Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 21-7 έως 27-7, 2025

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 21-7 έως και 27-7 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 21 Ιουλίου

Καθώς η αυγή αρχίζει να φωτίζεται το πρωί της Τρίτης, κοιτάξτε ανατολικά-βορειοανατολικά για τη λεπτή ημισέληνο και την Αφροδίτη, όπως φαίνεται παραπάνω. Το φεγγάρι βρίσκεται κοντά με το αστέρι β του Ταύρου. Πολύ πιο κάτω, δείτε τον Δία να ανατέλλει.

Τρίτη,  22 Ιουλίου

Το άλφα αστέρι της Σαύρας λάμπει με μέγεθος 3,8. Μπορείτε να το βρείτε περίπου 19° ανατολικά του φωτεινού Ντενέμπ, στον Κύκνο. Αυτό το αστέρι μπορεί να μη φαίνεται εντυπωσιακό, αλλά είναι ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης για να φτάσετε στο ανοικτό σμήνος NGC 7243, επίσης καταλογογραφημένο ως Caldwell 16. Το σμήνος βρίσκεται μόλις 2,6° δυτικά του άλφα. Ορατό με γυμνό μάτι ως ένα αμυδρό, ασαφές κομμάτι φωτός, το NGC 7243 λάμπει με μέγεθος 6,4 και έχει διάμετρο 15′ στον ουρανό. Είναι ένας εξαιρετικός στόχος με κιάλια για αρχάριους.
Ένα μικρό τηλεσκόπιο θα σας δείξει σχεδόν 40 αστέρια.  Το NGC 7243 είναι ένα σχετικά νέο σμήνος, καθώς οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι είναι περίπου 100 εκατομμυρίων ετών.

Τετάρτη, 23 Ιουλίου

Απόψε ας ρίξουμε μια ματιά πρώτα στο δέλτα του Οφιούχου, γνωστό και σαν Yed Prior (“Το χέρι”), και μετά στο οπτικό διπλό του έψιλον του Οφιούχου στα νοτιοανατολικά γνωστό και σαν Yed Posterior. Αφού τα εντοπίσετε με γυμνό μάτι, κοιτάξτε και με κιάλια ή με τηλεσκόπιο με την μικρότερη δυνατή μεγέθυνση. Το δέλτα απέχει 170 έτη φωτός από τη Γη, ενώ το έψιλον απέχει 108 έτη φωτός. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι μοιράζονται το ίδιο μέρος του ουρανού και αποτελούν ένα όμορφο ζευγάρι

Πέμπτη, 24 Ιουλίου

Νέα Σελήνη στις 10:10 μμ., και ένας νέος σεληνιακός μήνας αρχίζει. Σε αντίθεση με τον ημερολογιακό μήνα, ο οποίος διαρκεί κατά μέσο όρο 30.437 ημέρες, ο σεληνιακός μήνας (από τη μία νέα σελήνη στην επόμενη) είναι κατά μέσο όρο 29.531 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι, κατά μέσο όρο, θα δείτε τη Σελήνη σε οποιαδήποτε δεδομένη φάση περίπου μία ημέρα νωρίτερα κάθε μήνα, ημερολογιακά.

Σε αυτόν τον σκοτεινό ουρανό, βρείτε τον μικρό αλλά πλούσιο σε αντικείμενα του βαθέως ουρανού, την Ασπίδα, κοντά στην ουρά του Αετού:

• Μεσιέ 11 (M11), το σμήνος της «αγριόπαπιας»: Πρόκειται για ένα πολύ πλούσιο και συμπαγές ανοικτό σμήνος, που περιέχει χιλιάδες αστέρια. Παίρνει το όνομά του από την ομοιότητά του με ένα κοπάδι παπιών στον προσοφθάλμιο φακό ενός τηλεσκοπίου.
• Μεσιέ 26 (M26): Ένα άλλο ανοικτό σμήνος, το M26 είναι λίγο λιγότερο εντυπωσιακό από το M11, αλλά εξακολουθεί να είναι ένα ωραίο θέαμα σε ένα τηλεσκόπιο.
• NGC 6712: Ένα σφαιρωτό σμήνος, το NGC 6712 είναι πιο μακριά και φαίνεται πιο αμυδρό από τα ανοικτά σμήνη, αλλά εξακολουθεί να είναι ένας ικανοποιητικός στόχος για μεγαλύτερα τηλεσκόπια.
• IC 1295: Αυτό το πλανητικό νεφέλωμα βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της Ασπίδας και μπορεί να είναι ένα δύσκολο αλλά ικανοποιητικό αντικείμενο για έμπειρους παρατηρητές.
• Άλλα αντικείμενα: πολλά άλλα ανοικτά σμήνη όπως το NGC 6664, το NGC 6649 και το NGC 6625, μαζί με το νεφέλωμα ανάκλασης IC 1287.

Παρασκευή, 25 Ιουλίου

Αυτήν την εποχή του χρόνου, μετά το βραδινό λυκόφως, ο γαλαξίας μας αρχίζει να εμφανίζεται από τον νότιο ορίζοντα, ανεβαίνει ψηλά κατά μήκος του ανατολικού ουρανού και φθάνει μέχρι κάτω στον βορρά. Κοιτάζοντας νότια, βλέπετε τον σπειροειδή βραχίονα του Τοξότη και το κέντρο του γαλαξία μας. Αλλάξτε την θέση παρατήρησή σας και θα δείτε τον βραχίονα του Περσέα. Αυτός είναι ο δεύτερος κύριος βραχίονας που κατευθύνεται προς την διεύθυνση που πολλές φορές ονομάζεται «το γαλαξιακό αντίκεντρο». Περίπου στη μέση, ανάμεσα στο γαλαξιακό κέντρο και το αντίκεντρο, ψηλά στην ανατολή και πάνω από το θερινό τρίγωνο, βρίσκεται η κατεύθυνση κατά την οποία ταξιδεύει το ηλιακό μας σύστημα γύρω από τον γαλαξία μας. Το αστέρι Βέγας μπορεί να χρησιμεύσει σαν οδηγός. Ταξιδεύουμε με την φοβερή ταχύτητα των 800.000 Km/h, και όμως χρειάζεται 200 εκατομμύρια χρόνια για το ηλιακό μας σύστημα να ολοκληρώσει μια περιστροφή του γύρω από τον γαλαξία.

Σάββατο, 26 Ιουλίου

Καθώς προχωρά το καλοκαίρι, ο Σκορπιός μετακινείται προς τα δυτικά, έχοντας περάσει από το ψηλότερό του σημείο στο νότο νωρίς το βράδυ. Ο Τοξότης κινείται από τα ανατολικά για να πάρει τη θέση του Σκορπιού. Τώρα είναι ο κατάλληλος χρόνος για να εξερευνήσετε αντικείμενα του Messier μέσα και πάνω από τον Τοξότη. Πόσα τέτοια αντικείμενα μπορείτε να εντοπίσετε με ένα ζευγάρι κιάλια; Αρχίστε με το M8, το μεγάλο νεφέλωμα της «Λιμνοθάλασσας» που βρίσκεται 6° πάνω από τον σχηματισμό της «τσαγιέρας» του Τοξότη.

Κυριακή, 27 Ιουλίου

Χρησιμοποιήστε την ημισέληνο για να σας καθοδηγήσει στον Άρη και την Ντενέμπολα στην αρχή του λυκαυγούς απόψε, όπως φαίνεται παρακάτω.

“Παρατηρώντας τ’ άστρα στους σκοτεινούς ουρανούς του Πάρνωνα”

Φωτογραφία: Αντώνης Φαρμακόπουλος

Η Αστρονομική και Αστροφυσική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδας “Ηρακλής”, έχει αναλάβει την διοργάνωση της 17^ης Πανελλήνιας Εξόρμησης Ερασιτεχνών Αστρονόμων (17^η Π.Ε.Ε.Α.), που θα διεξαχθεί στις (25-26-27) Ιουλίου 2025  σε ελατόφυτα ορεινά πλατώματα, με υψόμετρο 1200 μέτρα, βόρεια του χωριού Δρυμώνα Θέρμου, Τριχωνίδας στον νομό Αιτωλοακαρνανίας.

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής βρίσκεται στο φως της δύσης του Ήλιου.

Η Αφροδίτη, με μέγεθος -4,0, ανατέλλει πάνω από τον ανατολικό-βορειοανατολικό ορίζοντα  περίπου μία ώρα πριν την αρχή της αυγής. Μόλις εμφανιστεί πάνω από τον ορίζοντα, μπορείτε εύκολα να την ακολουθήσετε μέχρι ο ουρανός να γίνει πολύ φωτεινός. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος του πλανήτη φαίνεται σε φάση gibbous, 73% φωτισμένος.

Ο Άρης με μέγεθος +1,5 στον Λέοντα, βρίσκεται χαμηλά στα δυτικά, περίπου 10° κάτω από την Ντενέμπολα. Δύει νωρίς στην αρχή της νύχτας.

Ο Δίας, με μέγεθος -1,9, αρχίζει να φαίνεται πολύ χαμηλά στο φως της ανατολής, χαμηλότερα από την Αφροδίτη. Η Αφροδίτη και ο Δίας πλησιάζουν προς μια εντυπωσιακή σύνοδο πριν από την αυγή, μόλις σε απόσταση 0,9° μεταξύ τους, στις 12 Αυγούστου.

Ο Κρόνος, πολύ πιο αμυδρός από την Αφροδίτη (+ 0,9), βρίσκεται ψηλότερα στο λυκαυγές, και κινείται μακριά και στα δεξιότερα απ’ αυτήν. Ανατέλλει μετά τις 11 μμ. Στις 1 πμ. θα βρεθεί σε αρκετά καλό ύψος για παρατήρηση. Οι δακτύλιοι του θα είναι σε κάτοψη αυτό το έτος.

Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,8, στον Ταύρο, κοντά στις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές.

Ο Ποσειδώνας, με μέγεθος 7,9, βρίσκεται μέσα στο υπόβαθρο του Κρόνου, περίπου 1° πάνω απ’ αυτόν, όπως φαίνεται παρακάτω.