Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 29-4 έως και 5-5

Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 29-4 έως και 5-5
(Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)

 

Δευτέρα, 29 Απριλίου

Μόλις βραδιάσει, το «δρεπάνι» του Λέοντα στέκεται κάθετα ψηλά στο νότο. Το πιο νότιο  αστέρι του είναι ο Βασιλίσκος (Regulus), το φωτεινότερο του Λέοντα. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται το κίτρινο Αλτζιέμπα (Algieba) πάνω από αυτόν.

Ο ίδιος ο Λέων «περπατά» οριζόντια προς τα δυτικά. Το «δρεπάνι» σχηματίζει το μπροστινό πόδι, το στήθος, τη χαίτη και μέρος του κεφαλιού του. Η Ντενέμπολα , στα αριστερά του Βασιλίσκου, είναι η άκρη της ουράς του.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 12:12 μετά τα μεσάνυχτα της Δευτέρας.  

 

 

Τρίτη, 30 Απριλίου

 

Ο Αρκτούρος είναι το λαμπρότερο αστέρι ψηλά στα ανατολικά αυτά τα ανοιξιάτικα βράδια. Ο Στάχυς λάμπει κάτω δεξιά από αυτόν. Στα δεξιά του Στάχυ, κατά το ήμισυ της απόστασης, είναι ο διακριτός ανοιξιάτικος αστερισμός των τεσσάρων αστέρων του Κόρακα.

Καθώς ο Άρης προχωρά προς ανατολάς κατά μήκος του Ταύρου αυτή την εβδομάδα, προσεγγίζει τα δύο αστέρια που αντιπροσωπεύουν τα κέρατα του ζώου: το βήτα (β) και το ζήτα (ζ) του Ταύρου. Νωρίς το βράδυ, απόψε, ο κόκκινος πλανήτης σχηματίζει ένα ισοσκελές τρίγωνο με αυτό το ζευγάρι αστέρων.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 5:59 πμ της Τετάρτης.

Τετάρτη, 1 Μαΐου

Αυτή την εβδομάδα οι παρατηρητές θα έχουν την τελευταία ευκαιρία τους για να δουν καλά τον Σείριο. Η θέα του φωτεινότερου αστεριού του νυχτερινού ουρανού, πριν αρχίσει να χάνεται στο νυχτερινό λυκόφως, είναι ακόμα εξαιρετική. Λάμπει με μέγεθος -1,5 χαμηλά στο νοτιοδυτικό ουρανό. Αν κοιτάξετε μια ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα (περίπου στις 9 μμ), ο Σείριος βρίσκεται περίπου 10° ψηλά. Κατά πάσα πιθανότητα, το αστέρι θα τρεμοπαίζει τρελά καθώς το φως του περνάει μέσα από τα παχιά στρώματα του αέρα λίγο πάνω από τον ορίζοντα.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 1:50 πμ της Πέμπτης.

 

Πέμπτη, 2 Μαΐου

Η Αφροδίτη αρχίζει να φαίνεται πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου μια ώρα πριν την ανατολή του Ήλιου. Ο λαμπρός πλανήτης κυριαρχεί στον πρωινό ουρανό, καθώς η κοκκινωπή λάμψη του ορίζοντα, που γίνεται ολοένα και φωτεινότερη, προετοιμάζει την άφιξη του Ήλιου. Η Αφροδίτη λάμπει με μέγεθος -3,8, περισσότερο από τρεις φορές φωτεινότερη από τον δεύτερο λαμπρότερο πλανήτη, τον Δία. Ο εσωτερικός πλανήτης φαίνεται ωραία όλη την εβδομάδα. Όμως, σήμερα το πρωί, η λεπτή ημισέληνος βρίσκεται 6° κάτω και στα δεξιά της. Μέσα από ένα τηλεσκόπιο, θα δείτε ένα δίσκο που εκτείνεται στα 11,5 “.

Παρασκευή, 3 Μαΐου

Τρία αστέρια μηδενικού μεγέθους λάμπουν νωρίς το βράδυ τον Μάιο: ο Αρκτούρος ψηλά στα νοτιοανατολικά, ο Βέγας πολύ χαμηλότερα στα βορειοανατολικά, και η Αίγα στα βορειοδυτικά. Φαίνονται τόσο φωτεινά, επειδή το καθένα είναι τουλάχιστον 60 φορές πιο φωτεινό από τον Ήλιο και επειδή είναι όλα σχετικά κοντά: 37, 25 και 42 έτη φωτός από εμάς, αντίστοιχα.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 3:28 πμ του Σαββάτου.

 

Σάββατο, 4 Μαΐου

Καθώς αρχίζει η νύχτα, προσέξτε πόσο ψηλά στέκεται η κατσαρόλα της Μεγάλης Άρκτου. Αν και φαίνεται ότι αυτός ο γνωστός σχηματισμός αστέρων έχει σκαρφαλώσει ακριβώς από πάνω μας, στην πραγματικότητα είναι 10 με 15 μοίρες κάτω από το ζενίθ. Αν προεκτείνουμε πέντε φορές τους δύο δείκτες της  κατσαρόλας, τότε θα βρεθούμε στον πολικό αστέρα. Για να βεβαιωθείτε ότι το φαινόμενο μέγεθος του αστεριού του βορρά  είναι +2, κοιτάξτε του δύο δείκτες αστέρες. Θα πρέπει να έχουν την ίδια λαμπρότητα.

Νέα Σελήνη στις 1:47 πμ της Κυριακής.

 

Κυριακή, 5 Μαΐου

Η βροχή διαττόντων «η Υδροχοΐδες» φτάνει στο μέγιστό της πριν από το πρώτο φως της αυγής αύριο το πρωί. Η βροχή αυτή είναι συχνά η καλύτερη για τους παρατηρητές από το νότιο ημισφαίριο. Από τα μέσα βόρεια γεωγραφικά πλάτη, το ακτινοβόλο σημείο δεν θα ανεβεί πάρα πολύ ψηλά πριν από την αυγή, έτσι θα φανούν  λιγότερα μετέωρα. Αλλά, εκείνα που θα εμφανιστούν θα είναι μακριά και θα διασχίζουν την ανώτερη ατμόσφαιρα, πιο εντυπωσιακά από τα σύντομα μετέωρα που  κατευθύνονται ίσια προς τα κάτω.

Οι «η Υδροχοΐδες» προέρχονται από κομμάτια των συντριμμιών που εκτινάχθηκαν από τον κομήτη 1P/Halley από τα πολλά ταξίδια του γύρω από τον Ήλιο. Όταν Γη διασχίζει αυτό το ρεύμα από τα συντρίμμια, η ατμόσφαιρα του πλανήτη μας αποτεφρώνει τα μικροσκοπικά σωματίδια σκόνης και βλέπουμε τις γραμμές φωτός που ονομάζονται μετέωρα ή “πεφταστέρια”. Λίγο πριν από την έναρξη του πρωινού λυκόφωτος πρωί, ένας παρατηρητής σε ένα σκοτεινό ουρανό περιμένει να δει μέχρι και 40 μετέωρα ανά ώρα. Το φεγγάρι θα απουσιάζει από τον ουρανό, άρα οι συνθήκες θέασης θα είναι ιδανικές.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 5:06 πμ της Δευτέρας. 

 

Το όμορφο νεφέλωμα του Ωρίωνα (Μ42), είναι ένα νεφέλωμα μέσα στο δικό μας γαλαξία, νότια από τα τρία άστρα που αποτελούν την ζώνη του Ωρίωνα. Είναι ορατό και με γυμνό μάτι σε σκοτεινό ουρανό. Το νεφέλωμα αυτό είναι μια περιοχή όπου γεννιούνται άστρα, ένα «βρεφοκομείο» νέων αστέρων. Είναι ένα από τα πλέον φωτογραφημένα ουράνια σώματα. Η φωτογραφία αυτή, της Χριστίνας Ηρακλέους, αν και είναι τραβηγμένη με μικρό τηλεσκόπιο, αποκαλύπτει πολλές λεπτομέρειες στη δομή του νεφελώματος. Προσέξτε πόσο ωραία φαίνεται το κέντρο του, το πιο «ζωντανό» μέρος του νεφελώματος. Η λήψη έγινε με το τηλεσκόπιο Celestron ed 80/600, κάμερα Atik 450C, uhc-s φίλτρο. Η έκθεση ήταν 6 ώρες.

 

 

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

 

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο:www.spaceweather.com.

Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9)  και ο πολύ αμυδρότερος της Ερμής (μέγεθος -0,3) βρίσκονται, και οι δύο, χαμηλά στον ορίζοντα το λυκαυγές. Βρείτε την Αφροδίτη πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 30 λεπτά πριν την ανατολή του Ήλιου. Κοιτάξτε με ένα ζευγάρι κιάλια για να εντοπίσετε τον Ερμή 6 ή 8 μοίρες κάτω από την Αφροδίτη.

«Δεν μπορείτε να δείτε λεπτομέρειες στον Ερμή». Αυτό είναι αλήθεια για τους ερασιτέχνες αστρονόμους αλλά δεν είναι αλήθεια για τους καλύτερους αστροφωτογράφους, ειδικά εάν χρησιμοποιούν το Chilescope 1-μέτρου (40-ιντσών) εξ’ αποστάσεως. Ο Damian Peach πήρε την  εικόνα της επιφάνειας του Ερμή το πρωί της 8ης Απριλίου. Η τωρινή εμφάνιση του Ερμή δεν είναι τόσο καλή για τους παρατηρητές στο βόρειο ημισφαίριο αλλά καλή για το νότιο ημισφαίριο.

 

Ο Άρης (μέγεθος +1,6, στον Ταύρο) φαίνεται στα δυτικά όταν βραδιάζει. Βρείτε πρώτα τον Ωρίωνα στα νοτιοδυτικά. Στα δεξιά του αστερισμού θα βρείτε τον λαμπρό Αλντεμπαράν. Ο δίσκος του είναι τώρα μόλις 4 δευτερόλεπτα της μοίρας σε διάμετρο. Βρίσκεται στην πιο μακρινή του απόσταση από τη Γη.

Ο Δίας (μέγεθος -2,4, στο αριστερό πόδι του Οφιούχου) ανατέλλει από τα νοτιοανατολικά λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Πριν την αρχή του λυκαυγούς βρίσκεται ήδη σε καλή θέση για παρατήρηση. Ο δίσκος του έχει φαινόμενη διάμετρο 43”.

Ο Κρόνος (μέγεθος + 0,6, στον Τοξότη) λάμπει περίπου 27 μοίρες στα αριστερά του Δία πριν το λυκαυγές.

Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας χάνονται μέσα στο φως του Ήλιου.