Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 25-8 έως 31-8, 2025

 Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 25-8 έως και 31-8 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

Δευτέρα, 25 Αυγούστου

Ο Άρης λάμπει με μέγεθος 1,6, χαμηλά στον δυτικό ουρανό μετά το ηλιοβασίλεμα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου ταξιδεύει σε όλη τη νοτιοδυτική Παρθένο. Βρίσκεται 2,7° νότια της Porrima (γ της Παρθένου) στις 24. Στην αρχή της εβδομάδας, ο Άρης είναι επίσης 13° κάτω δεξιά από τον Στάχυ, 1^ου μεγέθους, το λαμπρότερο αστέρι της Παρθένου.

Απόψε, η λεπτή ημισέληνος είναι ορατή λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, με τον Άρη 7° πάνω αριστερά (ανατολικά). Το επόμενο βράδυ, η Σελήνη, ο Άρης και ο Στάχυς σχηματίζουν ένα λοξό τρίγωνο, με τον Στάχυ 7° ανατολικά της Σελήνης.  Μέσω ενός τηλεσκοπίου, είναι δύσκολο να δούμε οποιαδήποτε λεπτομέρεια στον μικρό δίσκο του Άρη πλάτους 5″. Αν και ο Άρης παραμένει ορατός στον βραδινό ουρανό για μήνες, η εμφάνισή του με τηλεσκόπιο δεν βελτιώνεται.

Τρίτη,  26 Αυγούστου

Απόψε ας ρίξουμε μια ματιά στο δεύτερο φωτεινότερο αστέρι του θερινού τριγώνου, τον Αλτάιρ. Όπως ο Βέγας, 16 έτη φωτός μακριά, ο άλφα του Αετού είναι ένα αστέρι αρκετές φορές μεγαλύτερο σε μέγεθος και μάζα από το ήλιο μας. Τέτοια άστρα έχουν υψηλότερη θερμοκρασία στην επιφάνειά τους (πλησιάζει τους 10.000 βαθμούς Kelvin) με αποτέλεσμα να φαίνονται πιο λευκά με το μάτι. Ένα ασυνήθιστο χαρακτηριστικό γνώρισμα του Αλτάιρ είναι η υπερβολικά υψηλή ταχύτητα περιστροφής του. Χρειάζεται μόνο 6 ώρες για να ολοκληρώσει μια «ημέρα» του στον ισημερινό. Καθώς παρατηρείτε τον Αλτάιρ με τηλεσκόπιο, κοιτάξτε για τον συνοδό του, με μέγεθος 10, περίπου 3’ στα βορειοδυτικά του αστεριού.

Τετάρτη, 27 Αυγούστου

Το αστέρι 5^ου  μεγέθους στον βόρειο Κύκνο είναι άξιο παρατήρησης. Έχει τον αριθμητικό προσδιορισμό ‘61.’ Το αστέρι βρίσκεται 8 μοίρες στα νοτιοανατολικά του Ντενέμπ και κοντά σε ένα ευρύ ζευγάρι από αστέρια 4^ου μεγέθους. Μπορεί να χρειαστείτε ένα χάρτη του ουρανού για να το εντοπίσετε. Το αστέρι είναι ένα όμορφο διπλό με τηλεσκόπιο, που αποτελείται από δύο πορτοκαλιά αστέρια 6^ου  μεγέθους. Αλλά είναι επίσης ιστορικά σημαντικό. Ο 61 του Κύκνου ήταν το πρώτο αστέρι του οποίου η απόσταση μετρήθηκε. Η τιμή του που καθορίστηκε το 1838 ήταν 10,3 έτη φωτός, αρκετά κοντά στη σημερινή τιμή του 11,4.

Πέμπτη, 28 Αυγούστου

Το γνωστό ανοιχτό σμήνος των Πλειάδων, Μ45,  κλασικό αντικείμενο του φθινοπωρινού ουρανού, βρίσκεται ψηλά στα νοτιοανατολικά στο λυκαυγές. Οι επτά αδελφές, κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης, βρίσκονται κοντά στη Γη. Είναι αστέρια κυρίως τύπου Β, θερμά και με χρώμα μπλε.

Η φωτογραφία αυτή είναι αποτέλεσμα έκθεσης 40 λεπτών με φακό Nikkor 300 mm/f2.8 @ f/4. Του Αντώνη Παντελίδη.

Παρασκευή, 29 Αυγούστου

Ο Ουρανός βρίσκεται 4,3° νότια των Πλειάδων (M45). Ο πλανήτης κινείται προς τα ανατολικά, με μερικά παρόμοια φωτεινά αστέρια κοντά του, πράγμα που θα βοηθήσει την αναγνώρισή του με κιάλια.  Ο πλανήτης, από μέγεθος 5,8 στις αρχές Αυγούστου, αυξάνει κατά μέγεθος 0,1. Υπάρχει ένα ζευγάρι άστρων 6^ου μεγέθους δυτικά του πλανήτη: 13 και 14 του Ταύρου. Ο Ουρανός έχει επιβραδυνθεί, σχεδόν σε στάση, έτοιμος να γυρίσει σε έναν ανάδρομο βρόχο την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου. Ένα τηλεσκόπιο θα δείξει τον δίσκο πλάτους 3,6″, μπλε-πράσινου χρώματος του πλανήτη κάτω από σταθερές συνθήκες χωρίς διαταραχή της ατμόσφαιρας.

Σάββατο, 30 Αυγούστου

Το Σμήνος της Κυψέλης (M44) βρίσκεται 1,4° βορειοανατολικά της Αφροδίτης στις 31 Αυγούστου. Η Αφροδίτη ανατέλλει περισσότερο από δύο ώρες πριν από τον Ήλιο, οπότε η εκθαμβωτική συνάντηση του πλανήτη και του σμήνους είναι εμφανής. Χρησιμοποιήστε ένα ζευγάρι κιάλια για καλύτερη θέαση.

Κυριακή, 31 Αυγούστου

Ο Ερμής συνεχίζει να αυξάνει την φωτεινότητά του, αλλά χαμηλώνει σε ύψος από πρωί σε πρωί. Το τελευταίο πρωινό του Αυγούστου, φτάνει σε μέγεθος -1,2 και «κρέμεται» περίπου 19° κάτω από την Αφροδίτη. Τώρα είναι ορατός 45 λεπτά πριν από την ανατολή του ηλίου, 3° πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα.

Το Νεφέλωμα της Λιμνοθάλασσας, γνωστό και ως M8 (Μεσιέ 8) ή NGC 6523, είναι ένα διάχυτο νεφέλωμα που βρίσκεται στον αστερισμό του Τοξότη. Είναι ορατό με γυμνό μάτι σε σκοτεινό ουρανό και θεωρείται μια περιοχή όπου σχηματίζονται νέα αστέρια (αστρογένεση). Απέχει περίπου 5.200 έτη φωτός από τη Γη. Η φωτογραφία αυτή είναι του Θεόδωρου Θεοδωρίδη, τραβηγμένη με το Τηλεσκόπιο televue 85mm και χρόνο έκθεσης 4 ώρες.

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής, χαμηλά στο λυκαυγές, σχεδόν τριπλασιάζει την λαμπρότητα του αυτή την εβδομάδα, από μέγεθος -0,6 σε μέγεθος -2,4.  Η Αφροδίτη και ο Δίας είναι πάω απ’ αυτόν.

Η Αφροδίτη, και ο Δίας, λάμπουν μαζί στα ανατολικά πριν και κατά τη διάρκεια της αυγής! Αυτοί είναι οι δύο πιο λαμπροί πλανήτες, τώρα με μέγεθος -4,3 και -2,0, αντίστοιχα.

Ο Άρης με μέγεθος +1,6 στα σύνορα του Λέοντα με την Παρθένο, βρίσκεται χαμηλά στα δυτικά. Δύει νωρίς στην αρχή της νύχτας. Μη μπερδέψετε τον πλανήτη με τον πιο λευκό Στάχυ, πάνω και στα αριστερά του.

Ο Κρόνος, πολύ πιο αμυδρός από την Αφροδίτη (+ 0,7), βρίσκεται ψηλότερα στο λυκαυγές, και κινείται μακριά και στα δεξιότερα απ’ αυτήν. Ανατέλλει στις 9 μμ. Τα μεσάνυχτα θα βρεθεί σε αρκετά καλό ύψος για παρατήρηση. Οι δακτύλιοι του θα είναι σε κάτοψη για αυτό το έτος.

Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,7, στον Ταύρο, κοντά στις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 1 πμ.

Ο Ποσειδώνας, με μέγεθος 7,8, βρίσκεται μέσα στο υπόβαθρο του Κρόνου, περίπου 1° πάνω απ’ αυτόν.