Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 22-9 έως 28-9, 2025
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
από 22-9 έως και 28-9 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου
Η φθινοπωρινή ισημερία συμβαίνει στις 9:19 μμ. Την ημερομηνία αυτή, ο Ήλιος εμφανίζεται ακριβώς πάνω από τον ισημερινό και το βόρειο και το νότιο ημισφαίριο λαμβάνουν την ίδια ποσότητα ηλιακού φωτός. Η φθινοπωρινή ισημερία φέρνει επίσης επίσημα το καλοκαίρι του Βόρειου Ημισφαιρίου στο τέλος και ξεκινά το αστρονομικό φθινόπωρο. Αντίστοιχα, φέρνει το τέλος του χειμώνα στο Νότιο Ημισφαίριο και ξεκινά την αστρονομική άνοιξη.
Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου
Τώρα είναι η σειρά του Ποσειδώνα να φτάσει σε αντίθεση. Ο πιο μακρινός πλανήτης του ηλιακού συστήματος βρίσκεται σε αντίθεση σήμερα στις 4 μμ. Όπως και ο Κρόνος, είναι ορατός όλη τη νύχτα, περνώντας ψηλότερα τις ώρες γύρω στα μεσάνυχτα. Ο ευκολότερος τρόπος για να εντοπίσετε τον Ποσειδώνα είναι να βρείτε τον Κρόνο, το φωτεινότερο σημείο φωτός στον νοτιοανατολικό ουρανό γύρω στις 10 ή 11 μμ. Με μέγεθος 7,7, ο Ποσειδώνας δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι, αλλά μπορεί να εντοπιστεί με οπτικό βοήθημα μόλις 2,7° βορειοανατολικά του Κρόνου. Το ζευγάρι είναι ορατό με κιάλια ή με ένα τηλεσκόπιο. Ο δίσκος του Ποσειδώνα φαίνεται τώρα στα 2″ σε πλάτος, χάρη στην τεράστια απόσταση του πλανήτη από τη Γη των 4,32 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Μέσα από ένα τηλεσκόπιο, θα πρέπει να μοιάζει με ένα «επίπεδο», μπλε-γκρι αστέρι. Δεν υπάρχουν αστέρια παρόμοιου μεγέθους κοντά, επομένως ο πλανήτης θα πρέπει να είναι σχετικά εύκολο να εντοπιστεί.
Η Σελήνη περνά 1,1° νότια του Στάχυ.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 5:59 πμ. της Τετάρτης.
Τετάρτη, 24 Σεπτεμβρίου
Η Σελήνη περνά 4° νότια του Άρη στην Παρθένο. Το ζευγάρι είναι για λίγο ορατό – μαζί με το λαμπρότερο αστέρι της Παρθένου, τον Στάχυ – μετά τη δύση του ηλίου σήμερα το βράδυ. Ωστόσο, θα πρέπει να είστε γρήγοροι, καθώς βυθίζονται γρήγορα πάνω από τον ορίζοντα. Περίπου μισή ώρα μετά τη δύση του ηλίου, ο Στάχυς, 1ου μεγέθους, έχει ύψος μόλις 1,5° και μπορεί να χρειαστείτε κιάλια για να τον εντοπίσετε. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη Σελήνη και τον Άρη – λίγο ψηλότερα, περίπου 6° πάνω από τον δυτικό ορίζοντα – για να σας καθοδηγήσουν.
Ο αστεροειδής 1 Δήμητρα, ο μεγαλύτερος και πρώτος που ανακαλύφθηκε, πλησιάζει την αντίθεσή του στις 2 Οκτωβρίου. Φαίνεται με κιάλια με μέγεθος 7,6, αυτή την εβδομάδα και την επόμενη, κοντά στο η του Κήτους.
Πέμπτη, 25 Σεπτεμβρίου
Ο αστεροειδής 2 Pallas είναι σε στάση στις 2 μμ. στον αστερισμό του Αετού. Στο 10ο μέγεθος, αυτός ο διαστημικός βράχος είναι λίγο θα πρέπει να είναι ορατός μέσω ερασιτεχνικών τηλεσκοπίων. Ο Αετός ξεχωρίζει εύκολα. Το λαμπρότερο αστέρι του, μεγέθους 0,8, ο Αλτάιρ, βρίσκεται σε ένα σημείο του τεράστιου σχηματισμού του Θερινού Τριγώνου και κυριαρχεί στον βορειοανατολικό Αετό. Η Παλλάς δεν απέχει πολύ από αυτό το αστέρι, περίπου 6,5° στα νοτιοανατολικά του.
Αν επιστρέψετε τις επόμενες νύχτες, θα δείτε τον αστεροειδή να απομακρύνεται από τα αστέρια του φόντου, να κινείται νότια και ελαφρώς ανατολικά καθώς κάνει μια αργή στροφή στον ουρανό.
Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου
Η Σελήνη φτάνει στο απόγειο, το πιο απομακρυσμένο σημείο από τη Γη στην τροχιά της, στις 12:46 μμ. Εκείνη τη στιγμή, ο δορυφόρος μας θα βρίσκεται 405.548 χλμ. μακριά.
Ένα από τα χαρακτηριστικά αντικείμενα στον ουρανό του φθινοπώρου είναι το Διπλό Σμήνος στον Περσέα. Αυτό περιλαμβάνει τα ανοιχτά σμήνη NGC 869 και NGC 884, τα οποία απέχουν περίπου μισή μοίρα μεταξύ τους στον βορειοδυτικό Περσέα. Για να τα βρείτε, κοιτάξτε περίπου 4,5° δυτικά-βορειοδυτικά του 4ου μεγέθους η του Περσέα. Αυτή η περιοχή έχει ύψος 40° στα βορειοανατολικά γύρω στις 10 μμ. Και τα δύο σμήνη λάμπουν γύρω στο 4ο μέγεθος και καλύπτουν μισή μοίρα το καθένα. Μπορείτε να τα δείτε μαζί με χαμηλή μεγέθυνση, με κιάλια ή έναν ερευνητή τηλεσκοπίου, ή να αφιερώσετε χρόνο με το καθένα ξεχωριστά σε μεγαλύτερη μεγέθυνση. Το NGC 869 είναι το δυτικότερο σμήνος, ενώ το NGC 884 βρίσκεται ανατολικά του NGC 869. Το NGC 869 είναι ελαφρώς πλουσιότερο, με περισσότερα αστέρια ορατά από το αντίστοιχο στην ίδια μεγέθυνση. Επίσης, το NGC 884 φιλοξενεί το RS του Περσέα, έναν κόκκινο υπεργίγαντα, κοντά στο κέντρο του σμήνους του οποίου η φωτεινότητα κυμαίνεται μεταξύ 8ου και 10ου μεγέθους.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 3:29 πμ. του Σαββάτου.
Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου
Το βράδυ, η ημισέληνος λάμπει περίπου 2° κάτω από τον πορτοκαλί Αντάρη στον Σκορπιό, όπως φαίνεται παρακάτω. Ολόκληρος ο Σκορπιός γέρνει καθώς πλησιάζει στο τέλος του για αυτή την εποχή.
Κυριακή, 28 Σεπτεμβρίου
Ο Ντενέμπ σημαδεύει την ουρά του Κύκνου, και ο Αλμπιρέο (β του Κύκνου) είναι το κεφάλι του πουλιού. Με τηλεσκόπιο θα διαχωρίσετε τον Αλμπιρέο σε δύο άστρα που λάμπουν με χρώματα χρυσαφί και γαλάζιο. Κοιτάξτε ανατολικά από το Θερινό Τρίγωνο για να εντοπίσετε τα τέσσερα αστέρια που αποτελούν το κύριο μέρος του αστερισμού του Πήγασου, του «φτερωτού αλόγου». Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι ονομάζουν αυτή την αστρική τετράδα Μεγάλο Τετράγωνο. Είναι ο ευκολότερος τρόπος για να βρουν τη θέση του μυθικού αλόγου στον ουρανό.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 5:08 πμ. της Δευτέρας.
Ο φωτογράφος αυτής της εκπληκτικής φωτογραφίας του Κρόνου, Αγάπιος Ηλία γράφει: «Το ξημέρωμα της Κυριακής πέτυχα με μεγάλη διαφορά την καλύτερη καταγραφή του Κρόνου που έχω κάνει ποτέ! 13 λεπτά δεδομένων με εξαιρετικές συνθήκες στο Αστεροσκοπείο Τρόοδος. Διακρίνεται η σπάνια διπλή διάβαση δορυφόρων και των σκιών τους (Ρέα & Τηθύς)»
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής, δεν φαίνεται επειδή είναι σε σύνοδο με τον Ήλιο.
Η Αφροδίτη ανατέλλει περίπου μισή ώρα πριν από την αρχή της αυγής. Προσέξτε την να ανέβει λίγο αριστερά από τα ανατολικά, πολύ κάτω από τον φωτεινό Δία και κάπως προς τα αριστερά του. Όταν η Αφροδίτη είναι ψηλά, αλλά πριν ο ουρανός γίνει πολύ φωτεινός, θα εντοπίσετε τον Βασιλίσκο (Regulus), πολύ πιο αμυδρό, αρκετές μοίρες πάνω από αυτήν. Απομακρύνονται όλο και περισσότερο όλη την εβδομάδα.
Ο Δίας, μεγέθους –2,1 στους Διδύμους, ανατέλλει γύρω στη 1 πμ. και κυριαρχεί στα ανατολικά καθώς προχωρά η νύχτα. Ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης λάμπουν στα αριστερά ή πάνω αριστερά του Δία. Μέχρι την αρχή της αυγής οι τρεις στέκονται πολύ ψηλά στα ανατολικά, με τον Ωρίωνα στα δεξιά τους και τη φωτεινότερη Αφροδίτη να φαίνεται πολύ κάτω από αυτούς και λίγο αριστερά.
Ο Άρης με αμυδρό μέγεθος 1,6 στην Παρθένο, μπορεί ακόμα να εντοπιστεί με κιάλια πολύ χαμηλά στα δυτικά-βορειοδυτικά καθώς το λυκόφως εξασθενεί. Δοκιμάστε περίπου 30 ή 40 λεπτά μετά τη δύση του ηλίου. Καλή τύχη! Ο Άρης πλησιάζει πολύ αργά στο τέλος της μακράς εμφάνισής του για το 2024-2025. Στην πραγματικότητα δεν θα φτάσει σε σύνοδο με τον Ήλιο μέχρι τις αρχές του 2026!
Ο Κρόνος, Ο Κρόνος ήταν σε αντίθεση στις 20 Σεπτεμβρίου. Αυτή την εβδομάδα εξακολουθεί να ανατέλλει γύρω από το ηλιοβασίλεμα και φαίνεται χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά καθώς βγαίνουν τα αστέρια, λάμποντας με μέγεθος +0,7. Βρίσκεται στα σύνορα των Ιχθύων και του Υδροχόου, κάτω δεξιά από το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου (η οποία γέρνει σε μια γωνία της). Ο Κρόνος ανεβαίνει ψηλότερα το βράδυ. Η καλύτερη στιγμή για να τον παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο είναι αργά το βράδυ, μετά τα μεσάνυχτα, όταν είναι ψηλά προς τα νοτιοανατολικά και νότια.
Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,7, στον Ταύρο, κοντά στις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 10 μμ.
Ο Ποσειδώνας, βρίσκεται σε αντίθεση αυτή την εβδομάδα, αλλά είναι τόσο μακριά από τη Γη που αυτό δεν κάνει καμία διαφορά. Ο Ποσειδώνας εξακολουθεί να είναι ένα τηλεσκοπικό «αστέρι» μεγέθους 7,8 και με πολύ υψηλή μεγέθυνση εξακολουθεί να έχει πλάτος μόλις 2,4 δευτερόλεπτα του τόξου.
