Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 7-9 έως και 13-9

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 7-9 έως και 13-9 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

 

Δευτέρα, 7  Σεπτεμβρίου

Η Σελήνη περνά 10 ° νότια του Ουρανού σήμερα το πρωί. Θα βρείτε το ζευγάρι περίπου 15 ° πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα στον Κριό. Ο Ουρανός βρίσκεται περίπου στα μισά της απόστασης ανάμεσα στο φωτεινό αστέρι του Κριού, τον Χαμάλ,  και τον Μενκάρ στο Κήτος. Η λάμψη της Σελήνης μπορεί να σας δυσκολέψει στον εντοπισμό του μεγέθους 5,7 γίγαντα πλανήτη. Όμως, ψάχνοντας αυτή την περιοχή του ουρανού με ένα ζευγάρι κιάλια, θα μπορέσετε να εντοπίσετε τον  περιοχή με κιάλια ή το πεδίο εφαρμογής σας, και μπορεί να εντοπίσετε τον γκριζωπό δίσκο του πλανήτη.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 9:01 μμ.

 

Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου

Ο Άρης είναι σε «στάση» σε σχέση με τα αστέρια στο υπόβαθρο. Θα ξεκινήσει τώρα την ανάδρομη πορεία του, αλλάζοντας από την προηγούμενη ανατολική του κίνηση προς τα δυτικά, μέσα από τους Ιχθείς.

Νωρίς το πρωί είναι η καλύτερη ώρα για να παρατηρήσετε τον κόκκινο πλανήτη. Λάμπει με μέγεθος –2 ψηλά στον νοτιοδυτικό ουρανό τις ώρες πριν από την ανατολή. Θα τον βρείτε 5 ° βορειοδυτικά του Alrescha, με μέγεθος 3,8, το αστέρι α των Ιχθύων.

Μια εξαιρετικά ευνοϊκή, για το Βόρειο Ημισφαίριο, αντίθεση του Άρη πλησιάζει όλο και πιο κοντά. Ο δίσκος του εκτείνεται στα 20 ” και θα συνεχίσει να μεγαλώνει. Ο μεγαλύτερος δίσκος θα διευκολύνει την παρατήρηση ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών πάνω στον πλανήτη. Χρειάζεται ο ουρανός να έχει καλό “seeing” και ένα καλό τηλεσκόπιο.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 2:48 μετά τα μεσάνυχτα.

 

Τετάρτη, 9 Σεπτεμβρίου

Ο Ταύρος είναι ένας πολύ μεγάλος αστερισμός, με 188 άστρα. Το λαμπρότερό του άστρο είναι ο α, ο γνωστός Αλντεμπαράν ή Λαμπαδίας που αντιστοιχεί στο μάτι του Ταύρου, με μέγεθος 1,1, 68 έτη φωτός μακριά και το 14ο λαμπρότερο αστέρι του ουρανού. Το όνομά του σημαίνει «ο ακόλουθος», μια και είναι ο τελευταίος του ανοιχτού σμήνους των Υάδων και φαίνεται σαν να τις ακολουθεί.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 10:39 μμ.

 

Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου

Τελευταίο τέταρτο της Σελήνης στις 12:27 μμ.

Ένας γοητευτικός σχηματισμός από αστέρια στον βραδινό ουρανό έχει πάρει το παρωνύμιο “κρεμάστρα παλτών” (“coat hanger“) από τους περισσότερους ερασιτέχνες αστρονόμους. Ο λόγος για το όνομα γίνεται προφανής όταν παρατηρείτε το γκρουπ αυτό με κιάλια. Με γυμνό μάτι φαίνονται σαν μια δυσδιάκριτη θολούρα. Για να βρείτε το “coat hanger”, αρχίστε από τον Αλτάιρ  προς τον Βέγα. Και τα δύο είναι φωτεινά αστέρια από το «θερινό τρίγωνο». Με αργή  κίνηση, και στο ένα τρίτο της απόστασης αυτής της νοητής γραμμής θα πέσετε πάνω σε μια καταφανή ανάποδη «κρεμάστρα».

Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου

Ο Ποσειδώνας, ο παγωμένος γίγαντας, φτάνει σε αντίθεση στις 11 μμ. Ο μπλε δίσκος του εκτείνεται στα 2,3 ” και βρίσκεται περίπου 2 ° ανατολικά του μεγέθους 4,2 φ του Υδροχόου.  Εάν τραβήξετε μια γραμμή από το λάμδα του Υδροχόου προς το φ, συνεχίστε κατά μήκος αυτής της γραμμής για να βρείτε τον Ποσειδώνα. Ο πλανήτης έχει φαινόμενο μέγεθος 7,9, και είναι ορατός με κιάλια ή τηλεσκόπιο. Κατά τη διάρκεια του μήνα, ο Ποσειδώνας θα συνεχίσει να πλησιάζει το φ, φτάνοντας σε απόσταση 1,5 ° από το αστέρι.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 12:18 μετά τα μεσάνυχτα.

 

Σάββατο, 12 Σεπτεμβρίου

Είναι καιρός να στρέψουμε την προσοχή μας στον Πήγασο, ο κύριος (βόρειος) αστερισμός του φθινοπώρου. Δεν είναι πολύ μακριά από τον ουράνιο ισημερινό, γι αυτό φαίνεται από την Αυστραλία ή ακόμη και την Νέα Ζηλανδία. Η Ανδρομέδα που τον ακολουθεί από πίσω είναι πάντα πολύ χαμηλά στον ουρανό του νότιου ημισφαιρίου. Υπάρχει ένας γνωστός μύθος σχετικά με τον Πήγασο. Αντιπροσωπεύει ένα ιπτάμενο άλογο, πάνω στο οποίο οδήγησε ο ατρόμητος ήρωας Βελλεροφόντης σε μια αποστολή για ένα ιδιαίτερα άγριο τέρας, την Χίμαιρα. Τέσσερα αστέρια συνθέτουν την κύρια μορφή του αστερισμού στον ουρανό: Alpheratz, Markab, Scheat και Algenib. Οι χάρτες του ουρανού τείνουν να δίνουν την εντύπωση ότι το «τετράγωνο» αυτό είναι μικρότερο και πιο φωτεινό από ότι είναι πραγματικά στον ουρανό.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 8:09 μμ.

Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου

Ο βόρειος αστερισμός του Κηφέα στέκεται ψηλότερα  από το αστέρι του βορά, αφότου τελειώνει το λυκόφως. Ο κύριος σχηματισμός αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από αστέρια 3ου μεγέθους. Ενώ στη μυθολογία  αντιπροσωπεύει το βασιλιά της Αιθιοπίας, το σχήμα του προτρέπει συχνά στη ζωγραφιά ενός σπιτιού από ένα παιδί. Βλέποντας στο Βορρά, η κορυφή της στέγης δείχνει προς τα κάτω, ακριβώς πάνω και στα δεξιά του Πολικού. Ο Κηφέας είναι συνοδός στον πιο γνωστό αστερισμό της Κασσιόπης, της βασίλισσας της Αιθιοπίας.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 1:57 πμ. της Δευτέρας.

 

 

Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο (πάνω από 4 ίντσες) την περίφημη ερυθρά  κηλίδα του Δία (το χρώμα της είναι ελαφρά πορτοκαλί). Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει από 50 λεπτά πριν έως 50 λεπτά μετά την αναγραφόμενη ώρα.

Φωτογραφία: Αντώνης Παντελίδης

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.

Ο Ερμής είναι χαμένος μέσα στη λάμψη του ηλιοβασιλέματος.

Η Αφροδίτη (μέγεθος -4,2, στον αμυδρό Καρκίνο) βγαίνει πάνω από τον ανατολικό-βορειοανατολικό ουρανό, 2 ώρες πριν την αρχή του λυκαυγούς (περίπου στις 3:30 πμ), όταν ο ουρανός είναι ακόμα σκοτεινός. Ο πλανήτης θα είναι το λαμπρό «αστέρι» της αυγής αυτό το φθινόπωρο. Με τηλεσκόπιο φαίνεται λίγο παραπάνω από το ήμισυ φωτισμένη (61%).

Ο Άρης ανατέλλει περίπου στις 9:30 μμ, με μέγεθος -2,0 στους Ιχθείς. Το φαινόμενο μέγεθος του αυξάνεται στα 20 δευτερόλεπτα του τόξου. Θα φτάσει στα 22,6” στις αρχές Οκτωβρίου. Η αντίθεσή του είναι στις 13 Οκτωβρίου.

Προσπαθήστε να εντοπίσετε το λευκό Νότιο πόλο του και τις σκοτεινές περιοχές πάνω στην επιφάνειά του. Μπορείτε να δείτε τα χαρακτηριστικά της επιφάνειας του Άρη που φαίνονται με τηλεσκόπιο, δίνοντας τις συντεταγμένες του τόπου παρατήρησης και την ώρα παρατήρησης με το λογισμικό Mars Profiler.

Ο Δίας και ο Κρόνος (μέγεθος -2,5, και +0,3, αντίστοιχα) φέγγουν στα νότια-νοτιοανατολικά στο βραδινό λυκόφως. Απέχουν περίπου 8° ο ένας από τον άλλο. Θα βρεθούν στο ψηλότερό τους σημείο πριν τις 10 μμ.

Ο Ουρανός (5,8, στον Κριό) είναι ψηλά στον ουρανό μετά τα μεσάνυχτα.

Ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,8, στον Υδροχόο) φαίνεται ψηλά στα νότια πριν αρχίσει το λυκαυγές, 30° δυτικά από τον Άρη.