ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΝΩΝ/ΦΥΣΗΣ
-
Άτλαντας Αναπαραγόμενων Πουλιών της Ελλάδας (ΑΑΠΕ1)
Έχετε γνώσεις αναγνώρισης πουλιών και μπορείτε να διαθέσετε ένα πρωινό ή απόγευμα μέχρι τέλος Ιουνίου; Αν ναι, τότε σας καλούμε να λάβετε μέρος και φέτος στον 1ο Άτλαντα Αναπαραγόμενων Πουλιών της Ελλάδας! Η 1η εθνική προσπάθεια χαρτογράφησης της κατανομής των αναπαραγόμενων ειδών πουλιών κατά τη δεκαετία 2013-2023 συνεχίζεται και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα Προγράμματα Επιστήμης των Πολιτών για τη βιοποικιλότητα στη χώρα μας. Για να επιτύχουμε μια ικανοποιητική κάλυψη της ελληνικής επικράτειας, χρειαζόμαστε τη βοήθεια όλων σας! Πώς; Είναι απλό: Δείτε στον χάρτη τα διαθέσιμα τετράγωνα: bit.ly/3dlynx3 (Τα άσπρα τετράγωνα δεν έχουν καλυφθεί, τα πράσινα έχουν καλυφθεί, ενώ τα πορτοκαλί έχουν καλυφθεί μερικώς) ΔΗΛΩΣΤΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ στην ακόλουθη φόρμα και ενημερώστε μας ποιο ή ποια τετράγωνα θέλετε να αναλάβετε: bit.ly/3N9BZSW…
Δείτε περισσότερα -
Τα πουλιά της Ελλάδας – Δρυοκολάπτης
Αναγνώριση: ασπρόμαυρο φτέρωμα, κόκκινο κάτω μέρος, μαύρη κορώνα με κόκκινο μπάλωμα, μακρύ ράμφος. (Βαλκανικός) Τροφή: έντομα, καρποί, σκουλήκια. Φωλιά: δασώδεις περιοχές, πάρκα, αλσύλλια. Μήκος: 23-25 εκ. (Βαλκανικός) Υπάρχουν πάνω από 200 είδη δρυοκολαπτών, όμως ο Βαλκανικός Δρυοκολάπτης είναι το μόνο είδος που συναντάται στα πεδινά της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας. Γνωστός και ως Τρυποκάρυδος, είναι γνωστός για τη συνήθειά του να δημιουργεί τρύπες σε κούφιους κορμούς δέντρων για την αποθήκευση της τροφής του. FUN FACT #1: Κάθε χτύπημα του ράμφους σε κορμό δέντρου γίνεται με ταχύτητα 6-7 m/s και οι δυνάμεις φτάνουν τα 1000 g. Οι κραδασμοί όμως απορροφώνται χάρη στα σπογγώδη τμήματα που διαθέτει τόσο το κρανίο του, όσο και το ράμφος του. FUN FACT #2: Η επιλογή (κούφιου) δέντρου…
Δείτε περισσότερα -
Τα πουλιά της Ελλάδας: Υφάντρα
Αναγνώριση: μικρό ελαφρώς κωνικό ράμφος, μαύρη «μάσκα» στην περιοχή των ματιών, καστανοκόκκινος μανδύας/πλάτη, ανοιχτό γκρίζο κεφάλι Τροφή: έντομα, αραχνοειδή Φωλιά: στις όχθες ποταμών & λιμνών, στην άκρη κλαδιών Μήκος: 10-11.5 εκ. Η αριστοτεχνικά υφασμένη φωλιά της κρέμεται στην άκρη κλαδιών και χρειάζεται 2 εβδομάδες για να ολοκληρωθεί. Είναι φτιαγμένη από χνούδι και ίνες από βούρλα, ιτιές και λεύκες και χωρίζεται σε 2 τμήματα: ένα με σχήμα αχλαδιού που αποτελεί την φωλιά και ένα μακρόστενο σωληνοειδές που αποτελεί την είσοδο. FUN FACT #1: Είναι μερικώς αποδημητικό πτηνό. Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας φτάνει το καλοκαίρι για να φωλιάσει, ενώ σε άλλες μένει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. FUN FACT #2: Η Υφάντρα είναι πολυγαμική, με το αρσενικό να ζευγαρώνει με δύο…
Δείτε περισσότερα -
Τα πουλιά της Ελλάδας: Τσαλαπετεινός
Αναγνώριση: λοφίο, ασπρόμαυρα φτερά, λαιμός/κεφάλι μπεζ-καφέ, λεπτό και μακρύ ράμφος Τροφή: έντομα, σκουλήκια, σαλιγκάρια Φωλιά: κουφάλες γέρικων δέντρων, σχισμές βράχων ή τοίχων Μήκος: 25-29 εκ. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά και εύκολα αναγνωρίσιμα πουλιά, ο Τσαλαπετεινός, είναι συνδεδεμένος (μετά τα χελιδόνια!) με τον ερχομό της Άνοιξης. Κάνει την εμφάνισή του στην χώρα μας γύρω στα μέσα Μαρτίου, ενώ οι τελευταίοι από αυτούς αναχωρούν για τον νότο αρχές Οκτώβρη. FUN FACT #1: Στην αρχαία Αίγυπτο θεωρούσαν τον Τσαλαπετεινό ιερό πτηνό. Έχουν βρεθεί μάλιστα απεικονίσεις του σε τοίχους τάφων και ναών. Είναι το εθνικό πτηνό του Ισραήλ. FUN FACT #2:Την εποχή της αναπαραγωγής υπερασπίζονται με σθένος τον χώρο τους, με τα αρσενικά να προσπαθούν να τραυματίσουν τον «αντίπαλο» με το ράμφος τους,…
Δείτε περισσότερα -
Τα πουλιά της Ελλάδας: Αλκυόνη
Αναγνώριση: μεγάλο κεφάλι και ράμφος αναλογικά με το σώμα – κοντά πόδια – πλάτη γαλάζια – φτερά γαλαζοπράσινα – κάτω μέρος πορτοκαλί – λαιμός λευκός Τροφή: μικρά ψάρια, μαλάκια και καρκινοειδή Φωλιά: σκάβει τρύπα σε κάθετες όχθες – η στοά φτάνει βάθος 1 m Μήκος: 16-18 εκ. Η αλκυόνη, ως θαλάσσιο αποδημητικό πτηνό, φτάνει στην χώρα μας περίπου στα τέλη του καλοκαιριού και αναχωρεί τέλη Μαρτίου. Θα τη δει κανείς να πετά πάνω από λίμνες, κοντά σε ποτάμια ή σε παραθαλάσσιες περιοχές, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να βουτήξει και να πιάσει το γεύμα της με το οξύ ράμφος της! FUN FACT #1: Το όνομά της προέρχεται από τις λέξεις ἅλς (θάλασσα) + κύω (κυοφορώ). Με άλλα λόγια, αλκυόνη σημαίνει…
Δείτε περισσότερα -
Βέλτιστες ηθικές πρακτικές για φωτογράφιση της άγριας ζωής
Έχετε στο νου σας πάντα πως θέλουμε τις καλύτερες πρακτικές ώστε να μην διαταράξουμε την συμπεριφορά των άγριων ζώων και να μην καταστρέψουμε τους βιότοπους. Συνήθως πρέπει να υπερισχύει η κοινή λογική για την προστασία των άγριων ζώων, αλλά πάμε να δούμε τις καλύτερες πρακτικές που μπορείτε να κάνετε: Σεβαστείτε την άγρια ζωή: Παρατηρήστε την άγρια ζωή από ασφαλή απόσταση και μην ενοχλείτε τη φυσική τους συμπεριφορά. Μην παρεμβαίνετε στον βιότοπό τους και μην χρησιμοποιείτε δόλωμα για να την προσελκύσετε. Άμα πλησιάσετε μπορεί ένα ζώο να γίνει επιθετικό, ή και να εγκαταλείψει την φωλιά ή και τα μικρά του. Αν κάποιο ζώο έχει την περιέργεια να σας πλησιάσει μην κάνετε απότομες κινήσεις και μην προσπαθήσετε να το ταϊσετε, να το πιάσετε…
Δείτε περισσότερα -
Εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων 2023
Με θέμα «Είναι ώρα για αποκατάσταση των υγροτόπων» θα γιορταστεί φέτος στις 2 Φεβρουαρίου η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων σε εκατοντάδες υγροτόπους ανά τον κόσμο. Φέτος η Γραμματεία της Σύμβασης Ραμσάρ επέλεξε να εστιάσει στην αποκατάσταση των υγροτόπων, οι οποίοι συνεχίζουν να δέχονται παγκοσμίως τεράστιες ανθρωπογενείς πιέσεις. Υπολογίζεται ότι από το 1700 έως σήμερα έχει εξαφανιστεί το 80% των υγροτόπων της γης, ενώ το 25% όλων των ειδών των υγροτόπων απειλούνται με εξαφάνιση. Tο Παράρτημα Χαλάστρας της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του ΟΦΥΠΕΚΑ, σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και εθελοντικές οργανώσεις, διοργανώνει εκδηλώσεις για τον εορτασμό της ημέρας αυτής στη Λιμνοθάλασσα Αγγελοχωρίου και στο παράκτιο τμήμα του Γαλλικού Ποταμού, δύο υγροτόπους πολύ κοντινούς στην πόλη της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι τα τελευταία…
Δείτε περισσότερα -
Τα πουλιά της Ελλάδας: Κοκκινολαίμης
Αναγνώριση: Μικρόσωμος και καστανωπός με πορτοκαλί περιοχή που εκτείνεται από το πρόσωπο ως το στήθος. Τροφή: έντομα, σαλιγκάρια, σκουλήκια. Φωλιά: σε κουφάλες δέντρων και σε χαραμάδες. Μήκος: 12 ½ – 14 εκατοστά. Αρκετά εξοικειωμένος με τον άνθρωπο, ο κοκκινολαίμης φωλιάζει στα ορεινά, συχνά σε κωνοφόρα, βασικά όμως είναι γνωστός ως χειμερινός επισκέπτης ακόμη και σε πάρκα στις πόλεις. Άφθονος και στους ελαιώνες. Αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ωδικά πτηνά, με κάλεσμα που αποτελείται από διαδοχικά «τικ» με παύσεις μεταξύ τους, σαν χάντρες κομπολογιού που πέφτουν η μία μετά την άλλη. FUN FUCT #1: Παρά το μικρό του μέγεθος, έχει παρατηρηθεί ότι όταν απειληθεί η επικράτειά του, την υπερασπίζεται σθεναρά, επιτιθέμενος σε άλλα πουλιά! FUN FACT #2: Πιστεύεται ότι έχει…
Δείτε περισσότερα -
Πάνω από 7.000 είδη και υποείδη φυτών φιλοξενεί η Ελλάδα
Ο Καθηγητής Βοτανικής και Οικολογίας στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Παναγιώτης Δημόπουλος, και Επιστημονικά Υπεύθυνος του έργου εκ μέρους της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, μας μιλάει στο ESG+ stories. Ο Καθηγητής Βοτανικής και Οικολογίας στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Παναγιώτης Δημόπουλος, και Επιστημονικά Υπεύθυνος του έργου εκ μέρους της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, μας μιλάει για τη συνεργασία με τη Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN) ώστε να επικαιροποιηθεί ο Κόκκινος Κατάλογος των απειλούμενων φυτών στη χώρα μας. Εβδομήντα ερευνητές Βοτανικοί για τα αγγειόφυτα και τους μύκητες θα εργαστούν περίπου δεκαπέντε μήνες για να καταγράψουν την κατάσταση που βρίσκονται τα αυτόχθονα είδη της Ελληνικής χλωρίδας. Το έργο, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2023, πραγματοποιείται στο πλαίσιο της…
Δείτε περισσότερα -
Έξι είδη φτωχότεροι: τα πουλιά που χάσαμε τις τελευταίες δεκαετίες
Από τη δεκαετία του ’50, έχουμε δει την εξαφάνιση έξι φωλεάζοντων ειδών από το νησί μας: του Μαυρόγυπα, του Κιρκινεζιού, της Στικτόπαπιας, της Πουρτάλλας, του Νεροκότσυφα, και, πιο προσφατα τη δεκαετία του ’80, του Βασιλαετού. Μπορεί η εξαφάνιση έξι ειδών μέσα σε επτά δεκαετίες να μην ακούγεται συνταρακτική, αλλά σε ‘φυσιολογικές εποχές’, με φυσιολογικό ρυθμό εξαφάνισης ειδών, μόνο μία τέτοια απώλεια θα βιώνε στη ζωή του ένα άτομο που γεννήθηκε τη δεκαετία του ’50. Μαυρόγυπας Με εντυπωσιακό άνοιγμα φτερούγων που φτάνει τα 3 μέτρα, ο Μαυρόγυπας είναι ένα από τα μεγαλύτερα είδη γύπα στον κόσμο. Τον 20ο αιώνα, οι συχνές δηλητηριάσεις και η μείωση της διαθέσιμης τροφής κατέστησαν το μεγαλοπρεπές αυτό πουλί ένα σπάνιο θέαμα στους ουρανούς της Ευρώπης. Αν…
Δείτε περισσότερα -
Παρατήρηση πουλιών: 5 tips για αρχάριους από το BirdLife Cyprus
Δεν σας το κρύβουμε, η αναγνώριση πουλιών έχει τις δυσκολίες της κάποτε, αλλά αυτή η πρόκληση δεν είναι παρά μέρος της ομορφιάς της πτηνοπαρατήρησης. Από πού ξεκινά κανείς λοιπόν; Από εδώ: Εξοπλίσου. Ένα ζευγάρι κιάλια και ένας οδηγός αναγνώρισης πουλιών θα διευκολύνουν τη ζωή σου. Άρχισε από κάπου κοντά στο σπίτι σου. Μάθε τι πουλιά συχνάζουν κοντά σου εξερευνώντας συχνά τον κήπο, τη γειτονιά σου, ένα πάρκο ή μια κοντινή φυσική περιοχή. Να έχεις τα αυτιά σου ανοιχτά. Το κελάηδημα ενός πουλιού είναι συνήθως το πρώτο σημάδι της παρουσίας του. Με εξάσκηση θα μπορέσεις σιγά σιγά να αναγνωρίζεις είδη πουλιών μόνο από τον ήχο τους. Κράτα σημειώσεις. Καταγράφοντας τις παρατηρήσεις σου οξύνεις την παρατηρητικότητά σου και αποτυπώνεις τα βιώματά σου…
Δείτε περισσότερα -
Ορνιθολογική: 10 πουλιά του χειμώνα
1. Κοκκινολαίμης Με χαρακτηριστικό πορτοκαλοκόκκινο χρώμα στο πρόσωπο και το στήθος και τολμηρό ταμπεραμέντο ο “Καλόγιαννος” δεν περνά απαρατήρητος. Τον χειμώνα μπορούμε να τον δούμε πιο εύκολα, αφού πολλοί Κοκκινολαίμηδες έρχονται για να ξεχειμωνιάσουν στους κήπους των χωριών και των πόλεων, όπου αντηχεί παντού το χαρακτηριστικό τους κάλεσμα, σαν χάντρες που πέφτουν σε κομπολόι. Κελαηδά όλο τον χρόνο, υπερασπίζοντας σθεναρά τις επικράτειές του από εισβολείς και διεκδικητές, αλλά τον χειμώνα κελαηδά και το θηλυκό που επιθυμεί κι αυτό να έχει μια δική του επικράτεια! 2. Αιγίθαλος Ό,τι πιο κοντινό έχουμε σε φτερωτή χιονόμπαλα! Ξεχωριστός, γλυκύτατος, με κυματιστό πέταγμα και λάτρης των μικρών και υπερδραστήριων κοπαδιών, ο Αιγίθαλος είναι ένα από τα μικρότερα πουλιά της χώρας μας. Χαρακτηριστικό του η μακριά…
Δείτε περισσότερα -
Ορνιθολογική: Οι Μπούφοι της ελληνικής υπαίθρου
Μπούφος Bubo bubo Ο «αετός» της οικογένειας των κουκουβαγιών, ως το μεγαλύτερο σε μέγεθος είδος (με άνοιγμα φτερών που ξεπερνά το 1,5 μ.), δεν είναι καθόλου χαζός, όπως υπονοεί το όνομα που του έδωσαν οι άνθρωποι… Αντιθέτως, παρά το μέγεθός του καταφέρνει να περνάει απαρατήρητος και να αποτελεί ένα ευρέως εξαπλωμένο είδος στην ηπειρωτική Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένης της Αττικής) αλλά και σε ορισμένα μεγάλα νησιά με κατάλληλο βιότοπο (π.χ. Λέσβος, Σάμος). Προτιμάει αραιά δασωμένες περιοχές με διάκενα, αλλά έχει καταγραφεί ακόμα και σε αραιή μακκία, αρκεί να υπάρχουν βράχια με μεγάλες τρύπες για να φωλιάσει. Τρέφεται με θηλαστικά μικρού και μεσαίου μεγέθους (τρωκτικά, σκαντζόχοιροι και λαγοί) αλλά και πουλιά, που μπορούν να φτάσουν το μέγεθος της Κουρούνας! Οι κυριότερες απειλές για…
Δείτε περισσότερα -
Ορνιθολογική: 6+1 Νυχτόβιοι (αποκλειστικά ή σχεδόν) φτερωτοί τύποι
1. Τυτώ Με λευκό πτέρωμα και κατάμαυρα μάτια, η Τυτώ είναι ένα από τα πιο όμορφα, κομψά και αινιγματικά είδη πουλιών. Το αθόρυβο, κυματιστό πέταγμά της το σούρουπο που θυμίζει φάντασμα και η χαρακτηριστική, άγρια και ανακατεμένη με διάφορα σφυρίγματα φωνή της, την έχουν «δέσει» με πολλούς θρύλους και μύθους. Εξαπλωμένη σε όλη την ηπειρωτική χώρα αλλά και σε πολλά νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, η Τυτώ (γνωστή και ως χαροπούλι ή κλαψοπούλι) προτιμάει αγροτικές περιοχές με διάσπαρτα κτίρια για να φωλιάσει. Καθαρά νυκτόβια, τρέφεται με τρωκτικά σε πολύ μεγάλο ποσοστό, αποτελώντας πολύτιμο σύμμαχο των αγροτών. 2. Αιγωλιός Καθαρά νυχτόβιος, ο Αιγωλιός (ή Χαροπούλι για πολλούς χωρικούς) βρίσκεται αποκλειστικά σε δάση μεσαίου και μεγάλου υψομέτρου. Η οπτική παρατήρησή του είναι…
Δείτε περισσότερα -
Αργυροπελεκάνοι, οι αρχαίοι κάτοικοι των υγροτόπων
Ο Αργυροπελεκάνος μέχρι το 2017 ήταν παγκοσμίως απειλούμενο είδος στην κατηγορία «Τρωτό», δηλαδή διέτρεχε υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης. Μετά από ανταπόκριση στα μέτρα προστασίας που πραγματοποιούνται από φορείς και οργανώσεις, ο Αργυροπελεκάνος σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πλέον είδος «Σχεδόν Απειλούμενο». Η διατήρηση του πληθυσμού των Αργυροπελεκάνων που μετακινούνται ανάμεσα στις περιοχές της νοτιοανατολικής Ευρώπης εξαρτάται ακριβώς από αυτές τις δράσεις προστασίας. Η αύξηση της γνώσης για τις περιοχές που απαντά και για τις διαδρομές που ακολουθεί κατά τις μετακινήσεις, η συνεργασία μεταξύ των χωρών που επισκέπτεται και αναπαράγεται, η μείωση της θνησιμότητας από την πρόσκρουση σε γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος ή/και ανεμογεννήτριες, η βελτίωση των συνθηκών αναπαραγωγής αλλά και η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των ανθρώπων που ζουν κοντά ή επισκέπτονται…
Δείτε περισσότερα -
Ορνιθολογική: 6+1 φτερωτοί μετανάστες μεγάλων αποστάσεων
1. Κοκκινοσκαλίδρα Η μεγαλύτερη σκαλίδρα που παρατηρείται στη χώρα μας, μπορεί να καλύψει έως και 8.000 χλμ χωρίς να κάνει στάση, ταξιδεύοντας κάθε χρόνο από τους τόπους αναπαραγωγής στην τούνδρα της Σιβηρίας ως τις ακτές της Δυτικής Αφρικής όπου ξεχειμωνιάζει! Για να το καταφέρει αυτό, η Κοκκινοσκαλίδρα χρειάζεται να τραφεί εντατικά στα λίγα μέρη που σταματά για ανεφοδιασμό στη χώρα μας (όπως οι παράκτιοι υγρότοποι της Θράκης και της Δυτικής Ελλάδας). Υπολογίζεται ότι μέχρι και το 80% του συνολικού της βάρους μπορεί να αποτελεί λίπος την εποχή της μετανάστευσης. Καθώς το μέγιστο βάρος που έχει μετρηθεί κατά την περίοδο της μετανάστευσης είναι τα 220 γραμμάρια, κάθε γραμμάριο είναι ζωτικής σημασίας! Δεν θα το πάρει σε μπόι, αλλά σε περισσότερα χιλιόμετρα…
Δείτε περισσότερα