανατέλλει γύρω στις 11 μμ. ή τα μεσάνυχτα, με τις Πλειάδες να την ακολουθούν περίπου 20 λεπτά πριν. Καθώς η Σελήνη ανεβαίνει, αναζητήστε τις Πλειάδες περίπου 6° κάτω αριστερά της. Μέχρι την αρχή της αυγής, η Σελήνη και οι Πλειάδες είναι πολύ ψηλά στα νοτιοανατολικά.

Κυριακή, 17 Αυγούστου

Το Μεσιέ 24, γνωστό και σαν το Μικρό Αστρικό Νέφος του Τοξότη, δεν είναι ένα σμήνος αστέρων αλλά ένα κενό στις λωρίδες σκόνης του γαλαξία μας που αποκαλύπτει τον μακρινό βραχίονα του γαλαξία. Μια καταπληκτική θέα!

Είναι διαφορετικό από οποιαδήποτε άλλο αντικείμενο στον κατάλογο του Μεσιέ.  Ενώ μοιάζει με ένα πλούσιο ανοικτό σμήνος αστεριών, το M24 είναι απλά ένα  σύννεφο από αστέρια σε έναν σπειροειδή βραχίονα του γαλαξία μας. Πιο συγκεκριμένα, το M24 είναι ένα μικρό τμήμα του βραχίονα του Τοξότη του γαλαξία μας που γίνεται ορατό επειδή βλέπουμε μέσα από ένα κενό στη σκοτεινόχρωμη σκόνη κατά μήκος του επιπέδου του γαλαξία μας. Αν δεν υπήρχαν, ούτε σκόνη ούτε κρύα αέρια, ολόκληρος ο γαλαξίας από τον Κύκνο ως την Ασπίδα και μέχρι τον Τοξότη (και πιο πέρα, στον Κένταυρο και τον Σταυρό στο νότιο ημισφαίριο), θα εμφανίζονταν τόσο φωτεινός και φωτοβόλος όσο το M24.

Ένας σκοτεινός ουρανός είναι απαραίτητος για να δείτε το M24, και φυσικά όλο τον γαλαξία μας. Το M24 εμφανίζεται σαν ένα φωτεινό κομμάτι στο γαλαξία μας, μόλις 4 μοίρες βόρεια του μ του Τοξότη, και εκτείνεται σε ένα αρκετά μικρό 1°x 2 ° ορθογώνιο τμήμα του ουρανού. Είναι υπέροχο με κιάλια και ένα τηλεσκόπιο με οπτικό πεδίο τουλάχιστον 2 °. Τα επιμέρους αστέρια κυμαίνονται από μέγεθος 6 και κάτω.

Ο Αντώνης Φαρμακόπουλος βρέθηκε σε μια αστροβραδιά στην Βοβούσα (δήμος Ζαγορίου). Στη φωτογραφία αυτή βλέπουμε τους παρατηρητές να παρακολουθούν, με φόντο τον λαμπρό γαλαξία, ένα μάθημα ουρανογραφίας.  

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής αρχίζει να φαίνεται στο φως του λυκαυγούς.

Η Αφροδίτη, και ο Δίας, λάμπουν μαζί στα ανατολικά πριν και κατά τη διάρκεια της αυγής! Αυτοί είναι οι δύο πιο λαμπροί πλανήτες, τώρα με μέγεθος -4,0 και -1,9, αντίστοιχα. Την Τρίτη, 12 Αυγούστου, θα είναι στην πιο κοντινή τους σύνοδο, 0,9° μακριά.

Ο Άρης με μέγεθος +1,6 στα σύνορα του Λέοντα με την Παρθένο, βρίσκεται χαμηλά στα δυτικά. Δύει νωρίς στην αρχή της νύχτας. Μη μπερδέψετε τον πλανήτη με τον πιο λευκό Στάχυ, πάνω και στα αριστερά του.

Ο Κρόνος, πολύ πιο αμυδρός από την Αφροδίτη (+ 0,8), βρίσκεται ψηλότερα στο λυκαυγές, και κινείται μακριά και στα δεξιότερα απ’ αυτήν. Ανατέλλει στις 10 μμ. Μετά τα μεσάνυχτα θα βρεθεί σε αρκετά καλό ύψος για παρατήρηση. Οι δακτύλιοι του θα είναι σε κάτοψη για αυτό το έτος.

Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,7, στον Ταύρο, κοντά στις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 1 πμ.

Ο Ποσειδώνας, με μέγεθος 7,8, βρίσκεται μέσα στο υπόβαθρο του Κρόνου, περίπου 1° πάνω απ’ αυτόν.