Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 14-7 έως 20-7, 2025
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
από 14-7 έως και 20-7 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 14 Ιουλίου
Τέταρτο αστέρι του Θερινού Τριγώνου. Το επόμενο φωτεινότερο αστέρι κοντά στο Καλοκαιρινό Τρίγωνο, αν θέλετε να το μετατρέψετε σε τετράπλευρο, είναι ο Ρας Αλχάγκ (άλφα του Οφιούχου), το κεφάλι του Οφιούχου. Κοιτάξτε ψηλά προς τα νοτιοανατολικά νωρίς το βράδυ. Θα βρείτε τον Rasalhague περίπου στην ίδια απόσταση μακριά πάνω δεξιά του Αλτάιρ και κάτω δεξιά του Βέγα. Απόψε ο Αλτάιρ είναι το χαμηλότερο αστέρι του Θερινού Τριγώνου.
Τρίτη, 15 Ιουλίου
Ο Κρόνος είναι σε στάση ανάμεσα στα αστέρια των Ιχθύων. Ακολουθείται αργότερα από τον αστεροειδή 3 Juno, ο οποίος φτάνει στο σταθερό σημείο του στο Ζυγό. Μόνο ο Κρόνος είναι ορατός στον πρωινό ουρανό. Αναζητήστε τον μεγέθους 0,9 Κρόνο ύψους 40° στα νοτιοανατολικά δύο ώρες πριν από την ανατολή του ηλίου. Βρίσκεται κάτω αριστερά από τον Κυκλικό σχηματισμό στους Ιχθείς. Μόλις 1° βόρεια του Κρόνου είναι ο μεγέθους 7,7 Ποσειδώνας, ορατός μαζί με τον δακτυλιοειδή πλανήτη με κιάλια ή τηλεσκόπιο. Ο Ποσειδώνας θα εμφανιστεί ως ένα αμυδρό, “επίπεδο” αστέρι με μπλε ή γκριζωπή απόχρωση. Η κίνηση του Κρόνου τον διατηρεί σχετικά στην ίδια απόσταση από τον Ποσειδώνα για το πρώτο μισό του μήνα. Τώρα, ο δακτυλιοειδής πλανήτης θα αρχίσει να κινείται ανάδρομα, πηγαίνοντας αργά μακριά από τον Ποσειδώνα. Ωστόσο, ο Κρόνος και ο Ποσειδώνας θα παραμείνουν σε απόσταση περίπου 1° ο ένας από τον άλλο για το υπόλοιπο του μήνα. Μέσω ενός τηλεσκοπίου, θα εντοπίσετε επίσης το εκπληκτικό σύστημα δακτυλίων του Κρόνου και πιθανότατα θα βρείτε εύκολα το φεγγάρι του μεσαίου μεγέθους, 8ου, τον Τιτάνα, περίπου 3′ ανατολικά του πλανήτη.
Τετάρτη, 16 Ιουλίου
Διανύουμε μόνο το ένα τέταρτο του αστρονομικού καλοκαιριού, αλλά ήδη η Κασσιόπη σηκώνεται αρκετά ψηλά αφού νυχτώσει. Αναζητήστε το κεκλιμένο μοτίβο W στα βόρεια-βορειοανατολικά. Ψηλά από πάνω είναι ο πιο αμυδρός Κηφέας, σύζυγος της βασίλισσας Κασσιόπης. Κάτω από αυτόν, το κεφάλι του Περσέα αρχίζει να ανεβαίνει ψηλότερα. Όσο πιο βόρεια ζείτε, τόσο πιο ψηλά θα εμφανιστούν όλοι οι αστερισμοί.
Πέμπτη, 17 Ιουλίου
Τελευταίο τέταρτο της Σελήνης στις 3:39 πμ. της Παρασκευής.
Η Σελήνη ανατέλλει γύρω στα μεσάνυχτα στα ανατολικά-βορειοανατολικά, κάτω από την Ανδρομέδα και το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου.
Ο Ερμής είναι σε στάση ανάμεσα στα αστέρια του Καρκίνου. Ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος θα αρχίσει τώρα να ολισθαίνει προς τα δυτικά, δηλαδή, να είναι ανάδρομος, καθώς κινείται μέσα στην τροχιά του, διάρκειας 88 ημερών. Μπορείτε να βρείτε τον Ερμή στον βραδινό ουρανό, αλλά μόνο αν είστε γρήγοροι, αφού είναι μόλις 4 ° ψηλά στα δυτικά 20 λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα. Τώρα είναι 17% φωτισμένος, λάμπει με μέγεθος 1,4 και εκτείνεται στα 11″. Θα χρειαστείτε κιάλια ή τηλεσκόπιο για να τον εντοπίσετε.
Παρασκευή, 18 Ιουλίου
Το αστέρι μ του Ηρακλή, ένας κοντινός μας γείτονας σε απόσταση μόνο 27 έτη φωτός, είναι ένα πολύ ενδιαφέρων διπλό με μέγεθος 3,4. Με ένα τηλεσκόπιο 4 ιντσών μπορούμε να διακρίνουμε τον κίτρινο κυρίως αστέρα του και τον αρκετά αμυδρότερό του συνοδό σε απόσταση 35” στα δυτικά νοτιοδυτικά του. Το κυρίως άστρο είναι μια ηλικιωμένη έκδοση του δικού μας ήλιου. Τα αποθέματα υδρογόνου στον πυρήνα του έχουν εξαντληθεί με αποτέλεσμα τώρα να διαστέλλεται. Το δευτερεύων αστέρι αποτελείται από ένα πολύ κλειστό ζευγάρι από ερυθρούς νάνους με μεγέθη 10,2 και 10,7. Ο διαχωρισμός τους είναι πολύ δύσκολος (απέχουν μόλις 1,1”).
Σάββατο, 19 Ιουλίου
Σύνοδος των Πλειάδων με την Σελήνη το πρωί της Κυριακής.
Όμως, τις πρώτες πρωινές ώρες, το φωτεινό άκρο της φθίνουσας ημισελήνου θα αποκρύψει μερικά από τα αστέρια των Πλειάδων για διάφορα μέρη της Βόρειας Αμερικής. Αργότερα θα επανεμφανιστούν πίσω από το σκοτεινό άκρο της Σελήνης.
Κυριακή, 20 Ιουλίου
Κατά τη διάρκεια της αυγής το πρωί της Δευτέρας, κοιτάξτε ανατολικά για την λεπτή ημισέληνο που «κρέμεται» 7° ή 8° πάνω από την Αφροδίτη. Πολύ κάτω κάτω και στα αριστερά, μπορείτε να εντοπίσετε τον Δία αργά στο λυκαυγές;
Πλανητικό νεφέλωμα Mz3: Το νεφέλωμα του μυρμηγκιού
Πίστωση εικόνας: NASA, ESA, R. Sahai (JPL) et al., Hubble Heritage Team
Εξήγηση: Γιατί αυτό το «μυρμήγκι» δεν είναι μια μεγάλη σφαίρα; Το πλανητικό νεφέλωμα Mz3 εκτοξεύεται από ένα αστέρι παρόμοιο με τον Ήλιο μας που είναι, σίγουρα, στρογγυλό. Γιατί λοιπόν το αέριο που ρέει μακριά για να δημιουργήσει ένα νεφέλωμα σε σχήμα μυρμηγκιού, που σίγουρα δεν είναι στρογγυλό; Οι ενδείξεις μπορεί να περιλαμβάνουν την υψηλή ταχύτητα των 1000 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο του εκβαλλόμενου αερίου, το μήκος ενός έτους φωτός της δομής και τον μαγνητισμό του άστρου που εμφανίζεται εδώ στο κέντρο του νεφελώματος. Μια πιθανή απάντηση είναι ότι το Mz3 κρύβει ένα δεύτερο, πιο αμυδρό αστέρι που περιστρέφεται κοντά στο φωτεινό αστέρι. Δεδομένου ότι το κεντρικό αστέρι φαίνεται να είναι τόσο παρόμοιο με τον δικό μας Ήλιο, οι αστρονόμοι ελπίζουν ότι η κατανόηση της δημιουργίας αυτού του γιγαντιαίου διαστημικού μυρμηγκιού μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για το πιθανό μέλλον του δικού μας Ήλιου και της Γης.
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής βρίσκεται στο φως της δύσης του Ήλιου και δύσκολα γίνεται ορατός.
Η Αφροδίτη, με μέγεθος -4,1, ανατέλλει πάνω από τον ανατολικό-βορειοανατολικό ορίζοντα πριν από την αρχή της αυγής. Μόλις εμφανιστεί πάνω από τον ορίζοντα, μπορείτε εύκολα να την ακολουθήσετε μέχρι ο ουρανός να γίνει πολύ φωτεινός. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος του πλανήτη φαίνεται σε φάση gibbous, 65% φωτισμένος.
Ο Άρης με μέγεθος +1,5 στον Λέοντα, βρίσκεται χαμηλά στα δυτικά και δύει νωρίς στην αρχή της νύχτας.
Ο Δίας (μέγεθος -1,9) αρχίζει να φαίνεται πολύ χαμηλά στο φως της ανατολής, πολύ χαμηλότερα από την Αφροδίτη. Η Αφροδίτη και ο Δίας πλησιάζουν προς μια εντυπωσιακή σύνοδο πριν από την αυγή, μόλις σε απόσταση 0,9° μεταξύ τους, στις 12 Αυγούστου.
Ο Κρόνος, πολύ πιο αμυδρός από την Αφροδίτη (+ 0,9), βρίσκεται ψηλότερα στο λυκαυγές, και κινείται μακριά και στα δεξιότερα απ’ αυτήν. Μετά τις 1 πμ. θα βρεθεί σε αρκετά καλό ύψος για παρατήρηση. Οι δακτύλιοι του θα είναι σε κάτοψη αυτό το έτος.
Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,8, στον Ταύρο, κοντά στις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές.
Ο Ποσειδώνας, με μέγεθος 7,9, βρίσκεται μέσα στο υπόβαθρο του Κρόνου, περίπου 1° πάνω απ’ αυτόν.
