Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 27-10 έως 2-11, 2025
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
από 27-10 έως και 2-11 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου
Τώρα η Σελήνη «κρέμεται» από τη λαβή της Τσαγιέρας, η οποία είναι πιο φωτεινή και πιο ψηλά από το στόμιο.
Εντοπίστε τον φωτεινό Αλτάιρ ψηλά στα νοτιοδυτικά μόλις βραδιάσει. Ο λαμπρός Βέγας είναι αρκετά στα δεξιά του και πάνω. δεξιά.
Ο Δίας περνά νότια του Πολυδεύκη στους Διδύμους. Λάμπει με μέγεθος –2,2 κάτω δεξιά από τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, τα κεφάλια των Διδύμων. Ο Πολυδεύκης είναι ο χαμηλότερος και πιο χρυσαφής από το ζευγάρι. Είναι επίσης ελαφρώς φωτεινότερος, λάμποντας σε μέγεθος 1,2. Ο Κάστορας από πάνω του φαίνεται πιο μπλε-λευκός και έχει μέγεθος 1,6. Ο Κάστορας είναι ένα διάσημο διπλό αστέρι, ορατό ως δύο σημεία φωτός μέσω ενός τηλεσκοπίου. Το ένα αστέρι είναι 2ου μεγέθους, ενώ το άλλο είναι πιο αμυδρό, 3ου μεγέθους.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 3:17 πμ. της Τρίτης.
Τρίτη, 28 Οκτωβρίου
Απόψε είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για να παρακολουθήσετε τον νάνο πλανήτη 1 Δήμητρα να κινείται σε σχέση με τα αστέρια φόντου του Κήτους. Μπορείτε να το κάνετε ακόμα κι αν το μόνο που έχετε είναι ένα ζευγάρι κιάλια! Η Δήμητρα είναι τώρα 8ου μεγέθους, εντός εμβέλειας με κιάλια ή με ένα τηλεσκόπιο ευρέος πεδίου. Στις 9 μμ. έχει ύψος 30° στα νοτιοανατολικά. Βρίσκεται 7° πάνω από το β του Κήτους (Δίφδα, 2ου μεγέθους -ονομάζεται επίσης Deneb Kaitos) και περίπου 2° δυτικά του μεγέθους 4,8 φ1 του Κήτους. Κατά τη διάρκεια μιας ή δύο ωρών, μπορείτε να παρατηρήσετε ότι οι σχετικές θέσεις τους αλλάζουν καθώς η Δήμητρα περνά από ανατολικά προς δυτικά, νότια του αστεριού.
Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου
Το πρώτο τέταρτο της Σελήνης είναι στις 19:20 μμ.
Ο δορυφόρος μας είναι ορατός στα νότια, στον Αιγόκερω, κατά τη δύση του ηλίου και παραμένει στον ουρανό σχεδόν όλο το βράδυ, δύοντας μισή ώρα πριν από τα μεσάνυχτα.
Ο Ερμής φτάνει σε μέγιστη αποχή (24°). Ο εσώτερος πλανήτης του ηλιακού συστήματος είναι χαμηλά στον ορίζοντα μετά τη δύση του ηλίου, αλλά αρκετά φωτεινός ώστε όσοι έχουν καθαρή θέα προς τα νοτιοδυτικά να μπορούν να τον εντοπίσουν.
Δοκιμάστε να κοιτάξετε μισή ώρα μετά τη δύση του ηλίου, όταν ο μεγέθους –0,1 Ερμής είναι 3° ψηλά. Στα δεξιά του είναι ο πολύ πιο αμυδρός Άρης (μέγεθος 1,4). Μπορεί να χρειαστείτε κιάλια για να τον ξεχωρίσετε στο φωτεινό φόντο.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 4:56 πμ. της Πέμπτης.
Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου
Επιστρέψτε στον βραδινό ουρανό για να βρείτε τον Ερμή, λιγότερο από 9° δυτικά του Αντάρη, την φωτεινή «κόκκινη καρδιά» του Σκορπιού. Μισή ώρα μετά τη δύση του ηλίου, ο Ερμής έχει ύψος 3,5°, με τον Αντάρη πάνω αριστερά και τον Άρη στα δεξιά του. Μέσω ενός τηλεσκοπίου, ο δίσκος του Άρη είναι μικροσκοπικός, μόλις 4″. Ως αποτέλεσμα, δεν εμφανίζει χαρακτηριστικά στην επιφάνειά του σε αυτό το μέγεθος. Ο Ερμής φαίνεται μεγαλύτερος – πλάτους 7″ – και ενώ ούτε εδώ είναι ορατά επιφανειακά χαρακτηριστικά, μπορείτε να δείτε ότι δεν είναι πλήρως φωτισμένος. Το ζευγάρι των πλανητών δύει περίπου στις 7 μμ., με τον Αντάρη να ακολουθεί λίγο αργότερα.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 0:47 πμ. της Παρασκευής.
Παρασκευή, 31 Οκτωβρίου
Το βράδυ απόψε βρίσκει την Σελήνη στο νότο, με τον κιτρινωπό Κρόνο να λάμπει στα αριστερά της. Πιο κάτω από τη Σελήνη λάμπει ο μοναχικός Φομαλχώ.
Ξημερώματα, η λαμπρή Αφροδίτη ανατέλλει ακριβώς μπροστά από τον Στάχυ, το άλφα αστέρι της Παρθένου. Με μέγεθος –3,9, η Αφροδίτη είναι το λαμπρότερο φως στον ανατολικό ουρανό μετά τις 6 πμ. Μισή ώρα αργότερα, περίπου μία ώρα πριν την ανατολή του ηλίου, ο Στάχυς, 1ου μεγέθους, μόλις έχει βγει πάνω από τον ορίζοντα. Περιμένετε άλλα 30 λεπτά – μισή ώρα πριν την ανατολή του ηλίου – και το ζευγάρι είναι περίπου 8° ψηλά, ορατό εάν ο ορίζοντάς σας είναι αρκετά καθαρός. Ο Στάχυς βρίσκεται ακριβώς κάτω δεξιά της Αφροδίτης και θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τον δει κανείς καθώς ο ουρανός θα φωτίζεται.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 6:34 πμ. του Σαββάτου.
Σάββατο, 1 Νοεμβρίου
Αν τα προηγούμενα ηλιοβασιλέματα αυτή την εβδομάδα που ήταν νωρίς το βράδυ δεν σας έκαναν να συνειδητοποιήσετε ότι έφτασε ο χειμώνας, η εμφάνιση του πιο χαρακτηριστικού αστερισμού της σεζόν σίγουρα θα σας κάνει να το σκεφτείτε. Ο Ωρίων, ο «Κυνηγός» υψώνεται στο ανατολικό ουρανό γύρω στις 9 μ.μ. και εμφανίζεται στα μισά της απόστασης από τον ορίζοντα προς το ζενίθ στα νοτιοανατολικά μέχρι τα μεσάνυχτα. Ψάξτε για τα τρία αστέρια 2ου μεγέθους σε μια γραμμή που σχηματίζουν στη ζώνη του κυνηγού. Τα φωτεινότερα αστέρια του αστερισμού είναι ο κοκκινωπός Μπετελγκέζ και μπλε-λευκός Ρίγκελ.
Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 2:25 πμ. της Κυριακής.
Κυριακή, 2 Νοεμβρίου
Αν και το ημερολόγιο λέει Νοέμβριος, το Θερινό Τρίγωνο με τα τρία φωτεινά αστέρια παραμένει εξέχων κατά τις πρώτες βραδινές ώρες. Όταν πέσει το σκοτάδι, θα βρείτε τον Ντενέμπ, ένα εμφανές σημείο φωτός παρά το γεγονός ότι είναι το αμυδρότερο από τα τρία αστέρια. Ο φωτεινότερος Βέγας βρίσκεται στα δυτικά του και ο Αλτάιρ εμφανίζεται στα νότια τους.
Ο κομήτης C/2025 A6 (Lemmon) ανακαλύφθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2025 από το Mount Lemmon Survey στην Αριζόνα. Φωτογραφία: Δημήτρης Μάλλιαρης, από τον Πισσώνα Ευβοίας (“S” Cephei Observatory), στις 24 Οκτωβρίου.
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής (μέγεθος -0,2) παραμένει πολύ χαμηλά στον ορίζοντα μετά το ηλιοβασίλεμα, αν και βρίσκεται σε μέγιστη αποχή. Θα τον βρείτε με ένα ζευγάρι κιάλια, 20 λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα στα νοτιοδυτικά.
Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9) ανατέλλει λίγο πριν την αρχή του λυκαυγούς. Φαίνεται να γίνεται αμυδρότερη στη φωτεινή αυγή καθώς ανεβαίνει προς τα πάνω, αλλά φυσικά αυτό είναι μια ψευδαίσθηση. Η Αφροδίτη παραμένει η ίδια. Η εμφάνισή της, όταν κατακλύζεται όλο και περισσότερο από τον λαμπερό ουρανό, είναι αυτό που αλλάζει.
Ο Άρης χάνεται στην λάμψη του ουρανού μετά το ηλιοβασίλεμα, λίγες μοίρες στα δεξιά του Ερμή.
Ο Δίας, με μέγεθος –2,2, στα ανατολικά των Διδύμων, ανατέλλει πριν τα μεσάνυχτα και κυριαρχεί στα ανατολικά καθώς προχωρά η νύχτα. Ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης λάμπουν πάνω απ’ αυτόν. Μέχρι την αρχή της αυγής οι τρεις στέκονται πολύ ψηλά στα ανατολικά, με τον Ωρίωνα στα δεξιά τους και τη φωτεινότερη Αφροδίτη να φαίνεται πολύ κάτω από αυτούς και λίγο αριστερά.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,9)εξακολουθεί να ανατέλλει γύρω από το ηλιοβασίλεμα και να φαίνεται χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά καθώς βγαίνουν τα αστέρια. Βρίσκεται στα σύνορα των Ιχθύων και του Υδροχόου, κάτω δεξιά από το Μεγάλο Τετράγωνο του Πήγασου (η οποία γέρνει σε μια γωνία της). Ο Κρόνος ανεβαίνει ψηλότερα το βράδυ. Η καλύτερη στιγμή για να τον παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο είναι πριν τις 10 μμ.
Ο Ουρανός (μέγεθος + 5,6, στον Ταύρο, 4° μακριά από τις Πλειάδες) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά πριν το λυκαυγές. Ανατέλλει περίπου στις 9 μμ.
Ο Ποσειδώνας εξακολουθεί να είναι ένα τηλεσκοπικό «αστέρι» μεγέθους 7,8 και με πολύ υψηλή μεγέθυνση φαίνεται να έχει πλάτος μόλις 2,4 δευτερόλεπτα του τόξου. Βρίσκεται λίγες μοίρες μακριά από τον Κρόνο.
